WE, the people of Bhutan
\nBLESSED by the Triple Gem, the protection of our guardian deities, the wisdom of our leader, the everlasting fortunes of the Pelden Drukpa and the guidance of His Majesty the Druk Gyalpo Jigme Khesar Namgyel Wangchuck;
\n\n
SOLEMNLY pledging ourselves to strengthen the sovereignty of Bhutan, to secure the blessings of liberty, to ensure justice and tranquillity and to enhance the unity, happiness and well-being of the people for all time;
\n\n
DO HEREBY ordain and adopt this Constitution for the Kingdom of Bhutan on the Fifteenth Day of the Fifth Month of the Male Earth Rat Year corresponding to the Eighteenth Day of July, Two Thousand and Eight
","clause_dzo":"ང་བཅས་འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཚུ་ སྤྱིར་དཀོན་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཐུགས་རྗེ་དང་ རང་རེའི་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མའི་མགོན་སྐྱབས་ བྱེ་བྲག་ང་བཅས་རའི་དབུ་ཁྲིད་ཚུ་གི་མཁྱེན་རབ་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་མངའ་ཐང་ཡུན་གནས་དང་ སྒོས་སུ་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མི་དབང་འཇིགས་མེད་གེ་སེར་རྣམ་རྒྱལ་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་ལམ་སྟོན་བཟང་པོའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བརྟེན།
\n\n
ཇི་སྲིད་ནམ་གནས་ཀྱི་བར་དུ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཙན་བརྟན་ཐབས་དང་ འདོད་དབང་གི་དཔལ་ཡོན་ལྡན་པའི་ཁར་ དྲང་ཁྲིམས་དང་བདེ་འཇགས་ངེས་གཏན་གནས་པའི་སྒོ་ལས་ མི་སེར་གཅིག་མཐུན་དང་ དགའ་སྐྱིད་ བདེ་འབྱོར་ འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་དོན་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱིས་ ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཁས་ལེན་དམ་བཅའ་དང་བཅས།
\n\n
རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ གནམ་ལོ་ས་ཕོ་བྱི་བ་ ཟླ་ལྔ་པ་རྗེས་མའི་ཚེས་བཅོ་ལྔའམ་ སྤྱི་ལོ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་ ཟླ་བདུན་པའི་ཚེས་བཅོ་བརྒྱད་ལུ་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དོན་ལུ་ ལེགས་པར་བཀོད་དེ་ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའོ།
","changes":[]},{"id":8943,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 1","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡ པ།","changes":[]},{"id":8944,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Kingdom of Bhutan","clause_dzo":"འབྲུག་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ། ","changes":[]},{"id":8961,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. Bhutan is a Sovereign Kingdom and the Sovereign power belongs to the people of Bhutan.
\n\n
2. The form of Government shall be that of a Democratic Constitutional Monarchy.
\n\n
3. The international territorial boundary of Bhutan is inviolable and any alteration of areas and boundaries thereof shall be done only with the consent of not less than three-fourths of the total number of members of Parliament.
\n\n
4. The territory of Bhutan shall comprise twenty Dzongkhags with each Dzongkhag consisting of Gewogs and Thromdes. Alteration of areas and boundaries of any Dzongkhag or Gewog shall be done only with the consent of not less than three-fourths of the total number of members of Parliament.
\n\n
5. The National Flag and the National Emblem of Bhutan shall be as specified in the First Schedule of this Constitution.
\n\n
6. The National Anthem of Bhutan shall be as specified in the Second Schedule of this Constitution.
\n\n
7. The National Day of Bhutan shall be the Seventeenth Day of December of each year.
\n\n
8. Dzongkha is the National Language of Bhutan.
\n\n
9. This Constitution is the Supreme Law of the State.
\n\n
10. All laws in force in the territory of Bhutan at the time of adopting this Constitution shall continue until altered, repealed or amended by Parliament. However, the provisions of any law, whether made before or after the coming into force of this Constitution, which are inconsistent with this Constitution, shall be null and void.
\n\n
11. The Supreme Court shall be the guardian of this Constitution and the final authority on its interpretation.
\n\n
12. The rights over mineral resources, rivers, lakes and forests shall vest in the State and are the properties of the State, which shall be regulated by law.
\n\n
13. There shall be separation of the Executive, the Legislature and the Judiciary and no encroachment of each other’s powers is permissible except to the extent provided for by this Constitution.
\n\n
\n
","clause_dzo":"
༡ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་དང་ རང་བཙན་གྱི་དབང་ཚད་འདི་ འབྲུག་པའི་མི་ སེར་གྱི་བདག་དབང་ཨིན།
\n༢ གཞུང་ལུགས་འདི་ དམངས་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་པོའི་གཞུང་ཅིག་ཨིན།
\n༣ འབྲུག་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ས་མཚམས་འདི་ལུ་འགྱུར་ལྡོག་མེད་པའི་ཁར་ དེའི་ས་ཁོངས་དང་ས་མཚམས་སྤོ་བཤུད་ག་ཅི་རང་འབད་དགོ་རུང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་བཞི་དཔྱ་གསུམ་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་ མོས་མཐུན་ཁོ་ནའི་ཐོག་ལས་འབད་དགོ།
\n༤ འབྲུག་གི་མངའ་ཁོངས་ལུ་རྫོང་ཁག་ཉི་ཤུ་ཚུད་པའི་ཁར་ རྫོང་ཁག་རེ་རེའི་ནང་ལུ་རྒེད་འོག་དང་ཁྲོམ་སྡེ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན། རྫོང་ཁག་དང་རྒེད་འོག་གང་རུང་ཅིག་གི་ས་ཁོངས་དང་ས་མཚམས་སྤོ་བཤུད་ཚུ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་བཞི་དཔྱ་གསུམ་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་མོས་མཐུན་ཁོ་ནའི་ཐོག་ལས་འབད་དགོ།
\n༥ འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དར་རྒྱལ་རྟགས་འདི་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ཟུར་དེབ་དང་པའི་ནང་ ཆེད་དམིགས་བཀོད་པ་ལྟར་དུ་ཨིན།
\n༦ འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་བརྟན་བཞུགས་འདི་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ཟུར་དེབ་གཉིས་པའི་ནང་ ཆེད་དམིགས་བཀོད་པ་ལྟར་དུ་ཨིན།
\n༧ འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་དུས་ཆེན་གྱི་ཉིནམོ་འདི་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་སྤྱི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ལུ་ཨིན།
\n༨ རྫོང་ཁ་འདི་ འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་སྐད་ཡིག་ཨིན།
\n༩ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མངོན་པརམཐོ་བའི་ཁྲིམས་ཨིན།
\n༡༠ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའི་དུས་ཚོད་ལུ་ འབྲུག་གི་མངའ་ཁོངས་ལུ་ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ཆ་མཉམ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་སོར་བཅོས་ ཡང་ན་ ཆ་མེད་ འཕྲི་སྣོན་མ་གནང་ཚུན་ དེ་ཚུའི་ཁྱབ་དབང་འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའི་སྔ་ཕྱི་ནམ་རང་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་གང་ཞིག་གི་དགོངས་དོན་ཚུ་ལས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་མ་མཐུན་མི་ཚུ་ ནུས་མེད་དང་བདེན་སྟོང་ཨིན།
\n༡༡ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་འདི་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་གཞི་འཛིན་དང་ དེའི་དོན་འགྲེལ་མཐའ་གཅོད་ཀྱི་དབང་འཛིན་ཨིན།
\n༡༢ གཏེར་རྫས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་དང་ གཙང་ཆུ་ མཚོ་ ནགས་ཚལ་ཚུ་གི་ཐོབ་དབང་འདི་རྒྱལ་ཁམས་ལུ་ཡོདཔ་པའི་ཁར་ དེ་ཚུ་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་ཨིནམ་ལས་ཁྲིམས་ཐོག་མཚམས་འཛིན་འཐབ་དགོ།
\n༡༣ འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་སྡེ་དང་ ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་སྡེ་ དྲང་ཁྲིམས་ལྷན་སྡེའི་རང་དབང་ཐ་དད་ཨིནམ་ལས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ནང་བཀོད་པའི་ཁྱབ་ཚད་ཚུན་མ་གཏོགས་ གཅིག་གི་དབང་ཚད་ནང་གཅིག་གིས་ཧམ་འཛུལ་འབད་མི་ཆོག།
","changes":[]},{"id":8999,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 2","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢ པ།","changes":[]},{"id":9000,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The Institution of Monarchy","clause_dzo":"རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་རིང་ལུགས།","changes":[]},{"id":9002,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. His Majesty the Druk Gyalpo is the Head of State and the symbol of unity of the Kingdom and of the people of Bhutan.
\n\n
2. The Chhoe-sid-nyi of Bhutan shall be unified in the person of the Druk Gyalpo who, as a Buddhist, shall be the upholder of the Chhoe-sid.
\n\n
3. The title to the Golden Throne of Bhutan shall vest in the legitimate descendants of Druk Gyalpo Ugyen Wangchuck as enshrined in the inviolable and historic Gyenja of the Thirteenth Day, Eleventh Month of the Earth Monkey Year, corresponding to the Seventeenth Day of December, Nineteen Hundred and Seven and shall:
\n\n
(a) Pass only to children born of lawful marriage;
\n\n
(b) Pass by hereditary succession to the direct lineal descendants on the abdication or demise of the Druk Gyalpo, in order of seniority, with a prince taking precedence over a princess, subject to the requirement that, in the event of shortcomings in the elder prince, it shall be the sacred duty of the Druk Gyalpo to select and proclaim the most capable prince or princess as heir to the Throne;
\n\n
(c) Pass to the child of the Queen who is pregnant at the time of the demise of the Druk Gyalpo if no heir exists under section 3(b);
\n\n
(d) Pass to the nearest collateral line of the descendants of the Druk Gyalpo in accordance with the principle of lineal descent, with preference being given for elder over the younger, if the Druk Gyalpo has no direct lineal descendant;
\n\n
(e) Not pass to children incapable of exercising the Royal Prerogatives by reason of physical or mental infirmity; and
\n\n
(f) Not pass to a person entitled to succeed to the Throne who enters into a marriage with a person other than a natural born citizen of Bhutan.
\n\n
4. The successor to the Throne shall receive dar from the Machhen of Zhabdrung Ngawang Namgyal at Punakha Dzong and shall be crowned on the Golden Throne.
\n\n
5. Upon the ascension of the Druk Gyalpo to the Throne, the members of the Royal Family, the members of Parliament and the office holders mentioned in section 19 of this Article shall take an Oath of Allegiance to the Druk Gyalpo.
\n\n
6. Upon reaching the age of sixty-five years, the Druk Gyalpo shall step down and hand over the Throne to the Crown Prince or Crown Princess, provided the Royal Heir has come of age.
\n\n
7. There shall, subject to the provision of section 9 of this Article, be a Council of Regency when:
\n\n
(a) The successor to the Throne has not attained the age of twenty-one years;
\n\n
(b) The Druk Gyalpo has temporarily relinquished, by Proclamation, the exercise of the Royal Prerogatives; or
\n\n
(c) It has been resolved by not less than three-fourths of the total number of members of Parliament in a joint sitting that the Druk Gyalpo is unable to exercise the Royal Prerogatives by reason of temporary physical or mental infirmity.
\n\n
8. The Council of Regency shall collectively exercise the Royal Prerogatives and the powers vested in the Druk Gyalpo under this Constitution and shall be composed of:
\n\n
(a) A senior member of the Royal Family nominated by the Privy Council;
\n\n
(b) The Prime Minister;
\n\n
(c) The Chief Justice of Bhutan;
\n\n
(d) The Speaker;
\n\n
(e) The Chairperson of the National Council; and
\n\n
(f) The Leader of the Opposition Party.
\n\n
9. In the case speîified under section 7(b) or 7(c) of this Article, the descendant of the Druk Gyalpo, who is the heir presumptive, shall, instead of the Council of Regency, become Regent by right, if the heir presumptive has attained the age of twenty-one years.
\n\n
10. The members of the Council of Regency shall take an Oath of Allegiance before Parliament to faithfully discharge their duties.
\n\n
11. When the successor to the Throne attains the age of twenty-one years or when the Druk Gyalpo resumes the exercise of the Royal Prerogatives under sections 7(a) and 7(b) of this Article, notice shall be given by Proclamation. However, when the Druk Gyalpo regains the ability to exercise the Royal Prerogatives under section 7(c) of this Article, notice shall be given to that effect by resolution of Parliament.
\n\n
12. The members of the Royal Family shall be the reigning and past Monarchs, their Queens and the Royal Children born of lawful marriage.
\n\n
13. The Druk Gyalpo and the members of the Royal Family shall be entitled to:
\n\n
(a) Annuities from the State in accordance with a law made by Parliament;
\n\n
(b) All rights and privileges including the provision of palaces and residences for official and personal use; and
\n\n
(c) Exemption from taxation on the royal annuity and properties provided for by sections 13(a) and 13(b) of this Article.
\n\n
14. There shall be a Privy Council, which shall consist of two members appointed by the Druk Gyalpo, one member nominated by the Lhengye Zhungtshog and one member nominated by the National Council. The Privy Council shall be responsible for:
\n\n
(a) All matters pertaining to the privileges of the Druk Gyalpo and the Royal Family;
\n\n
(b) All matters pertaining to the conduct of the Royal Family;
\n\n
(c) Rendering advice to the Druk Gyalpo on matters concerning the Throne and the Royal Family;
\n\n
(d) All matters pertaining to crown properties; and
\n\n
(e) Any other matter as may be commanded by the Druk Gyalpo.
\n\n
15. The Druk Gyalpo shall not be answerable in a court of law for His actions and His person shall be sacrosanct.
\n\n
16. The Druk Gyalpo, in exercise of His Royal Prerogatives, may:
\n\n
(a) Award titles, decorations, dar for Lhengye and Nyi-Kyelma in accordance with tradition and custom;
\n\n
(b) Grant citizenship, land kidu and other kidus;
\n\n
(c) Grant amnesty, pardon and reduction of sentences;
\n\n
(d) Command Bills and other measures to be introduced in Parliament; and
\n\n
(e) Exercise powers relating to matters which are not provided for under this Constitution or other laws.
\n\n
17. The Druk Gyalpo may promote goodwill and good relations with other countries by receiving state guests and undertaking state visits to other countries.
\n\n
18. The Druk Gyalpo shall protect and uphold this Constitution in the best interest and for the welfare of the people of Bhutan.
\n\n
19. The Druk Gyalpo shall, by warrant under His hand and seal, appoint:
\n(a) The Chief Justice of Bhutan in accordance with section 4 of Article 21;
\n(b) The Drangpons of the Supreme Court in accordance with section 5 of Article 21;
\n(c) The Chief Justice of the High Court in accordance with section 11 of Article 21;
\n(d) The Drangpons of the High Court in accordance with section 12 of Article 21;
\n(e) The Chief Election Commissioner and Election Commissioners in accordance with section 2 of Article 24;
\n(f) The Auditor General in accordance with section 2 of Article 25;
\n(g) The Chairperson and members of the Royal Civil Service Commission in accordance with section 2 of Article 26;
\n(h) The Chairperson and members of the Anti-Corruption Commission in accordance with section 2 of Article 27;
\n(i) The heads of the Defence Forces from a list of names recommended by the Service Promotion Board;
\n(j) The Attorney General in accordance with section 2 of Article 29;
\n(k) The Governor of the Central Bank of Bhutan on the recommendation of the Prime Minister;
\n(l) The Chairperson of the Pay Commission in accordance with section 1 of Article 30;
\n(m) The Cabinet Secretary on the recommendation of the Prime Minister;
\n(n) The Secretary General of the respective Houses on the recommendation of the Royal Civil Service Commission;
\n(o) Ambassadors and Consuls on the recommendation of the Prime Minister;
\n(p) The Secretaries to the Government on the recommendation of the Prime Minister who shall obtain nominations from the Royal Civil Service Commission on the basis of merit and seniority and in accordance with other relevant rules and regulations; and
\n(q) Dzongdags on the recommendation of the Prime Minister who shall obtain nominations from the Royal Civil Service Commission.
\n\n
20. The Druk Gyalpo shall abdicate the Throne for willful violations of this Constitution or for being subject to permanent mental disability, on a motion passed by a joint sitting of Parliament in accordance with the procedure as laid down in sections 21, 22, 23, 24 and 25 of this Article.
\n\n
21. The motion for abdication shall be tabled for discussion at a joint sitting of Parliament if not less than two-thirds of the total number of the members of Parliament submits such a motion based on any of the grounds in section 20 of this Article.
\n\n
22. The Druk Gyalpo may respond to the motion in writing or by addressing the joint sitting of Parliament in person or through a representative.
\n\n
23. The Chief Justice of Bhutan shall preside over the joint sitting of Parliament mentioned in section 21 of this Article.
\n\n
24. If, at such joint sitting of Parliament, not less than three-fourths of the total number of members of Parliament passes the motion for abdication, then such a resolution shall be placed before the people in a National Referendum to be approved or rejected.
\n\n
25. On such a resolution being approved by a simple majority of the total number of votes cast and counted from all the Dzongkhags in the Kingdom, the Druk Gyalpo shall abdicate in favour of the heir apparent.
\n\n
26. Parliament shall make no laws or exercise its powers to amend the provisions of this Article and section 2 of Article 1 except through a National Referendum.
","clause_dzo":"༡ འབྲུག་མངའ་བདག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་ རྒྱལ་ཁབ་དང་འབྲུག་པའི་མི་སེར་གཅིག་མཐུན་གྱི་བརྡ་མཚོན་ཨིན།
\n༢ འབྲུག་གི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་ངོ་བོར་འདུས་པ་ལས་ སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འཛིན་འབྲུག་གི་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཆ་རའི་བསྟན་པ་འཛིན་མི་ཨིན།
\n༣ འབྲུག་གི་གསེར་ཁྲིའི་བདག་དབང་འདི་ འགྱུར་ལྡོག་མེད་པའི་རྒྱལ་རབས་ཅན་གྱི་གནམ་ལོ་ས་སྤྲེལ་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་བཅུ་གསུམ་དང་ སྤྱི་ལོ་གཅིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་བདུན་ ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་བཅུ་བདུན་ཅན་མར་བཀོད་དོན་ལྟར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་གོང་ས་ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག་གི་ཁྲིམས་མཐུན་གདུང་བརྒྱུད་གཙང་མ་ཚུ་ལུ་ཡོད་མི་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ ཁྲིམས་མཐུན་ཁབ་ཏུ་བཞེས་མི་ལས་འཁྲུངས་པའི་སྲས་སྲོས་ཁོ་ན་ལུ་ བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་དང་།
\nཁ༽ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ རྒྱལ་ཁྲི་སྤང་བ་ ཡང་ན་ཞིང་ལུ་ཕེབས་ད་ དངོས་བརྒྱུད་གདུང་འཛིན་ཚུ་ལུ་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་འཛིན་རིམ་བཅོལ་གཏད་འདི་ རྒན་རིམ་དང་བསྟུན་ཏེ་ སྲས་མོ་ཚུ་ལས་སྲས་ཅིག་གིས་འདེམས་རིམ་ཧེ་མ་བཟུང་ནི་ཨིན་རུང་ གལ་སྲིད་སྲས་སྦོམ་ཤོས་འདི་ལུ་སྐྱོན་ཆ་རེ་འབྱུང་ཚེ་ དགོས་མཁོ་དང་ བསྟུན་ལྕོགས་གྲུབ་ཆེ་ཤོས་སྲས་ ཡང་ན་སྲས་མོ་འདི་ རྒྱལ་ཁྲི་འཛིན་མིར་གདམ་ཁ་གནང་ཞིནམ་ལས་ དེ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྱབ་གནང་ནི་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ཕྱག་འགན་དམ་ཟབ་ཅན་ཅིག་ཨིན།
\nག༽ དོན་ཚན་༣ པ་ཁ༽ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་རྒྱལ་བརྒྱུད་འཛིན་མི་མེད་ཚེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ཞིང་ལུ་ཕེབས་པའི་དུས་ཚོད་ལུ་ བཙུན་མོའི་ལྷུམས་སུ་ཡོད་མི་སྲས་སྲོས་དེ་ལུ་རྒྱལ་བརྒྱུད་བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་ཨིན།
\nང་༽ གལ་སྲིད་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་ཐད་ཀར་གྱི་དངོས་བརྒྱུད་གདུང་འཛིན་མེད་ཚེ་ དངོས་བརྒྱུད་གདུང་འཛིན་གྱི་གཞི་རྩ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་གདུང་བརྒྱུད་ཉེ་ཤོས་གཞོན་ཤོས་ལས་ རྒན་ཤོས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་སྟེ་བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་ཨིན།
\nཅ༽ སྐུ་གཟུགས་ ཡང་ན་ དྲན་ཤེས་བརྟན་པོ་མེདཔ་ལས་ རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་དབང་སྤྱོད་ནིའི་ལྕོགས་གྲུབ་མེད་པའི་སྲས་སྲོས་ལུ་བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་མེད།
\nཆ༽ རྒྱལ་ཁྲི་འཛིན་ནིའི་ཐོབ་རིམ་ཡོད་མི་ཅིག་གིས་ རག་བཞིན་སྐྱེས་ལུང་ལས་བརྟེན་པའི་འབྲུག་གི་མི་སེར་མ་ཡིན་མི་ཅིག་དང་གཉེན་སྦྱོར་མཛད་ཚེ་ དེ་ལུ་བཅོལ་གཏད་མཛད་ནི་མེད།
\n༤ རྒྱལ་ཁྲི་འཛིན་མི་དེ་གིས་ སྤུངས་ཐང་ཁའི་རྫོང་ནང་ ཞབས་དྲུང་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་མ་ཆེན་སྐུ་མདུན་ལས་དར་ཞུ་སྟེ་ གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཕུལ་ནི།
\n༥ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་རྒྱལ་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཕུལ་ཞིནམ་ལས་ རྒྱལ་པོའི་སྐུ་འཁོར་དང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚུ་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡༩ པའི་ནང་ལུ་འཁོད་དེ་ཡོད་པའི་གོ་གནས་འཆང་མི་ཚུ་གིས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་ དད་དམ་གཙང་མའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་དགོ།
\n༦ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དགུང་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་བཞེསཔ་ད་ བརྒྱུད་འཛིན་གྱི་སྲས་ ཡང་ན་ སྲས་མོ་འདི་ལོ་ཚད་ལོན་པ་ཡིན་ཚེ་ ཁྲི་ལས་བབ་སྟེ་རྒྱལ་བརྒྱུད་འཛིན་མི་འདི་ལུ་རྒྱལ་ཁྲི་རྩིས་སྤྲོད་མཛད་ནི་ཨིན།
\n༧ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༩ པའི་དགོངས་དོན་གྱི་དབང་ལུ་བསྡུ་ན་མ་གཏོགས་ རྒྱལ་ཚབ་ཚོགས་སྡེ་ཅིག་དགོ་པའི་དུས་སྐབས་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ རྒྱལ་ཁྲིའི་ཤུལ་འཛིན་དེ་ དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་མ་ལོན་པ་ ཡང་ན།
\nཁ༽ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་ཁྱབ་ཀྱི་ཐོག་ལས་ རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་དབང་སྤྱོད་ནི་འདི་ རེ་ཞིག་སྤངས་ཏེ་བཞག་པ།
\nག༽ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་སྐུ་གཟུགས་ ཡང་ན་རེ་ཞིག་དྲན་ཤེས་བརྟན་པོ་མེདཔ་ལས་ རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་དབང་སྤྱོད་མ་ཚུགས་པའི་སྐོར་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཅིག་ནང་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་བཞི་དཔྱ་གསུམ་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་གྲོས་ཆོད་གྲུབ་པ།
\n༨ རྒྱལ་ཚབ་ཚོགས་སྡེ་གིས་ རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་དབང་དང་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་ཡོད་པའི་དབང་ཚད་ཚུ་ སྤྱི་མཐུན་གྱི་ཐོག་ལས་སྤྱོད་ནི་དང་ དེའི་འཐུས་མི་གྲངས་སུ་ཚུད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ སྐུ་སྒེར་ཚོགས་སྡེ་གིས་གདམ་ཁ་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་འཁོར་གྲལ་ལས་ རྒན་ཤོས་གཅིག་དང་།
\nཁ༽ བློན་ཆེན།
\nག༽ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ།
\nང་༽ ཚོགས་དཔོན།
\nཅ༽ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ཁྲི་འཛིན།
\nཆ༽ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིདཔ།
\n\n
༩ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༧ པའི་ཁ༽ པ་ ཡང་ན་ ༧ ག༽ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་ ཆེད་དམིགས་བཀོད་པའི་འབྲེལ་གནད་སྐབས་ བརྒྱུད་འཛིན་ལུ་ཆ་བཞག་གྲུབ་པའི་འབྲུག་རྒྱལ་པོའི་གདུང་འཛིན་འདི་ དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་བཞེས་ཚེ་ རྒྱལ་ཚབ་ཚོགས་སྡེའི་ཚབ་ལུ་ བརྒྱུད་འཛིན་སྦེ་ཆ་བཞག་གྲུབ་མི་དེ་གིས་ ཐོབ་དབང་ལས་བརྟེན་པའི་རྒྱལ་ཚབ་མཛད་ནི་ཨིན།
\n༡༠ རྒྱལ་ཚབ་ཚོགས་སྡེའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མདུན་སར་ དད་དམ་གཙང་མའི་སྒོ་ལས་ ཁོང་རའི་འགན་ཁུར་ཕྱག་ཕྱིད་ཞུ་ནིའི་དམ་བཅའ་ཕུལ་དགོ།
\n༡༡ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༧ ཀ༽ པ་དང་ ༧ ཁ༽ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་ རྒྱལ་ཁྲིའི་ཤུལ་འཛིན་དེ་ དགུང་ལོ་ཉེར་གཅིག་ལོན་པ་ ཡང་ན་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་དབང་སྤྱོད་ནིའི་ལྕོགས་གྲུབ་བསྐྱར་སོན་བྱུངམ་ཅིག་ རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་དབང་ཚུ་བསྐྱར་བཞེས་མཛད་ནི་ཡིན་ཚེ་ དེ་ལུགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་བཀའ་ཁྱབ་ཐོག་ལུ་གནང་ནི། ཨིན་རུང་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༧ ག༽ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་དབང་སྤྱོད་ནིའི་ལྕོགས་གྲུབ་བསྐྱར་སོན་བྱུང་ཚེ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་ཐོག་ལས་དེ་ལུགས་ཀྱི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་དགོ།
\n༡༢ རྒྱལ་པོའི་སྐུ་འཁོར་འདི་ རྒྱལ་སྲིད་སྐྱོང་སྟེ་བཞུགས་མི་དང་ ཧེ་མའི་རྒྱལ་པོ་དང་དེ་ཚུ་གི་རྒྱལ་བཙུན་ དེ་ཁར་ ཁྲིམས་མཐུན་ཁབ་ཏུ་བཞེས་མི་ལས་འཁྲུངས་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྲས་སྲོས་ཚུ་ཨིན།
\n༡༣ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ རྒྱལ་པོའི་སྐུ་འཁོར་ལུ་ཐོབ་རིམ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ རྒྱལ་ཁམས་ལས་ལོ་བསྟར་གྱི་གསོལ་ཕོགས་དང་།
\nཁ༽ གཞུང་འབྲེལ་དང་སྐུ་སྒེར་གྱི་དོན་ལུ་སྤྱོད་ནིའི་ཕོ་བྲང་དང་ གཟིམ་ཅུང་བཅས་པའི་ཐོབ་དབང་དང་ཁེ་དབང་ཆ་མཉམ།
\nག༽ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡༣ ཀ༽ པ་དང་༡༣ ཁ༽ པའི་ནང་བཀོད་པའི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་འཁོར་གྱི་གསོལ་ཕོགས་དང་རྒྱུ་དངོས་ཚུ་ལུ་ ཁྲལ་འབབ་ཀྱི་ཡངས་ཆག་ཡོད།
\n\n
\n
༡༤ སྐུ་སྒེར་ཚོགས་སྡེ་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་འདི་ནང་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་བསྐོ་བཞག་གནང་བའི་འཐུས་མི་གཉིས་དང་ ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ཀྱིས་གདམ་ཁ་གྲུབ་པའི་འཐུས་མི་གཅིག་ དེ་ཁར་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་གིས་གདམ་ཁ་གྲུབ་པའི་འཐུས་མི་གཅིག་ཚུདཔ་ཨིན། སྐུ་སྒེར་ཚོགས་སྡེའི་ཁག་འགན་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ རྒྱལ་པོའི་སྐུ་འཁོར་གྱི་ཁེ་དབང་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཆ་མཉམ་དང་།
\nཁ༽ རྒྱལ་པོའི་སྐུ་འཁོར་གྱི་མཛད་སྤྱོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཆ་མཉམ།
\nག༽ རྒྱལ་ཁྲི་དང་ རྒྱལ་པོའི་སྐུ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་སྐོར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་གྲོས་འབུལ་ཕུལ་ནི།
\nང་༽ རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཆ་མཉམ།
\nཅ༽ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་རྒྱ་གནང་བའི་གནད་དོན་གཞན་ཚུ།
\n༡༥ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་ལུ་བརྟེན་ ཁྲིམས་ཀྱི་འདུན་ས་ཅིག་ནང་ལན་འདེབས་ལས་འདས་པའི་ཁར་ རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ངོ་བོ་དྲི་མས་གོས་པ་ཅིག་ཨིན།
\n༡༦ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་དབང་སྤྱོད་སྐབས་མཛད་ནི་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ གོ་ས་དང་ གཟེངས་རྟགས་ ལྷན་རྒྱས་དང་གཉིས་སྐལ་མ་ལུ་ སྔར་སྲོལ་དང་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་གྱི་དར་གནང་ནི་དང་།
\nཁ༽ མི་ཁུངས་དང་ ས་གཞིའི་སྐྱིད་སྡུག་ སྐྱིད་སྡུག་གཞན་ཚུ་གནང་ནི།
\nག༽ བཙོན་གྲོལ་དང་ དགོངས་ཡངས་ བཙོན་ཚད་ཕབ་ཆག་གནང་ནི།
\nང་༽ སྤྱི་ཚོགས་ནང་དཔྱད་ཡིག་དང་ཐབས་ལམ་གཞན་ཚུ་ བཙུགས་དགོ་པའི་བཀའ་རྒྱ་གནང་ནི།
\nཅ༽ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ ཡང་ན་ ཁྲིམས་གཞན་གྱི་ནང་གསལ་མ་བཀོད་པའི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བའི་དབང་ཚད་ཚུ་སྤྱོད་ནི།
\n༡༧ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སྐུ་མགྲོན་ཚུ་བསུ་ལེན་དང་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཁར་རྒྱལ་དོན་གཟིགས་བསྐོར་མཛད་དེ་ རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་གཅིག་ཁར་ལེགས་སྨོན་དང་མཐུན་འབྲེལ་ཡར་སྤེལ་གནང་ནི།
\n༡༨ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་གྱི་ཡང་དག་པའི་མཐའ་དོན་དང་ཕན་བདེའི་དོན་ལུ་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ཉེན་སྐྱོབ་དང་གོང་ལུ་བཀུར་ནི།
\n༡༩ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་དང་ཕྱག་དམ་ཅན་གྱི་བཀའ་ཐམ་ཐོག་ལུ་བསྐོ་བཞག་མཛད་ནི་འདི་ཡང་།
\n\n
ཀ༽ རྩ་ཚན་༢༡ པའི་དོན་ཚན་༤ པ་ལྟར་འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་དང་།
\nཁ༽ རྩ་ཚན་༢༡ པའི་དོན་ཚན་༥ པ་ལྟར་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ཚུ།
\nག༽ རྩ་ཚན་༢༡ པའི་དོན་ཚན་༡༡ པ་ལྟར་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་ཁྲིམས་སྤྱི།
\nང་༽ རྩ་ཚན་༢༡ པའི་དོན་ཚན་༡༢ པ་ལྟར་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ཚུ།
\nཅ༽ རྩ་ཚན་༢༤ པའི་དོན་ཚན་༢ པ་ལྟར་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བཙག་འཐུའི་ལྷན་འཛིན་སྤྱི་ཁྱབ་དང་ བཙག་འཐུའི་ལྷན་འཛིན་ཚུ།
\nཆ༽ རྩ་ཚན་༢༥ པའི་དོན་ཚན་༢ པ་ལྟར་ རྩིས་ཞིབ་ཡོངས་ཁྱབ།
\nཇ༽ རྩ་ཚན་༢༦ པའི་དོན་ཚན་༢ པ་ལྟར་ རྒྱལ་གཞུང་ཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲི་འཛིན་དང་ འཐུས་མི་ཚུ།
\nཉ༽ རྩ་ཚན་༢༧ པའི་དོན་ཚན་༢ པ་ལྟར་ ངན་ལྷག་བཀག་སྡོམ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲི་འཛིན་དང་འཐུས་མི་ཚུ།
\nཏ༽ དམག་སྡེའི་གོ་གནས་བཀོད་ཚོགས་ཀྱིས་ གྲོས་འདེབས་ཕུལ་བའི་མིང་ཐོའི་ནང་གསེས་ལས་ སྲུང་སྐྱོབ་དམག་སྡེའི་འགོ་བདག་ཚུ།
\nཐ༽ རྩ་ཚན་༢༩ པའི་དོན་ཚན་༢ པ་ལྟར་ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ།
\nད༽ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ འབྲུག་གི་དངུལ་ཁང་ལྟེ་བའི་སྤྱི་འཛིན།
\nན༽ རྩ་ཚན་༣༠ པའི་དོན་ཚན་༡ པ་ལྟར་དངུལ་ཕོགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲི་འཛིན།
\nཔ༽ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེན།
\nཕ༽ རྒྱལ་གཞུང་ཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ ཚོགས་ཁང་རང་སོའི་ཡོངས་ཁྱབ་དྲུང་ཆེན།
\nབ༽ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ གཞུང་ཚབ་དང་དོན་གཅོད་པ་ཚུ།
\nམ༽ བློན་ཆེན་གྱིས་ གཟེགས་ཐོན་དང་ རྒན་རིམ་ འབྲེལ་ཡོད་བཅའ་ཡིག་གཞན་ཚུ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་གདམ་ངོ་ཚུ་ རྒྱལ་གཞུང་ཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས་ལས་ལེན་ཏེ་གྲོས་འདེབས་ཕུལ་ཐོག་ གཞུང་དྲུང་ཆེན་ཚུ།
\nཙ༽ བློན་ཆེན་གྱིས་ རྒྱལ་གཞུང་ཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས་ལས་གདམ་ངོ་ཚུ་ལེན་ཏེ་ གྲོས་འདེབས་ཕུལ་ཐོག་ རྫོང་བདག་ཚུ།
\n༢༠ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་མཁྱེན་བཞིན་དུ་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ལས་འགལ་བ་ ཡང་ན་ དྲན་ཤེས་ཀྱིས་རྩ་གཏན་ལས་ལྕོགས་གྲུབ་མེད་པའི་དབང་ལུ་ཐལ་བའི་གྲོས་དོན་ཅིག་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༢༡ པ་དང་ ༢༢ པ་ ༢༣ པ་ ༢༤ པ་ ༢༥ པ་བཅས་ཀྱི་ནང་བཀོད་པའི་བྱ་བའི་གནད་སྤྱོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་ཆ་འཇོག་གྲུབ་ཚེ་ རྒྱལ་ཁྲི་སྤང་ནི།
\n༢༡ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༢༠ པའི་གཞི་གནད་གང་རུང་ཅིག་ལས་བརྟེན་པའི་རྒྱལ་ཁྲི་སྤང་ནིའི་གྲོས་དོན་ཅིག་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་གསུམ་དཔྱ་གཉིས་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་ཕུལ་ཚེ་ དེ་ལུགས་ཀྱི་གྲོས་དོན་སྐོར་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཅིག་ནང་གྲོས་སྡུར་གྱི་དོན་ལུ་བཙུགས་དགོ།
\n༢༢ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ གྲོད་དོན་དེ་ལུ་ཡིག་ཐོག་ ཡང་ན་སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ནང་ སྐུ་ངོ་བོས་གསུང་བཤད་ ཡང་ན་ སྐུ་ཚབ་བརྒྱུད་དེ་བཀའ་ལན་གནང་ཆོག།
\n༢༣ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་གིས་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༢༡ པའི་ནང་འཁོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་འབད་དགོ།
\n༢༤ གལ་སྲིད་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཅིག་གི་སྐབས་ སྤྱི་ཚོགས་དེའི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་བཞི་དཔྱ་གསུམ་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་ རྒྱལ་ཁྲི་སྤང་དགོ་པའི་གྲོས་དོན་ཅིག་ཆ་འཇོག་གྲུབ་ཚེ་ དེ་ལུགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་འདི་མི་སེར་གྱིས་ཆ་འཇོག་ ཡང་ན་ ཆ་མེད་གཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་ཅིག་ནང་བཙུགས་དགོ།
\n༢༥ རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་ཀྱི་རྫོང་ཁག་ཆ་མཉམ་ལས་ ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་ཏེ་གྲངས་བརྩིས་ཚར་བའི་ཡོངས་བསྡོམས་ལས་ཕྱེད་མང་ཞིག་གིས་ དེ་ལུགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་ལུ་ཆ་འཇོག་འགྲུབ་ཚེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ བརྒྱུད་འཛིན་འོས་འབབ་ཅན་གྱི་དོན་ལུ་རྒྱལ་ཁྲི་བློས་གཏང་ནི།
\n༢༦ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་བརྒྱུད་དེ་མ་གཏོགས་ རྩ་ཚན་འདི་དང་རྩ་ཚན་༡ པ་ དོན་ཚན་༢ པའི་ དགོངས་དོན་ཚུ་འཕྲི་སྣོན་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ཁྲིམས་བརྩམས་པ་ ཡང་ན་ སྤྱི་ཚོགས་རང་གི་དབང་ཚད་སྤྱོད་ནི་མེད།
","changes":[]},{"id":9003,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 3","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༣ པ།","changes":[]},{"id":9005,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Spiritual Heritage","clause_dzo":"རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་རིང་ལུགས།","changes":[]},{"id":9011,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. Buddhism is the spiritual heritage of Bhutan, which promotes the principles and values of peace, non-violence, compassion and tolerance.
\n\n
2. The Druk Gyalpo is the protector of all religions in Bhutan.
\n\n
3. It shall be the responsibility of religious institutions and personalities to promote the spiritual heritage of the country while also ensuring that religion remains separate from politics in Bhutan. Religious institutions and personalities shall remain above politics.
\n4. The Druk Gyalpo shall, on the recommendation of the Five Lopons, appoint a learned and respected monk ordained in accordance with the Druk-lu, with the nine qualities of a spiritual master and accomplished in ked-dzog, as the Je Khenpo.
\n\n
5. His Holiness the Je Khenpo shall, on the recommendation of the Dratshang Lhentshog, appoint monks with the nine qualities of a spiritual master and accomplished in ked-dzog as the Five Lopons.
\n\n
6. The members of the Dratshang Lhentshog shall comprise:
\n\n
(a) The Je Khenpo as Chairman;
\n\n
(b) The Five Lopons of the Zhung Dratshang; and
\n\n
(c) The Secretary of the Dratshang Lhentshog who is a civil servant.
\n\n
7. The Zhung Dratshang and Rabdeys shall continue to receive adequate funds and other facilities from the State.
","clause_dzo":"༡ ཞི་བདེ་དང་ འཚེ་མེད་ སྙིང་རྗེ་ བཟོས་པའི་གཞི་རྩ་དང་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་སྤེལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོད་འདི་ འབྲུག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་ཨིན།
\n༢ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ འབྲུག་ནང་འཁོད་ཆོས་ལུགས་ཡོངས་ཀྱི་མགོན་སྐྱབས་མཛད་མི་ཨིན།
\n༣ རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆོས་ཡར་སྤེལ་མཛད་ནི་འདི་ ཆོས་སྡེའི་གཙུག་སྡེ་དང་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་མི་ཚུ་གི་ཁག་འགན་ཨིན་པའི་ཁར་ འབྲུག་ལུ་ཆོས་འདི་ སྲིས་དོན་དང་ཐ་དད་གནས་དགོཔ་དེ་ཡང་ངེས་གཏན་ཨིན། ཆོས་སྡེའི་གཙུག་སྡེ་དང་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་མི་ཚུ་ སྲིད་དོན་ལས་འདས་པའི་ཡུལ་ལུ་གནས་དགོ།
\n༤ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ སློབ་དཔོན་ལྔའི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ འབྲུག་ལུགས་ཀྱི་སྡོམ་རྒྱུན་ལྡན་པ་ དམ་པའི་ངང་ཚུལ་དགུ་ལྡན་ བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པ་ སྦྱངས་པ་ཅན་དང་གུས་པས་བཀུར་བའི་སྐྱེས་མཆོག་ཅིག་ རྗེ་མཁན་པོར་མངའ་གསོལ་ཕུལ་ནི།
\n༥ རྗེ་མཁན་མཆོགས་གིས་ གྲྭ་ཚང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ དམ་པའི་ངང་ཚུལ་དགུ་ལྡན་བསྐྱེད་རྫོགས་ལ་མཁས་ཤིང་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་མཆོག་ཚུ་ སློབ་དཔོན་ལྔ་པོར་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི།
\n༦ གྲྭ་ཚང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་གྲངས་སུ་ཚུད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ དབུ་ཁྲི་རྗེ་མཁན་པོ་མཆོག་དང་།
\nཁ༽ གཞུང་གྲྭ་ཚང་གི་སློབ་དཔོན་ལྔ།
\nག༽ ཞི་གཡོགཔ་ཨིན་མི་གྲྭ་ཚང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེན།
\n༧ གཞུང་གྲྭ་ཚང་དང་རབ་སྡེ་ཚུ་ལུ་ ལྡང་ངེས་ཀྱི་མ་དངུལ་དང་མཐུན་རྐྱེན་གཞན་ཚུ་ རྒྱལ་ཁམས་ལས་འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ཐོབ་དགོ།
","changes":[]},{"id":9012,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 4","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༤ པ། ","changes":[]},{"id":9013,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Culture","clause_dzo":"ལམ་སྲོལ།","changes":[]},{"id":9014,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The State shall endeavour to preserve, protect and promote the cultural heritage of the country, including monuments, places and objects of artistic or historic interest, Dzongs, Lhakhangs, Goendeys, Ten-sum, Nyes, language, literature, music, visual arts and religion to enrich society and the cultural life of the citizens.
\n\n
2. The State shall recognize culture as an evolving dynamic force and shall endeavour to strengthen and facilitate the continued evolution of traditional values and institutions that are sustainable as a progressive society.
\n\n
3. The State shall conserve and encourage research on local arts, custom, knowledge and culture.
\n\n
4. Parliament may enact such legislation as may be necessary to advance the cause of the cultural enrichment of Bhutanese society.
","clause_dzo":"༡ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ མི་སྡེ་དང་མི་སེར་གྱི་ལམ་སྲོལ་འཚོ་བ་འབྱོར་ཐབས་ལུ་ དྲན་རྟེན་དང་ སྒྱུ་རྩལ་ ཡང་ན་ རྒྱལ་རབས་ཅན་གྱི་ས་ཁོངས་དང་དང་ཅ་དངོས་ རྫོང་གཞིས་ ལྷ་ཁང་ དགོན་སྡེ་ རྟེན་གསུམ་ གནས་ སྐད་ཡིག་ རྩོམ་རིག་ སྒྲ་དབྱངས་ མཐོང་སྣང་གི་སྒྱུ་རྩལ་ ཆོས་ལུགས་བརྩིས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལམ་སྲོལ་འདི་ གཉེར་སྲུང་དང་ ཉེན་སྐྱོབ་ ཡར་སྤེལ་དོན་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༢ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ལམ་སྲོལ་འདི་འཕོ་འགྱུར་ཆེ་བའི་ནུས་ཤུགས་ཅན་ཅིག་ཨིན་པའི་ངོས་འཛིན་འབད་ནི་དང་ འཕོ་འགྱུར་དང་རྒྱུན་ཆད་མེད་པའི་སྔར་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་གཙུག་སྡེ་ཚུ་ ཡར་འཕེལ་ཅན་གྱི་མི་སྡེ་གཅིག་སྦེ་ ཡུན་བརྟན་ཚུགས་པའི་མཐའ་བཙན་དང་ཕན་འདེབས་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༣ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ས་གནས་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ་དང་ལུགས་སྲོལ་ ཤེས་བྱ་ ལམ་སྲོལ་ཚུ་ སྲུང་འཛིན་དང་ཞིབ་འཚོལ་གྱི་བློ་བསྐུལ་འབད་དགོ།
\n༤ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ འབྲུག་པའི་མི་སྡེའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་འབྱོར་པ་མདུན་སྐྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལུ་དགོས་མཁོ་དང་བསྟུན་པའི་ཁྲིམས་ཚུ་བརྩམ་ཆོག།
","changes":[]},{"id":9018,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 5","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༥ པ།","changes":[]},{"id":9926,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Environment","clause_dzo":"མཐའ་འཁོར།","changes":[]},{"id":9020,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. Every Bhutanese is a trustee of the Kingdom’s natural resources and environment for the benefit of the present and future generations and it is the fundamental duty of every citizen to contribute to the protection of the natural environment, conservation of the rich biodiversity of Bhutan and prevention of all forms of ecological degradation including noise, visual and physical pollution through the adoption and support of environment friendly practices and policies.
\n\n
2. The Royal Government shall:
\n\n
(a) Protect, conserve and improve the pristine environment and safeguard the biodiversity of the country;
\n\n
(b) Prevent pollution and ecological degradation;
\n\n
(c) Secure ecologically balanced sustainable development while promoting justifiable economic and social development; and
\n\n
(d) Ensure a safe and healthy environment.
\n\n
3. The Government shall ensure that, in order to conserve the country’s natural resources and to prevent degradation of the ecosystem, a minimum of sixty percent of Bhutan’s total land shall be maintained under forest cover for all time.
\n\n
4. Parliament may enact environmental legislation to ensure sustainable use of natural resources and maintain intergenerational equity and reaffirm the sovereign rights of the State over its own biological resources.
\n\n
5. Parliament may, by law, declare any part of the country to be a National Park, Wildlife Reserve, Nature Reserve, Protected Forest, Biosphere Reserve, Critical Watershed and such other categories meriting protection.
","clause_dzo":"༡ འཕྲལ་དང་ཕུགས་ཀྱི་མི་རབས་རིམ་པའི་མཐའ་དོན་ལུ་ འབྲུག་མི་ཆ་མཉམ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོན་ཁུངས་ཚུ་དང་མཐའ་འཁོར་གྱི་གཉེར་འཛིན་འབད་མི་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ མཐའ་འཁོར་ལུ་ཕན་པའི་གོམས་སྲོལ་དང་སྲིད་བྱུས་ཚུ་ ཆ་འཇོག་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཐོག་ལས་ སྒྲ་སྐད་མཐོང་སྣང་དང་གཟུགས་ཅན་གྱི་བཙོག་གྲིབ་ཚུ་བརྩིས་པའི་རང་བཞིན་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཉེན་སྐྱོབ་དང་ འབྲུག་གི་འབྱོར་ཆེའི་སྐྱེ་ལྡན་རིགས་སྣའི་སྲུང་འཛིན་ སྣོད་བཅུད་ཉམས་ཆག་གི་རིགས་སྔོན་འགོག་འབད་ནི་འདི་ མི་སེར་ཆ་མཉམ་གྱི་གཞི་རྟེན་འགན་འཁུར་ཅིག་ཨིན།
\n༢ རྒྱལ་གཞུང་གིས།
\nཀ༽ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགྲིབ་པ་མེད་པའི་མཐའ་འཁོར་གྱི་ཉེན་སྐྱོབ་དང་སྲུང་འཛིན་ ཡར་སྐྱེད་གཏང་ནི་དང་ སྐྱེ་ལྡན་རིགས་སྣའི་ཉེན་སྲུང་འཐབ་དགོཔ་དང་།
\nཁ༽ བཙོག་གྲིབ་དང་ སྣོད་བཅུད་ཀྱི་ཉམས་ཆག་སྔོན་འགོག་འབད་དགོ།
\nག༽ ཁུངས་ལྡན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་མི་སྡེ་གོང་འཕེལ་གཏང་བའི་སྐབས་ སྣོད་བཅུད་ཚད་མཉམ་ལྡན་པའི་ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་གྱི་སྲ་བརྟན་བཟོ་དགོ།
\nང་༽ ཉེན་མེད་དང་ ལེགས་ལྡན་གྱི་མཐའ་འཁོར་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
\n༣ གཞུང་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཐོན་ཁུངས་ཚུ་གི་སྲུང་འཛིན་དང་ སྣོད་བཅུད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དེ་ལུ་ཉམས་ཆག་ཚུ་ སྔོན་འགོག་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ འབྲུག་གི་ས་ཆའི་ཁྱོན་བསྡོམས་ལས་ཉུང་ཤོས་བརྒྱ་དཔྱ་དྲུག་ཅུ་ཐམ་པ་ དུས་དང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ནགས་ཚལ་གྱི་ཁྱབ་བརྡལ་འོག་ལུ་འཛིན་སྐྱོང་ངེས་གཏན་འཐབ་དགོ།
\n༤ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རང་བཞིན་ཐོན་ཁུངས་ཚུ་ཡུན་བརྟན་ཐོག་ལུ་སྤྱོད་ནིའི་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་དང་ མི་རབས་རིམ་པའི་སྤྱི་སྙོམས་རྒྱུན་སྐྱོང་དང་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སྐྱེ་དངོས་ཐོན་ཁུངས་ཚུ་ལུ་རང་བཙན་གྱི་ཐོབ་དབང་ ཡང་བསྐྱར་གྱི་གཏན་འབེབས་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ མཐའ་འཁོར་གྱི་ཁྲིམས་ཡིག་བརྩམ་ཆོག།
\n༥ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གནས་གང་རུང་ཅིག་ རྒྱལ་ཡོངས་གླིང་ག་དང་ རི་དྭགས་སྲུང་སྐྱོང་ རང་བཞིན་སྲུང་སྐྱོང་ ཉེན་སྐྱོབ་ཅན་གྱི་ནགས་ཚལ་ སྐྱེ་ལྡན་ས་ཁོངས་སྲུང་སྐྱོང་ ཉེན་གལ་ཅན་གྱི་ཆུ་རྐའི་ས་ཁོངས་དང་ དེ་ལུགས་ཉེན་སྐྱོབ་ཀྱི་འོས་འབབ་ཡོད་པའི་ས་གནས་ཀྱི་དབྱེ་བ་གཞན་ཚུ་ཡང་ ཁྲིམས་ཐོག་གསལ་བསྒྲགས་འབད་ཆོག།
","changes":[]},{"id":9021,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 6","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༦ པ།","changes":[]},{"id":9026,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Citizenship","clause_dzo":"མི་ཁུངས།","changes":[]},{"id":9032,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. A person, both of whose parents are citizens of Bhutan, shall be a natural born citizen of Bhutan.
\n\n
2. A person, domiciled in Bhutan on or before the Thirty-First of December Nineteen Hundred and Fifty Eight and whose name is registered in the official record of the Government of Bhutan shall be a citizen of Bhutan by registration.
\n\n
3. A person who applies for citizenship by naturalization shall:
\n\n
(a) Have lawfully resided in Bhutan for at least fifteen years;
\n\n
(b) Not have any record of imprisonment for criminal offences within the country or outside;
\n\n
(c) Be able to speak and write Dzongkha;
\n\n
(d) Have a good knowledge of the culture, customs, traditions and history of Bhutan;
\n\n
(e) Have no record of having spoken or acted against the Tsawa-sum;
\n\n
(f) Renounce the citizenship, if any, of a foreign State on being conferred Bhutanese citizenship; and
\n\n
(g) Take a solemn Oath of Allegiance to the Constitution as may be prescribed.
\n\n
4. The grant of citizenship by naturalization shall take effect by a Royal Kasho of the Druk Gyalpo.
\n\n
5. If any citizen of Bhutan acquires the citizenship of a foreign State, his or her citizenship of Bhutan shall be terminated.
\n\n
6. Subject to the provisions of this Article and the Citizenship Acts, Parliament shall, by law, regulate all other matters relating to citizenship.
","clause_dzo":"༡ ཕ་མ་གཉིས་ཆ་ར་འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན་པའི་མི་འདི་ རང་བཞིན་སྐྱེས་ལུང་ལས་བརྟེན་པའི་འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན།
\n༢ སྤྱི་ལོ་གཅིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ང་བརྒྱད་ ཟླ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེས་སུམ་ཅུ་སོ་གཅིག་གི་ཉིན་མར་ ཡང་ན་ དེའི་ཧེ་མ་འབྲུག་ནང་གཞིས་གནས་བཅགས་ཏེ་སྡོད་མི་ཨིན་པའི་ཁར་ འབྲུག་གཞུང་གི་གཞུང་འབྲེལ་འཛིན་ཐོའི་ནང་མིང་ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་མི་ངོ་འདི་ ཐོ་བཀོད་ལས་བརྟེན་པའི་འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན།
\n༣ རང་སྦྱོར་ལས་བརྟེན་པའི་མི་ཁུངས་དོན་ལུ་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་བའི་མི་ངོ་གིས་འགྲུབ་དགོཔ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ འབྲུག་ནང་འཁོད་ ཉུང་ཤོས་ལོ་ངོ་བཅོ་ལྔ་དེ་ཅིག་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་སྒོ་ལས་སྡོད་ཡོདཔ་དང་།
\nཁ༽ རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་ག་ཏེ་ཨིན་རུང་ ཉེས་ཅན་གྱི་གནོད་འགེལ་ཅིག་ལུ་བརྟེན་ བཙོན་ཁྲིམས་ཀྱི་འཛིན་ཐོ་གང་ཡང་མེད་པ།
\nག༽ རྫོང་ཁ་སླབ་ནི་དང་འབྲི་ཚུགས་པ།
\nང་༽ འབྲུག་གི་ལམ་སྲོལ་དང་ ལུགས་སྲོལ་ སྔར་སྲོལ་ རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ཤེས་བྱ་ལེགས་ཤོམ་ཡོད་པ།
\nཅ༽ རྩ་བ་གསུམ་གྱི་རྒྱབ་འགལ་ལུ་གཏམ་གླེང་བ་ ཡང་ན་ བྱ་སྤྱོད་སྒྲིག་པའི་འཛིན་ཐོ་མེད་པ།
\nཆ༽ འབྲུག་གི་མི་ཁུངས་གནངམ་ད་ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཅིག་གི་མི་ཁུངས་རེ་ཡོད་རུང་སྤངས་ཏེ་བཞག་པ།
\nཇ༽ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ལུ་ དད་དམ་གཙང་མའི་དམ་བཅའ་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་དུ་ཕུལ་བ།
\n༤ རང་སྦྱོར་ལས་བརྟེན་པའི་མི་ཁུངས་འཐོབ་ནི་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་བཀའ་ཤོས་ཅིག་ གནང་ཞིནམ་ལས་ཆ་གནས་གྲུབ་ཨིན།
\n༥ གལ་སྲིད་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ག་ར་ཨིན་རུང་ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཅིག་གི་མི་ཁུངས་ལེན་པ་ཡོད་ཚེ་ ཁོའམ་མོ་རའི་འབྲུག་གི་མི་ཁུངས་ཆ་མེད་གཏང་དགོ།
\n༦ རྩ་ཚན་འདིའི་དགོངས་དོན་ཚུ་དང་ མི་ཁུངས་འདོགས་ལུགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་ཚུ་ལས་མ་འགལ་བར་ མི་ཁུངས་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཆ་མཉམ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཐོག་མཛམས་འཛིན་འབད་དགོ།
","changes":[]},{"id":9033,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 7","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༧ པ།","changes":[]},{"id":9035,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Fundamental Rights","clause_dzo":"གཞི་རྟེན་ཐོབ་དབང་།","changes":[]},{"id":9060,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. All persons shall have the right to life, liberty and security of person and shall not be deprived of such rights except in accordance with the due process of law.
\n\n
2. A Bhutanese citizen shall have the right to freedom of speech, opinion and expression.
\n\n
3. A Bhutanese citizen shall have the right to information.
\n\n
4. A Bhutanese citizen shall have the right to freedom of thought, conscience and religion. No person shall be compelled to belong to another faith by means of coercion or inducement.
\n\n
5. There shall be freedom of the press, radio and television and other forms of dissemination of information, including electronic.
\n\n
6. A Bhutanese citizen shall have the right to vote.
\n\n
7. A Bhutanese citizen shall have the right to freedom of movement and residence within Bhutan.
\n\n
8. A Bhutanese citizen shall have the right to equal access and opportunity to join the Public Service.
\n\n
9. A Bhutanese citizen shall have the right to own property, but shall not have the right to sell or transfer land or any immovable property to a person who is not a citizen of Bhutan, except in keeping with laws enacted by Parliament.
\n\n
10. A Bhutanese citizen shall have the right to practice any lawful trade, profession or vocation.
\n\n
11. A Bhutanese citizen shall have the right to equal pay for work of equal value.
\n\n
12. A Bhutanese citizen shall have the right to freedom of peaceful assembly and freedom of association, other than membership of associations that are harmful to the peace and unity of the country, and shall have the right not to be compelled to belong to any association.
\n13. Every person in Bhutan shall have the right to material interests resulting from any scientific, literary or artistic production of which he or she is the author or creator.
\n\n
14. A person shall not be deprived of property by acquisition or requisition, except for public purpose and on payment of fair compensation in accordance with the provisions of the law.
\n\n
15. All persons are equal before the law and are entitled to equal and effective protection of the law and shall not be discriminated against on the grounds of race, sex, language, religion, politics or other status.
\n\n
16. A person charged with a penal offence has the right to be presumed innocent until proven guilty in accordance with the law.
\n\n
17. A person shall not be subjected to torture or to cruel, inhuman or degrading treatment or punishment.
\n\n
18. A person shall not be subjected to capital punishment.
\n\n
19. A person shall not be subjected to arbitrary or unlawful interference with his or her privacy, family, home or correspondence nor to unlawful attacks on the person’s honour and reputation.
\n\n
20. A person shall not be subjected to arbitrary arrest or detention.
\n\n
21. A person shall have the right to consult and be represented by a Bhutanese Jabmi of his or her choice.
\n\n
22. Notwithstanding the rights conferred by this Constitution, nothing in this Article shall prevent the State from subjecting reasonable restriction by law, when it concerns:
\n\n
(a) The interests of the sovereignty, security, unity and integrity of Bhutan;
\n\n
(b) The interests of peace, stability and well-being of the nation;
\n\n
(c) The interests of friendly relations with foreign States;
\n\n
(d) Incitement to an offence on the grounds of race, sex, language, religion or region;
\n\n
(e) The disclosure of information received in regard to the affairs of the State or in discharge of official duties; or
\n\n
(f) The rights and freedom of others.
\n\n
23. All persons in Bhutan shall have the right to initiate appropriate proceedings in the Supreme Court or High Court for the enforcement of the rights conferred by this Article, subject to section 22 of this Article and procedures prescribed by law.
","clause_dzo":"༡ མི་ངོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ ཚེ་སྲོག་དང་ འདོད་དབང་ རང་སོའི་བདེ་སྲུང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁར་ ཁྲིམས་ཀྱི་རིམ་གྱིས་པ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་མ་གཏོགས་ ཐོབ་དབང་དེ་ཚུ་ལས་འབྲལ་ཐབས་བསྒྲིག་ནི་མེད།
\n༢ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ཁ་སླབ་དང་ བསམ་འཆར་ གསལ་སྟོན་འབད་ནི་ཚུ་གི་དལ་དབང་ལུ་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༣ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༤ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ མནོ་བསམ་དང་ བསམ་དཔྱད་ ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དལ་དབང་ལུ་ཐོབ་དབང་ཡོད། མི་ངོ་ག་ལུ་ཨིན་རུང་ བཙན་བསྐུལ་ ཡང་ན་ རྒྱུད་བསྐུལ་ཐོག་ལས་ ཆོས་ལུགས་གཞན་ལུ་བསྒྱུར་དགོ་པའི་ནན་བསྐུལ་འབད་ནི་མེད།
\n༥ གསར་ཤོག་དང་ རྒྱང་བསྒྲགས་ རྒྱང་མཐོང་ འཕྲིལ་རིག་བརྩིས་པའི་གནས་ཚུལ་གཞན་ ཁྱབ་སྤེལ་འབད་ནིའི་དལ་དབང་ཡོད།
\n༦ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༧ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་ འགྲོ་འགྲུལ་དང་ སྡོད་གནས་ཀྱི་དལ་དབང་ལུ་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༨ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ སྤྱི་གཡོག་གྲལ་ཁར་གཏོགས་ནི་ལུ་ འཛུལ་ཞུགས་དང་ གོ་སྐབས་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༩ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ རྒྱུ་དངོས་བདག་བཟུང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་མ་གཏོགས་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་མ་ཡིན་མི་ཅིག་ལུ་ས་ཆའམ་ བསྒུལ་མེད་ཀྱི་རྒྱུ་དངོས་གང་རུང་ཅིག་བཙོང་ནི་ ཡང་ན་ མིང་ཐོ་སྤོ་ནིའི་ཐོབ་དབང་མེད།
\n༡༠ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་འཚོ་གཡོག་ ཡང་ན་ ཁྱད་གཡོག་ ལག་རྩལ་ ག་ཅི་ནང་ཨིན་རུང་ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༡༡ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ལཱ་གི་ཁྱད་ཆོས་འདྲ་མཉམ་དང་བསྟུན་པའི་གླ་ཕོགས་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༡༢ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་ གཅིག་མཐུན་ལུ་གནོད་པའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་མ་ཡིན་པའི་འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ ཞི་བདེ་འཛོམས་འདུའི་དལ་དབང་དང་ མཐུན་ཚོགས་དལ་དབང་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁར་ ནན་བསྐུལ་ཐོག་ལས་མཐུན་ཚོགས་གང་རུང་ཅིག་གི་ཁོངས་སུ་ ཐབས་མེད་གཏོགས་བཅུག་ནི་མེད་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༡༣ འབྲུག་ནང་འཁོད་ཀྱི་མི་ངོ་ག་ར་ལུ་ རྩོམ་པ་པོ་ ཡང་ན་ གསར་གཏོད་འབད་མི་ཕོ་མོ་རང་ཉིད་ཨིན་པའི་ཚན་རིག་དང་ རྩོམ་རིག་ སྒྱུ་རྩལ་གང་རུང་ལས་བྱུང་བའི་བཟོ་དངོས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལུ་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༡༤ མི་ཅིག་ལས་ མི་དམངས་ཀྱི་དགོས་དོན་དང་ ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་འཁྲིལ་བའི་དྲང་འོས་ཀྱི་རྒུད་འཐུས་སྤྲོད་དེ་མ་གཏོགས་ བསྡུ་ལེན་ ཡང་ན་དགོས་མཁོ་བཀོད་དེ་ རྒྱུ་དངོས་ལས་འབྲལ་ཐབས་བསྒྲིག་ནི་མེད།
\n༡༥ ཁྲིམས་ཀྱི་འོག་ལུ་མི་ག་ར་འདྲ་མཉམ་ཨིནམ་དང་ དེ་ཚུ་ལུ་ གནད་དུ་སྨིན་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེན་སྐྱོབ་དང་འདྲ་མཉམ་གྱི་ཐོབ་རིམ་ཡོདཔ་ལས་ རིགས་རུས་ ཡང་ན་ ཕོ་མོ་ སྐད་ཡིག་ ཆོས་ལུགས་ སྲིད་དོན་ ཡང་ན་ གནས་འབབ་གཞན་ལུ་བརྟེན་ ཕྱོགས་རིས་ཕྱེ་ནི་མེད།
\n༡༦ ཉེས་འགེལ་དང་བསྟུན་པའི་ཉེས་འཛུགས་བཀོད་མི་ཅིག་ལུ་ ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ཉེས་སྐྱོན་ཡིན་པར་མ་གྲུབ་ཚུན་ ཉེས་མེད་སྦེ་བརྩི་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༡༧ མི་ཅིག་ལུ་ མནར་གཅོད་ ཡང་ན་ གདུག་རྩུབ་ མི་སྤྱོད་ལས་འགལ་བ་ དམའ་འབེབས་ཀྱི་ཉེས་སྤྱོད་ ཡང་ན་ ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་ལུ་བསྡུ་ནི་མེད།
\n༡༨ མི་ཅིག་ལུ་ སྲོག་ཐོག་ཉེས་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་ལུ་བསྡུ་ནི་མེད།
\n༡༩ མི་ཅིག་གི་རང་གསང་ ཡང་ན་ བཟའ་ཚང་ སྡོད་གནས་ འཕྲིན་འབྲེལ་བཅས་ལུ་བཙན་དབང་ ཡང་ན་ ཁྲིམས་འགལ་གྱི་ཐེ་གཏོགས་དང་ ཁོའམ་མོ་རའི་ཆེ་བསྟོད་དང་སྙན་གྲགས་ལུ་ ཁྲིམས་འགལ་གནོད་བཀལ་གྱི་དབང་ལུ་བསྡུ་ནི་མེད།
\n༢༠ མི་ཅིག་ བཙན་དབང་གི་འཛིན་བཟུང་ ཡང་ན་ དོ་དམ་གྱི་དབང་ལུ་བསྡུ་ནི་མེད།
\n༢༡ མི་ཅིག་ལུ་ ཁོའམ་མོ་རའི་གདམ་ཁ་ཅན་གྱི་འབྲུག་པའི་རྒྱབ་མི་ཅིག་ལུ་འདྲི་བསྟུན་འབད་ནི་དང་ ངོ་ཚབ་སྦེ་བཙུགས་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༢༢ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་བསྟུན་པའི་ཐོབ་དབང་ལུ་མ་ལྟོས་པར་ རྩ་ཚན་འདི་ནང་བཀོད་མི་གང་རུང་གིས་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཐོག་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་བཀག་དམ་གྱི་དབང་ལུ་བསྡུ་ནི་ལས་ སྔོན་འགོག་འབད་ནི་མེད་པའི་འབྲེལ་གནད་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ འབྲུག་གི་རང་བཙན་དང་ བདེ་སྲུང་ གཅིག་མཐུན་ གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་མཐའ་དོན་སྐོར་ ཡང་ན།
\nཁ༽ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞི་བདེ་དང་ བརྟན་གཞི་ བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་མཐའ་དོན་སྐོར།
\nག༽ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ མཛའ་བཤེས་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་མཐའ་དོན་སྐོར།
\nང་༽ རིགས་རུས་ ཡང་ན་ ཕོ་མོ་ སྐད་ཡིག་ ཆོས་ལུགས་ ལུག་ཕྱོགས་བཅས་ཀྱི་གཞི་གནད་ཐོག་ གནོད་འགེལ་ཅིག་ནང་ངན་བསྐུལ་སྐོར།
\nཅ༽ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་འབྲེལ་དོན་སྐོར་ ཡང་ན་ གཞུང་འབྲེལ་འགན་ཁུར་འཐབ་པའི་སྐབས་ལུ་འབྱོར་བའི་གནས་ཚུལ་གསང་སྒྲོག་སྐོར།
\nཆ༽ གཞན་གྱི་ཐོབ་དབང་དང་དལ་དབང་སྐོར།
\n༢༣ འབྲུག་ནང་འཁོད་ཀྱི་མི་ངོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༢༢ པ་དང་ ཁྲིམས་ཐོག་ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་བྱ་བའི་གནད་སྤྱོད་ལས་མ་འགལ་བར་ རྩ་ཚན་འདི་དང་བསྟུན་པའི་ཐོབ་དབང་ཚུ་གི་ཁྱབ་དབང་སྤྱོད་ནིའི་དོན་ལུ་མངོན་མཐོ་ ཡང་ན་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་རྩོད་བཤེད་བཙུགས་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
","changes":[]},{"id":9070,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 8","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༨ པ།","changes":[]},{"id":9076,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Fundamental Duties","clause_dzo":"གཞི་རྟེན་འགན་ཁུར།","changes":[]},{"id":9077,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. A Bhutanese citizen shall preserve, protect and defend the sovereignty, territorial integrity, security and unity of Bhutan and render national service when called upon to do so by Parliament.
\n\n
2. A Bhutanese citizen shall have the duty to preserve, protect and respect the environment, culture and heritage of the nation.
\n\n
3. A Bhutanese citizen shall foster tolerance, mutual respect and spirit of brotherhood amongst all the people of Bhutan transcending religious, linguistic, regional or sectional diversities.
\n\n
4. A person shall respect the National Flag and the National Anthem.
\n\n
5. A person shall not tolerate or participate in acts of injury, torture or killing of another person, terrorism, abuse of women, children or any other person and shall take necessary steps to prevent such acts.
\n\n
6. A person shall have the responsibility to provide help, to the greatest possible extent, to victims of accidents and in times of natural calamity.
\n\n
7. A person shall have the responsibility to safeguard public property.
\n\n
8. A person shall have the responsibility to pay taxes in accordance with the law.
\n\n
9. Every person shall have the duty to uphold justice and to act against corruption.
\n\n
10. Every person shall have the duty to act in aid of the law.
\n\n
11. Every person shall have the duty and responsibility to respect and abide by the provisions of this Constitution.
","clause_dzo":"༡. འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་གིས་ འབྲུག་གི་རང་བཙན་དང་ ས་ཁྱོན་གཅིག་སྒྲིལ་ བདེ་སྲུང་གཅིག་མཐུན་འདི་ གཉེར་སྲུང་དང་ ཉེན་སྐྱོབ་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་དགོ་པའི་ཁར་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གསལ་བརྡ་གནངམ་ད་ རྒྱལ་ཡོངས་ཞབས་ཏོག་ཞུ་དགོ།
\n༢ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐའ་འཁོར་དང་ ལམ་སྲོལ་ སྲོལ་རྒྱུན་འདི་གཉེར་སྲུང་དང་ ཉེན་སྐྱོབ་ བརྩི་བཀུར་ཞུ་དགོ་པའི་འགན་ཁུར་ཡོད།
\n༣ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཅིག་གིས་ ཆོས་ལུགས་ སྐད་ཡིག་ ལུང་ཕྱོགས་ ཡང་ན་ དབྱེ་ཚན་འདྲ་མིན་ཚུ་ལུ་མ་བལྟ་བར་ འབྲུག་མི་ཡོངས་ཀྱི་བར་ན་བཟོད་སེམས་དང་ ཕན་ཚུན་གྱི་བརྩི་བཀུར་དང་ སྤུན་ཟླའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༤ མི་ངོ་ཅིག་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དང་རྒྱལ་ཡོངས་བརྟན་བཞུགས་ལུ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་དགོ།
\n༥ མི་ངོ་ཅིག་གིས་ གཞན་ལུ་གནོད་འཚེའམ་ མནར་གཅོད་ སྲོག་གཅོད་ ཡང་ན་ དྲག་ཐོག་དབང་བཙོང་ ཨམ་སྲུའམ་ ཨ་ལོ་ མི་ངོ་གཞན་ག་ལུ་ཨིན་རུང་ ལོག་སྤྱོད་སྒྲིག་པའི་བྱ་བ་ཚུ་ལུ་ བཟོད་སེམས་བསྐྱེད་ནི་མེད་པ་ ཡང་ན་ གཏོགས་ནི་མེད་པའི་ཁར་ དེ་ལུགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཚུ་ སྔོན་འགོག་ལུ་མཁོ་བའི་ཐབས་ཤེས་བསྒྲིག་དགོ།
\n༦ མི་ངོ་ཅིག་ལུ་ བར་རྐྱེན་གྱི་ཉམས་རྒུདཔ་ཚུ་ལུ་དང་ འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྐྱེན་ངན་འབྱུང་བའི་སྐབས་ ཅི་ཕན་གྱི་གྲོགས་རམ་གང་དྲག་འབད་དགོ་པའི་ཁག་འགན་ཡོད།
\n༧ མི་ངོ་ཅིག་ལུ་ སྤྱི་དངོས་ཉེན་སྲུང་འཐབ་དགོ་པའི་ཁག་འགན་ཡོད།
\n༨ མི་ངོ་ཅིག་ལུ་ ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་བའི་ཁྲལ་འབབ་ཚུ་ཕུལ་དགོ་པའི་ཁག་འགན་ཡོད།
\n༩ མི་ག་ར་གིས་ དྲང་ཁྲིམས་གོང་ལུ་བཀུར་ནི་དང་ངན་ལྷད་ཀྱི་ཟློག་ཐབས་བསྒྲིག་དགོ་པའི་འགན་ཁུར་ཡོད།
\n༡༠ མི་ག་ར་གིས་ ཁྲིམས་ལུགས་དཔུང་གྲོགས་ཀྱི་དང་ལེན་འབད་དགོ་པའི་འགན་ཁུར་ཡོད།
\n༡༡ མི་ག་ར་གིས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དགོངས་དོན་ཚུ་ལུ་བརྩི་བཀུར་ཞུ་ནི་དང་ གནས་དགོ་པའི་འགན་ཁུར་དང་ཁག་འགན་ཡོད།
","changes":[]},{"id":9082,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 9","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༩ པ།","changes":[]},{"id":9089,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Principles of State Policy","clause_dzo":"རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་གཞི་རྩ།","changes":[]},{"id":9125,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The State shall endeavour to apply the Principles of State Policy set out in this Article to ensure a good quality of life for the people of Bhutan in a progressive and prosperous country that is committed to peace and amity in the world.
\n\n
2. The State shall strive to promote those conditions that will enable the pursuit of Gross National Happiness.
\n\n
3. The State shall endeavour to create a civil society free of oppression, discrimination and violence, based on the rule of law, protection of human rights and dignity, and to ensure the fundamental rights and freedoms of the people.
\n\n
4. The State shall endeavour to protect the telephonic, electronic, postal or other communications of all persons in Bhutan from unlawful interception or interruption.
\n\n
5. The State shall endeavour to provide justice through a fair, transparent and expeditious process.
\n\n
6. The State shall endeavour to provide legal aid to secure justice, which shall not be denied to any person by reason of economic or other disabilities.
\n\n
7. The State shall endeavour to develop and execute policies to minimize inequalities of income, concentration of wealth, and promote equitable distribution of public facilities among individuals and people living in different parts of the Kingdom.
\n\n
8. The State shall endeavour to ensure that all the Dzongkhags are treated with equity on the basis of different needs so that the allocation of national resources results in comparable socio-economic development.
\n\n
9. The State shall endeavour to achieve economic self-reliance and promote open and progressive economy.
\n\n
10. The State shall encourage and foster private sector development through fair market competition and prevent commercial monopolies.
\n\n
11. The State shall endeavour to promote those circumstances that would enable the citizens to secure an adequate livelihood.
\n\n
12. The State shall endeavour to ensure the right to work, vocational guidance and training and just and favourable conditions of work.
\n\n
13. The State shall endeavour to ensure the right to rest and leisure, including reasonable limitation of working hours and periodic holidays with pay.
\n\n
14. The State shall endeavour to ensure the right to fair and reasonable remuneration for one’s work.
\n\n
15. The State shall endeavour to provide education for the purpose of improving and increasing knowledge, values and skills of the entire population with education being directed towards the full development of the human personality.
\n\n
16. The State shall provide free education to all children of school going age up to tenth standard and ensure that technical and professional education is made generally available and that higher education is equally accessible to all on the basis of merit.
\n\n
17. The State shall endeavour to take appropriate measures to eliminate all forms of discrimination and exploitation against women including trafficking, prostitution, abuse, violence, harassment and intimidation at work in both public and private spheres.
\n\n
18. The State shall endeavour to take appropriate measures to ensure that children are protected against all forms of discrimination and exploitation including trafficking, prostitution, abuse, violence, degrading treatment and economic exploitation.
\n\n
19. The State shall endeavour to promote those conditions that are conducive to co-operation in community life and the integrity of the extended family structure.
\n\n
20. The State shall strive to create conditions that will enable the true and sustainable development of a good and compassionate society rooted in Buddhist ethos and universal human values.
\n\n
21. The State shall provide free access to basic public health services in both modern and traditional medicines.
\n\n
22. The State shall endeavour to provide security in the event of sickness and disability or lack of adequate means of livelihood for reasons beyond one’s control.
\n\n
23. The State shall encourage free participation in the cultural life of the community, promote arts and sciences and foster technological innovation.
\n24 The State shall endeavour to promote goodwill and co-operation with nations, foster respect for international law and treaty obligations, and encourage settlement of international disputes by peaceful means in order to promote international peace and security.
\n\n
","clause_dzo":"
༡ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ འཛམ་གྲིང་འདི་ནང་ ཞི་བདེ་དང་ མཐུན་ལམ་ལུ་བརྩོན་པའི་ཡར་འཕེལ་ཅན་དང་ ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ནང་ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ སྤུས་ཚད་ལེགས་ལྡན་གྱི་མི་ཚེ་ངེས་གཏན་འབྱུང་ཐབས་ལུ་ རྩ་ཚན་འདི་ནང་བཀོད་དེ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་གཞི་རྩ་ཚུ་ སྦྱོར་འཇུག་འབད་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༢ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་དགའ་སྐྱིད་དཔལ་འཛོམ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཚུགས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཚུ་ཡར་དྲག་གཏང་ནིའི་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་དགོ།
\n༣ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཀྱི་རིང་ལུགས་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་དབང་དང་ཆེ་མཐོང་གི་ཉེན་སྐྱོབ་ གཉའ་གནོན་དང་ཕྱོགས་རིས་ འཚེ་བ་ལས་གྲོལ་བའི་མི་སྡེ་ཅིག་བཟོ་ནི་དང་ མི་སེར་གྱི་གཞི་རྟེན་ཐོབ་དབང་དང་ དལ་དབང་ཚུ་ ངེས་གཏན་ཡོདཔ་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༤ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ འབྲུག་ནང་འཁོད་ཀྱི་མི་ངོ་ཆ་མཉམ་གྱི་བརྒྱུད་འཕྲིན་ ཡང་ན་ འཕྲིལ་རིག་འགྲེམ་འགྲུལ་ བརྒྱུད་འབྲེལ་གྱི་རྒྱུན་ལམ་གཞན་ཚུ་ ཁྲིམས་འགལ་གྱི་འཇབ་འཛིན་ ཡང་ན་ བར་དཀྲོགས་ཚུ་ལས་ཉེན་སྐྱོབ་འབད་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༥ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ དྲང་སྙོམས་དང་ དྭངས་གསལ་ མགྱོགས་རིམ་གྱི་སྒོ་ལས་དྲང་ཁྲིམས་སྨིན་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༦ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ དཔལ་འབྱོར་ ཡང་ན་ ལྕོགས་གྲུབ་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལུ་བརྟེན་མི་ངོ་ག་ལུ་ཨིན་རུང་ དྲང་ཁྲིམས་བཀག་འགོག་མི་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ ཁྲིམས་ཀྱི་སྟེགས་གསོ་གནང་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༧ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ དོ་ཟླ་མི་མཉམ་པའི་འོང་འབབ་དང་ རྒྱུ་ནོར་གཅིག་དབང་གང་ཉུང་བཟོ་ནིའི་ སྲིད་བྱུས་ཚུ་ཡར་རྒྱས་གཏང་སྟེ་བསྟར་སྤྱོད་འབད་ནི་དང་ ངོ་རྐྱང་ཚུ་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་གནས་སོ་སོར་སྡོད་མི་ཚུ་གི་བར་ན་ དམངས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚུ་ སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་བཀྲམ་སྤེལ་འབད་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༨ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་བགོ་སྐལ་ཐོག་ལས་ དོ་ཟླ་མཉམ་པའི་མི་སྡེ་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་འབྱུང་ཐབས་ལུ་ དགོས་མཁོ་སོ་སོར་གཞི་བཞག་སྟེ་ རྫོང་ཁག་ཆ་མཉམ་ལུ་ སྤྱི་སྙོམས་ཀྱི་སྐྱོང་གཞག་ངེས་པར་འཐབ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༩ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ གུ་ཡངས་དང་ ཡར་འཕེལ་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་དྲག་དང་ རང་མགོ་རང་འདྲོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་བསྒྲུབ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༡༠ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཚོང་ལམ་འགྲན་སྡུར་དྲང་སྙོམས་ཀྱི་སྒོ་ལས་ སྒེར་སྡེ་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་བློ་བསྐུལ་འབད་དེ་ ཚོང་འབྲེལ་གྱི་རྐྱང་འཛིན་ སྔོན་འགོག་འབད་དགོ།
\n༡༡ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ མི་སེར་ཚུ་ལུ་ལྡང་ངེས་ཀྱི་འཚོ་རྟེན་ཐོབ་ཚུགས་པའི་སྐབས་དོན་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༡༢ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ལཱ་འབད་ནི་དང་ ལག་རྩལ་ལམ་སྟོན་ སྦྱོང་བརྡར་ དྲང་བདེན་དང་བྱ་སྟབས་བདེ་བའི་ལཱ་གི་ཆ་རྐྱེན་ཚུ་གི་ཐོབ་དབང་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༡༣ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ལཱ་གི་ཆུ་ཚོད་ཚད་འཛིན་དང་ དངུལ་ཕོགས་ཡོད་པའི་དུས་མཚམས་ངལ་གསོ་བརྩིས་ཏེ་ ངལ་གསོ་དང་དལ་ཁོམས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༡༤ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རང་གི་ལཱ་དང་བསྟུན་ཏེ་དྲང་སྙོམས་དང་ རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་གླ་ཡོན་གྱི་ཐོབ་དབང་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༡༥ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཤེས་ཡོན་ལུ་བརྟེན་ཏེ་མིའི་གཤིས་སྤྱོད་ཧྲིལ་པོར་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་དམིགས་ཏེ་ མི་སེར་ཆ་མཉམ་གྱི་ཤེས་བྱ་དང་ ཁྱད་ཆོས་ རིག་རྩལ་གྱི་ལེགས་བཅོས་དང་འཕེལ་སྐྱེད་གཏང་ནིའི་དོན་ལས་ ཤེས་ཡོན་བྱིན་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༡༦ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ སློབ་གྲྭར་འཛུལ་རན་པའི་ལོ་ཚད་ལོན་མི་ཨ་ལོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ སློབ་རིམ་བཅུ་པ་ཚུན་ཤེས་ཡོན་སྟོང་པར་བྱིན་ནི་དང་ བཟོ་རིག་དང་ཁྱད་རིག་གི་ཤེས་ཡོན་འདི་ སྤྱིར་བཏང་གིས་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་དང་ མཐོ་རིམ་ཤེས་ཡོད་དེ་ གཟེངས་ཐོན་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ཆ་མཉམ་ལུ་འདྲ་མཉམ་ཐོབ་ཚུགསཔ་བཟོ་དགོ།
\n༡༧ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཨམ་སྲུ་ནག་ཚོང་དང་ སྨད་ཚོང་ དམངས་སྒེར་གྱི་ས་ཁོངས་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་ ལཱ་སར་ ལོག་སྤྱོད་དང་ འཚེ་བ་ བསུན་འཚེར་ འཇིགས་བསྐུལ་བརྩིས་པའི་ཕྱོགས་རིས་དང་ བཀོལ་ཉེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་འདྲཝ་ཚུ་རྩ་མེད་བཟོ་ནི་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་ཐབས་ལམ་བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༡༨ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ཨ་ལོ་ཚུ་ནག་ཚོང་དང་ སྨད་ཚོང་ ལོག་སྤྱོད་ འཚེ་བ་ དམའ་འབེབས་ཀྱི་བཀོལ་སྤྱོད་དང་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་བཀོལ་ཉེས་བརྩིས་པའི་ཕྱོགས་རིས་དང་བཀོལ་ཉེས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་དྲཝ་ཚུ་ལས་ཉེན་སྐྱོབ་ངེས་གཏན་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་ཐབས་ལམ་བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༡༩ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ མི་སྡེ་འཚོ་བའི་མཉམ་འབྲེལ་དང་ ཉེ་ཚན་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་གཅིག་སྒྲིལ་ལུ་ཕན་རླབས་ཆེ་བའི་ཆ་རྐྱེན་ཚུ་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༢༠ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ འགྲོ་བ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་ སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐར་རྩ་བ་འཛིན་པའི་ལེགས་ལྡན་དང་ བྱམས་སྙིང་ལྡན་པའི་མི་སྡེ་ཅིག་ ཡུན་བརྟན་གོང་འཕེལ་དངོས་སུ་འབྱུང་ཚུགས་པའི་གནས་སྟངས་བཟོ་ནི་ལུ་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་དགོ།
\n༢༡ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ དེང་རབས་དང་ སྔར་སྲོལ་གསོ་དཔྱད་ཀྱི་ཐོག་ལས་ མི་དམངས་གསོ་བའི་གཞིས་གནས་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ སྟོང་པར་ཐོབ་ཚུགསཔ་བཟོ་དགོ།
\n༢༢ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ ནད་གཞི་དང་ དབང་པོ་ལུ་ཐོ་ཕོག་པ་ ཡང་ན་ ཐབས་མེད་ཀྱི་གནས་ལུ་ཐུག་སྟེ་འཚོ་རྟེན་ལྡང་ངེས་མེད་པའི་སྐབས་ བདེ་སྲུང་བསྒྲིག་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༢༣ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ མི་སྡེའི་ལམ་སྲོལ་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་ རང་མོས་ཀྱིས་བཅའ་མར་གཏོགས་ནི་ལུ་བློ་བསྐུལ་དང་ སྒྱུ་རྩལ་དང་ཚན་རིག་ཚུ་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ འཕྲུལ་རིག་གསར་གཏོད་ལུ་དང་འདོད་བསྐྱེད་བཅུག་དགོ།
\n༢༤ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ ལེགས་སྨོན་དང་མཐུན་འབྲེལ་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དང་ཆིངས་ཡིག་གི་འགན་ཁུར་ཚུ་ལུ་བརྩི་བཀུར་བསྐྱེད་དེ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་བདེ་སྲུང་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་ ཞི་བདེའི་ཐབས་ལམ་གྱི་སྒོ་ལས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་ཉོགས་འཛིང་ཚུ་སེལ་ཐབས་ཀྱི་བློ་བསྐུལ་འབད་ནི་ལུ་ བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
","changes":[]},{"id":9137,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 10","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡༠ པ། ","changes":[]},{"id":9146,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Parliament","clause_dzo":"སྤྱི་ཚོགས།","changes":[]},{"id":9153,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. There shall be a Parliament for Bhutan in which all legislative powers under this Constitution are vested and which shall consist of the Druk Gyalpo, the National Council and the National Assembly.
\n\n
2. Parliament shall ensure that the Government safeguards the interests of the nation and fulfils the aspirations of the people through public review of policies and issues, Bills and other legislations, and scrutiny of State functions.
\n\n
3. The election of the members of Parliament shall be in accordance with the provisions of the Electoral Laws of the Kingdom.
\n\n
4. A person shall not be a member of the National Council as well as the National Assembly or a Local Government at the same time.
\n\n
5. The Druk Gyalpo shall summon the first sitting of Parliament after each general election.
\n\n
6. At the commencement of each session of Parliament, the Druk Gyalpo shall be received in a joint sitting of Parliament with Chibdrel Ceremony. Each session shall be opened with a Zhug-drel-phunsum tshog-pai ten-drel and each session shall conclude with the Tashi-mon-lam.
\n\n
7. The Druk Gyalpo may address or sit in the proceedings of either House or a joint sitting of Parliament as and when deemed expedient.
\n\n
8. The Druk Gyalpo may send messages to either or both the Houses as deemed expedient.
\n\n
9. The House receiving the message shall, as early as possible, consider the matter referred to in the message and submit its opinion to the Druk Gyalpo.
\n\n
10. The Prime Minister shall present an Annual Report on the state of the nation, including legislative plans and the annual plans and priorities of the Government, to the Druk Gyalpo and to a joint sitting of Parliament.
\n\n
11. Both Houses shall determine their rules of procedure, and the proceedings of each House shall be conducted in accordance with its own rules. The rules of procedure in each House shall provide for the appointment of Committees to carry out the business of Parliament.
\n\n
12. The Speaker and the Chairperson shall convene an extraordinary sitting of Parliament on the command of the Druk Gyalpo if the exigencies of the situation so demand.
\n\n
13. Each Member of Parliament shall have one vote. In case of equal votes, the Speaker or the Chairperson shall cast the deciding vote.
\n\n
14. The presence of not less than two-thirds of the total number of members of each House respectively shall constitute a quorum for a sitting of the National Council or the National Assembly.
\n\n
\n
15. The proceedings of Parliament shall be conducted in public. However, the Speaker or the Chairperson may exclude the press and the public from all or any part of the proceedings if there is a compelling need to do so in the interests of public order, national security or any other situation, where publicity would seriously prejudice public interest.
\n\n
16. The Speaker shall preside over the proceedings of a joint sitting and the venue for the joint sitting of the Houses shall be the hall of the National Assembly.
\n\n
17. When the office of a member of Parliament becomes vacant for any reason other than the expiration of term, an election of a member to fill the vacancy shall be held within ninety days as from the date of the vacancy.
\n\n
18. The members of Parliament shall take an Oath or Affirmation of Office, as provided for in the Third Schedule of this Constitution, before assuming their responsibilities.
\n\n
19. The Prime Minister, the Ministers, the Speaker, the Deputy Speaker, the Chairperson and Deputy Chairperson of the National Council shall take an Oath or Affirmation of Secrecy, as provided for in the Fourth Schedule of this Constitution, before assuming office.
\n\n
20. Every member of Parliament shall maintain the decorum and dignity of the House and shall desist from acts of defamation and use of physical force.
\n\n
21. The members of Parliament or any Committee thereof shall be immune from any inquiry, arrest, detention or prosecution on account of any opinion expressed in the course of the discharge of their functions or vote cast in Parliament and no person shall be liable in respect of any report, paper or proceedings made or published under the authority of Parliament.
\n\n
22. The immunities herein granted shall not cover corrupt acts committed by the members in connection with the discharge of their duties or cover other acts of accepting money or any other valuables in consideration to speak or to vote in a particular manner.
\n\n
23. The concurrence of not less than two-thirds of the total number of members of each House respectively is required to remove the right of immunity of a member.
\n\n
24. The National Assembly and the National Council shall continue for five years from the date of the first sitting of the respective Houses. While the National Council shall complete its five-year term, premature dissolution of the National Assembly may take place on the recommendation of the Prime Minister to the Druk Gyalpo or in the event of a motion of no confidence vote against the Government being passed in the National Assembly or in accordance with section 12 of Article 15.
\n\n
25. Except for existing International Conventions, Covenants, Treaties, Protocols and Agreements entered into by Bhutan, which shall continue in force subject to section 10 of Article 1, all International Conventions, Covenants, Treaties, Protocols and Agreements duly acceded to by the Government hereafter, shall be deemed to be the law of the Kingdom only upon ratification by Parliament unless it is inconsistent with this Constitution.
","clause_dzo":"༡ འབྲུག་ལུ་སྤྱི་ཚོགས་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་འདི་ལུ་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ཁྲིམས་བཟོའི་དབང་ཚད་ཡོངས་རྫོགས་ཡོད་པའི་ཁར་ སྤྱི་ཚོགས་དེ་ནང་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་བཅས་ཚུདཔ་ཨིན།
\n༢ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ སྲིད་བྱུས་དང་གནད་དོན་ དཔྱད་ཡིག་ཚུ་དང་ཁྲིམས་ཡིག་གཞན་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མཛད་སྒོའི་བརྟག་ཞིབ་ཚུ་ མི་དམངས་བསྐྱར་ཞིབ་ཐོག་ལས་ གཞུང་གིས་ མི་སེར་གྱི་རེ་འདོད་བསྐང་ནི་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཐའ་དོན་ཉེན་སྲུང་འཐབ་ཚུགསཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
\n༣ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚུ་གི་བཙག་འཐུ་འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་འཁྲིལ་དགོ།
\n༤ མི་ངོ་ཅིག་གིས་ དུས་གཅིག་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་ ཡང་ན་ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཅིག་གི་འཐུས་མི་འབད་ནི་མེད།
\n༥ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ སྤྱིར་བཏང་བཙག་འཐུ་ཐེངས་རེའི་ཤུལ་ལས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞལ་འཛོམས་དང་པ་འཚོགས་ནིའི་འབོད་བཀུག་གནང་ནི།
\n\n
༦ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞལ་འཛོམས་ཚར་རེ་འཚོགས་ནི་འགོ་བཙུགསཔ་ད་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ནང་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ ཆིབས་གྲལ་ཐོག་ལས་གདན་འདྲེན་ཞུ་དགོ། ཚོགས་ཐེངས་རེ་རེ་བཞིན་དུ་ བཞུགས་གྲལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དང་བཅསཔ་སྦེ་ འགོ་འབྱེད་གནང་ནི་དང་ ཚོགས་ཐེངས་རེ་རེབཞིན་དུ་བཀྲ་ཤིས་སྨོན་ལམ་གྱིས་མཇུག་བསྡུ་དགོ།
\n༧ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ ཚོགས་ཁང་གང་རུང་ཅིག་གི་མཛད་རིམ་ ཡང་ན་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་སྐབས་ལུ་ ནམ་རང་ཨིན་རུང་ཕན་རླབས་ཡོད་པར་གཟིགས་ཚེ་ གསུང་བཤད་གནང་ནི་ ཡང་ན་ སྐུ་དངོས་བཞུགས་ནི།
\n༨ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ ཚོགས་ཁང་གང་རུང་ཅིག་ ཡང་ན་ ཚོགས་ཁང་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ཕན་རླབས་ཡོད་པར་གཟིགས་ཚེ་ བཀའ་འཕྲིན་གནང་ནི།
\n༩ བཀའ་འཕྲིན་སོན་པའི་ཚོགས་ཁང་དེ་གིས་ བཀའ་དོན་འདི་གང་མགྱོགས་ དང་ལེན་འབད་དེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་ ཚོགས་ཁང་དེའི་བསམ་འཆར་ཕུལ་དགོ།
\n༡༠ བློན་ཆེན་གྱིས་ གཞུང་གི་ཁྲིམས་བཟོ་དང་ལོ་བསྟར་འཆར་གཞིའི་ཁར་ གཞུང་གི་གཙོ་རིམ་དང་བཅས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐོར་ལས་ ལོ་བསྟར་སྙན་ཞུ་ཅིག་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ལུ་ཕུལ་དགོ།
\n༡༡ ཚོགས་ཁང་གཉིས་ཀྱིས་ རང་སོའི་བྱ་བའི་གནད་སྤྱོད་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ་པའི་ཁར་ ཚོགས་ཁང་རང་སོའི་མཛད་རིམ་ཚུ་ བཅའ་ཡིག་དང་འཁྲིལ་ཏེ་འགོ་འདྲེན་འཐབ་དགོ། ཚོགས་ཁང་རང་སོའི་ནང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལས་སྒོ་ལག་ལེན་འཐབ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཚོགས་ཆུང་ཚུ་བསྐོ་བཞག་འབད་དགོ་པའི་སྐོར་ རང་སོའི་བྱ་བའི་གནད་སྤྱོད་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་ནང་བཀོད་དགོ།
\n༡༢ འཕྲལ་མཁོའི་གནས་སྟངས་ལུ་བརྟེན་ཏེ་དགོས་དོན་ཐོན་ཚེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་བཀའ་རྒྱའི་ཐོག་ལུ་ ཚོགས་དཔོན་དང་ཁྲི་འཛིན་གྱིས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཞལ་འཛོམས་ཅིག་འཚོགས་དགོ།
\n༡༣ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་རེ་ལུ་ ཚོགས་རྒྱན་རེ་ཡོད། ཚོགས་རྒྱན་འདྲ་མཉམ་གྱི་འབྲེལ་གནདསྐབས་ ཚོགས་དཔོན་ ཡང་ན་ ཁྲི་འཛིན་ལུ་ཐག་གཅད་ཀྱི་ཚོགས་རྒྱན་རེ་ཡོདཔ་ཨིན།
\n༡༤ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་ ཡང་ན་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ཚོགས་ཐེངས་རེ་ནང་ འཐུས་མིའི་ཚོགས་གྲངས་འདི་ ཚོགས་ཁང་རང་སོའི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་གསུམ་དཔྱ་གཉིས་ལས་མ་ཉུང་བར་དགོཔ་ཨིན།
\n\n
\n
\n
༡༥ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མཛད་རིམ་ཚུ་ མི་དམངས་ཀུན་མཐོང་ཐོག་ལུ་འབད་དགོཔ་ཨིན། ཨིན་རུང་ སྤྱི་བདེའམ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་བདེ་སྲུང་ ཡང་ན་ གནས་སྟངས་གཞན་གང་རུང་ཅིག་ལས་བརྟེན་པའི་ཁྱབ་སྤེལ་གྱིས་ སྤྱི་དོན་ལུ་ཚབས་ཆེ་བའི་གནོད་པ་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཐབས་མེད་ཀྱི་གནད་རེ་ཐོན་ཚེ་ ཚོགས་དཔོན་ ཡང་ན་ ཁྲི་འཛིན་གྱིས་ གསར་འགོད་པ་དང་མི་དམངས་ཚུ་མཛད་རིམ་ཆ་མཉམ་ ཡང་ན་ དེའི་ཆ་ཤས་ཅིག་ལས་བཀག་ཆོག།
\n༡༦ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱི་མཛད་རིམ་ཚུ་ ཚོགས་དཔོན་གྱིས་ཚོགས་གཙོ་འབད་ནི་དང་ ཚོགས་ཁང་ལྷན་བཞུགས་འཚོགས་ས་དེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ཚོགས་ཁང་ནང་ཨིན།
\n༡༧ གནས་ཡུན་ཚང་སྟེ་མིན་པར་ རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལུ་བརྟེན་ཏེ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཅིག་གི་གོ་གནས་ས་སྟོང་ཐོན་ཚེ་ ས་སྟོང་བསུབ་ནིའི་དོན་ལུ་ ས་སྟོང་ཐོན་པའི་ཚེས་གྲངས་ལས་ཉིན་གྲངས་དགུ་བཅུའི་ནང་འཁོད་ འཐུས་མི་ཅིག་བཙག་འཐུ་འབད་དགོ།
\n༡༨ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ རང་སོའི་ཁག་འགན་མ་ལེན་པའི་ཧེ་མར་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ཟུར་དེབ་གསུམ་ པའི་ནང་བཀོད་པའི་གོ་གནས་ཀྱི་དམ་བཅའམ་ ངོས་ལེན་ཕུལ་དགོ།
\n༡༩ བློན་ཆེན་དང་ བློན་པོ་ཚུ་ ཚོགས་དཔོན་གོང་འོག་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ཁྲི་འཛིན་གོང་འོག་བཅས་ཀྱིས་ རང་སོའི་ཡིག་ཚང་ནང་མ་འཛུལ་བའི་ཧེ་མར་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ཟུར་དེབ་བཞི་པའི་ནང་བཀོད་པའི་གསང་བའི་དམ་བཅའམ་ ངོས་ལེན་ཕུལ་དགོ།
\n༢༠ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཆ་མཉམ་གྱིས་ ཚོགས་ཁང་གི་སྒྲིགས་ལམ་དང་ ཆེ་མཐོང་གི་རྒྱུན་སྐྱོང་འཐབ་དགོ་པའི་ཁར་ སྐུར་འདེབས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་དང་ སྦུངས་ཤུགས་སྤྱོད་ནི་ལས་འཛེམ་དགོ།
\n༢༡ སྤྱི་ཚོགས་ ཡང་ན་ དེའི་ཚོགས་ཆུང་གང་ཞིག་གི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ སྤྱི་ཚོགས་ནང་ རང་སོའི་བྱ་སྒོ་བསྒྲུབ་པའི་སྐབས་ བསམ་འཆར་གང་རུང་ཅིག་བརྗོད་པའམ་ ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་ལུགས་ལས་བརྟེན་ འདྲི་རྩད་ ཡང་ན་ འཛིན་བཟུང་ དོ་དམ་ ཉེས་བཤེར་ཚུ་ལས་བཀག་ཆ་ཡོདཔ་དང་ མི་ངོ་ག་ལུ་ཨིན་རུང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དབང་འཛིན་འོག་ལུ་སྙན་ཞུ་གང་རུང་ཅིག་ ཡང་ན་ ཡིག་ཆ་དང་མཛད་རིམ་བཀོད་པའམ་ དཔར་བསྐྲུན་བཅས་ལུ་བརྟེན་ ཉེས་པ་སྨིན་ནི་མེད།
\n༢༢ འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ རང་སོའི་འགན་ཁུར་བསྒྲུབ་ནི་དང་འབྲེལ་ཏེ་ ངན་ལྷད་ཀྱི་བྱ་བ་སྒྲིག་མི་ཚུ་འདི་ནང་འཁོད་པའི་བཀག་ཆ་གིས་འགབ་ནི་མེདཔ་ ཆེད་མངགས་ཀྱི་ཁ་སླབ་ནི་ ཡང་ན་ ཚོགས་རྒྱད་སྐྱུར་ལུགས་བསྒྲིག་ནིའི་དོན་ལུ་ ཏི་རུའམ་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་ཁེ་ཕན་ཚུ་ལེན་ནིའི་བྱ་བ་གཞན་ བཀག་ཆ་དེ་གིས་འགབ་ནི་མེད།
\n༢༣ འཐུས་མི་ཅིག་གི་བཀག་ཆའི་ཐོབ་དབང་འབྲལ་ཐབས་བསྒྲིག་ནིའི་དོན་ལུ་ ཚོགས་ཁང་སོ་སོའི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་གསུམ་དཔྱ་གཉིས་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་ མོས་མཐུན་འབྱུང་དགོཔ་ཨིན།
\n\n
༢༤ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་གིས་ ཚོགས་ཁང་རང་སོའི་ཞལ་འཛོམས་དང་པ་འཚོགས་པའི་ཚེས་གྲངས་ལས་བརྩིས་ཏེ་ ལོ་ངོ་ལྔའི་རིང་འཕྲོ་མཐུད་དེ་གནས་དགོ། རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་གིས་ རང་གི་ལོ་ལྔའི་གནས་ཡུན་ཧྲིལ་པོར་ཚང་དགོཔ་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ཐད་ བློན་ཆེན་གྱིས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་གྲོས་འདེབས་ཕུལ་ཐོག་ ཡང་ན་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་ གཞུང་ལུ་ཡིད་ཆེས་མེད་པའི་ཚོགས་རྒྱན་གྱི་གྲོས་དོན་ཅིག་ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའམ་ རྩ་ཚན་༡༥ པའི་དོན་ཚན་༡༢ པ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་གནས་ཡུན་མ་ཚང་གོང་ལས་རྩ་གྲོལ་ གཏང་ཆོག།
\n༢༥ རྩ་ཚན་༡ པའི་དོན་ཚན་༡༠ པ་ལས་མ་འགལ་བར་ འབྲུག་གིས་དངོས་གཏོགས་གྲུབ་པའི་ཆ་གནས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་གྲོས་དང་ གན་འཛིན་ ཆིངས་ཡིག་ དཔྱད་གཞིའི་གན་འཛིན་ གན་རྒྱ་ཚུ་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་ཁྱབ་དབང་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཕྱི་ཆད་གཞུང་གིས་ངོས་སྦྱོར་ཚུལ་མཐུན་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་མཐུན་གྲོས་དང་ གན་འཛིན་ ཆིངས་ཡིག་ དཔྱད་གཞིའི་གན་འཛིན་ གན་རྒྱ་བཅས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་དང་མ་མཐུན་ན་མ་གཏོགས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱབ་སྣོན་གནང་ཞིནམ་ལས་རྐྱངམ་གཅིག་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྲིམས་སྦེ་ཆ་བཞག་དགོ།
","changes":[]},{"id":9161,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 11","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡༡ པ།","changes":[]},{"id":9163,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The National Council","clause_dzo":"རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ།","changes":[]},{"id":9167,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The National Council shall consist of twenty-five members comprising:
\n\n
(a) One member elected by the voters in each of the twenty Dzongkhags; and
\n\n
(b) Five eminent persons nominated by the Druk Gyalpo.
\n\n
2. Besides its legislative functions, the National Council shall act as the House of review on matters affecting the security and sovereignty of the country and the interests of the nation and the people that need to be brought to the notice of the Druk Gyalpo, the Prime Minister and the National Assembly.
\n\n
3. A candidate to or a member of the National Council shall not belong to any political party.
\n\n
4. At the first sitting after any National Council election, or when necessary to fill a vacancy, the National Council shall elect a Chairperson and Deputy Chairperson from among its members.
\n\n
5. The Druk Gyalpo shall, by warrant under His hand and seal, confer Dakyen to the Chairperson.
\n\n
6. The National Council shall assemble at least twice a year.
","clause_dzo":"༡ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ནང་ འཐུས་མི་ཉེར་ལྔ་ཡོད་མིའི་གྲངས་སུ་ཚུད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ རྫོང་ཁག་ཉི་ཤུ་རེ་རེ་བཞིན་གྱི་ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་གིས་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་འཐུས་མི་རེ་དང་།
\nཁ༽ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་གདམ་ཁ་གྲུབ་པའི་ཁྱད་ལྡན་གྱི་མི་ངོ་ལྔ།
\n༢ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་གིས་ རང་སོའི་ཁྲིམས་བཟོའི་བྱ་སྒོ་ཚུ་གིས་མ་ཚད་པར་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཙན་དང་བདེ་སྲུང་ རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་སེར་གྱི་མཐའ་དོན་ལུ་གནོད་ཉེན་ཡོད་པའི་སྐོར་ལས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ བློན་ཆེན་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་ལུ་ སྙན་སྒྲོན་ཕུལ་དགོ་པའི་ གནད་དོན་ཚུ་གི་བསྐྱར་ཞིབ་ཚོགས་ཁང་ཅིག་སྦེ་ དང་ལེན་བསྒྲུབ་དགོ།
\n༣ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་དོན་ལུ་འདེམས་ངོ་ ཡང་ན་ དེའི་འཐུས་མི་ཅིག་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གང་རུང་ཅིག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ནི་མེད།
\n༤ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་བཙག་འཐུ་གང་ཞིག་གི་ཤུལ་ལས་ ཞལ་འཛོམས་དང་པ་འཚོགས་པའི་སྐབས་ ཡང་ན་ ས་སྟོང་བསུབ་དགོཔ་རེ་འཐོན་པའི་དུས་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེ་གིས་ དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ཁྲི་འཛིན་གོང་འོག་བཙག་འཐུ་འབད་དགོ།
\n༥ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་དང་ཕྱག་དམ་ཅན་གྱི་བཀའ་ཐམ་ཐོག་ལས་ ཁྲི་འཛིན་སྦེ་བདག་རྐྱེན་གནང་ནི།
\n༦ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ཞལ་འཛོམས་འདི་ ལོ་ངོ་རེ་ལུ་ཉུང་ཤོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་རེ་འཚོགས་དགོ།
","changes":[]},{"id":9173,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 12","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡༢ པ།","changes":[]},{"id":9175,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The National Assembly","clause_dzo":"རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ།","changes":[]},{"id":9183,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The National Assembly shall have a maximum of fifty-five members, elected from each Dzongkhag in proportion to its population, provided that no Dzongkhag shall have less than two members or more than seven members, for which purpose Parliament shall, by law, provide for each Dzongkhag to be divided into constituencies through appropriate delimitation, and for the voters in each constituency directly electing one member to the National Assembly.
\n\n
2. The number of elected members from each Dzongkhag shall be reapportioned to reflect the changing registered voter population after every ten years, subject to the limitation of a minimum of two and a maximum of seven members from each Dzongkhag.
\n\n
3. At the first sitting after any general election, or when necessary to fill a vacancy, the National Assembly shall elect a Speaker and a Deputy Speaker from among its members.
\n\n
4. The Druk Gyalpo shall, by warrant under His hand and seal, confer Dakyen to the Speaker.
\n\n
5. The National Assembly shall assemble at least twice a year.
","clause_dzo":"༡ འབྲུག་གི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་འདི་ནང་ མི་རློབས་ཀྱི་ཆ་ཚད་དང་བསྟུན་རྫོང་ཁག་ཚུ་ལས་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་འཐུས་མིའི་གྲངས་བསྡོམས་མཐོ་ཤོས་ལྔ་བཅུ་ང་ལྔ་འོང་དགོཔ་ཨིན་ དེ་ཡང་རྫོང་ཁག་གཅིག་ལུ་འཐུས་མི་གཉིས་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་དང་ བདུན་ལས་མ་ལྷགཔ་ཅིག་ཡོད་དགོ་པའི་ཁར་ དེའི་དོན་ལུ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་བཅད་མཚམས་བཟོ་སྟེ་ རྫོག་ཁག་རེ་རེ་བཞིན་དུ་འདེམས་ཁོངས་ཚུ་ལུ་དཔྱ་བགོ་རྐྱབ་ཐངས་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་ འདེམས་ཁོངས་རེའི་ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་གིས་ འཐུས་མི་རེ་ཐད་ཀར་བཙག་འཐུ་ འབད་ནིའི་སྐོར་ལས་ ཁྲིམས་ཐོག་བཀོད་དགོ།
\n༢ ལོ་ངོ་བཅུ་ཐམ་རེའི་རྒྱབ་ལས་ མི་རློབས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་མཚོན་བྱེད་དོན་ལུ་ ལོ་ངོ་བཅུ་པའི་མི་རྩིས་རྐྱབ་ཚར་ཞིནམ་ལས་ རྫོང་ཁག་རེ་ལས་བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་འཐུས་མིའི་གྲངས་ཚན་དེ་ཡང་བསྐྱར་དཔྱ་བགོ་བཟོ་དགོཔ་ཨིནམ་དང་ རྫོང་ཁག་རེ་ལས་འཐུས་མི་ཉུང་ཤོས་གཉིས་དང་ མང་ཤོས་བདུན་རེའི་ཚད་འཛིན་ལས་འགལ་ནི་མེད།
\n༣ སྤྱིར་བཏང་བཙག་འཐུ་གང་ཞིག་གི་ཤུལ་ལས་ ཞལ་འཛོམས་དང་པ་འཚོགས་པའི་སྐབས་ལུ་ ཡང་ན་ ས་སྟོང་བསུབ་དགོཔ་རེ་འཐོན་པའི་དུས་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་གིས་ དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ཚོགས་དཔོན་གོང་འོག་བཙག་འཐུ་འབད་དགོ།
\n༤ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་དང་ཕྱག་དམ་ཅན་གྱི་བཀའ་ཐམ་ཐོག་ལས་ ཚོགས་དཔོན་སྦེ་བདག་རྐྱེན་གནང་ནི།
\n༥ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་འདི་ ལོ་རེ་ལུ་ཉུག་ཤོས་ཚོགས་ཐེངས་གཉིས་རེ་འཚོགས་དགོ།
","changes":[]},{"id":9193,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 13","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡༣ པ།","changes":[]},{"id":9197,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Passing of Bills","clause_dzo":"དཔྱད་ཡིག་ཆ་འཇོག།","changes":[]},{"id":9218,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. A Bill passed by Parliament shall come into force upon Assent of the Druk Gyalpo.
\n\n
2. Money Bills and financial Bills shall originate only in the National Assembly whereas any other legislative Bill may originate in either House.
\n\n
3. A Bill pending in either House shall not lapse by reason of the prorogation of either House.
\n\n
4. A Bill shall be passed by a simple majority of the total number of members of the respective Houses or by not less than two-thirds of the total number of members of both Houses present and voting, in the case of a joint sitting.
\n\n
5. Where a Bill has been introduced and passed by one House, it shall present the Bill to the other House within thirty days from the date of passing and that Bill may be passed during the next session of Parliament. In the case of Budget and Urgent Bills, they shall be passed in the same session of Parliament.
\n\n
6. Where the other House also passes the Bill, that House shall submit the Bill to the Druk Gyalpo for Assent within fifteen days from the date of passing of such Bill.
\n\n
7. Where the other House does not pass the Bill, that House shall return it to the House in which the Bill originated with amendments or objections for re-deliberation. If the Bill is then passed, it shall be presented to the Druk Gyalpo for Assent within fifteen days from the date of passing of such Bill.
\n\n
8. Where the House in which the Bill originated refuses to incorporate such amendments or objections of the other House, it shall submit the Bill to the Druk Gyalpo, who shall then command the Houses to deliberate and vote on the Bill in a joint sitting.
\n\n
9. Where the other House neither passes nor returns the Bill by the end of the next session, the Bill shall be deemed to have been passed by that House and the House in which the Bill originated shall present the Bill within fifteen days to the Druk Gyalpo for Assent.
\n\n
10. Where the Druk Gyalpo does not grant Assent to the Bill, He shall return the Bill with amendments or objections to deliberate and vote on the Bill in a joint sitting.
\n\n
11. Upon deliberation and passing of the Bill in a joint sitting, it shall be resubmitted to the Druk Gyalpo for Assent thereto, whereupon Assent shall be granted to the Bill.
","clause_dzo":"༡ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའི་དཔྱད་ཡིག་ཅིག་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་བཀའི་གནང་བ་གྲོ ལ་ཞིནམ་ལས་ ཁྱབ་དབང་གི་ཆ་གནས་གྲུབ་ཨིན།
\n༢ ཏི་རུ་གི་དཔྱད་ཡིག་དང་ དངུལ་རྩིས་ཀྱི་དཔྱད་ཡིག་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་རྐྱངམ་གཅིག་ནང་འགོ་ཐོག་བཙུགས་ནི་ཨིན་རུང་ ཁྲིམས་བཟོའི་དཔྱད་ཡིག་གཞན་གྱི་ཐད་ ཚོགས་ཁང་གང་རུང་ནང་འགོ་ཐོག་བཙུགས་ཆོག།
\n༣ ཚོགས་ཁང་གང་རུང་ཅིག་ནང་བསྣར་འགྱངས་ཡོད་པའི་དཔྱད་ཡིག་ཅིག་ ཚོགས་ཁང་གང་རུང་ཅིག་གི་ཕྱིར་བཤོལ་ལས་བརྟེན་ཆ་མེད་འགྱོ་ནི་མེད།
\n༤ དཔྱད་ཡིག་ཅིག་ ཚོགས་ཁང་རང་སོའི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་ཕྱེད་མང་ཞིག་གི་ཐོག་ལས་ ཡང་ན་ ལྷན་བཞུགས་སྐབས་ལུ་ཡིན་ཚེ་ ཚོགས་ཁང་གཉིས་ཆ་རའི་འཐུས་མི་ རྒྱན་སྐྱུར་ཚོགས་གྲལ་ལུ་ཡོད་མིའི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་གསུམ་དཔྱ་གཉིས་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་ཆ་འཇོག་འབད་དགོ།
\n༥ ཚོགས་ཁང་གཅིག་གིས་བཙུགས་ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའི་དཔྱད་ཡིག་ཅིག་ ཆ་འཇོག་གི་ཚེས་གྲངས་ལས་ཉིན་གྲངས་སུམ་ཅུའི་ནང་འཁོད་ ཚོགས་ཁང་དེ་གིས་ ཚོགས་ཁང་གཞན་མི་དེ་ནང་བཙུགས་དགོཔ་དང་ དཔྱད་ཡིག་འདི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཐེངས་ཤུལ་མའི་སྐབས་ལུ་ཡང་ཆ་འཇོག་འབད་ཆོག། འཆར་དངུལ་དང་འཕྲལ་མཁོ་ཅན་གྱི་དཔྱད་ཡིག་ཡིན་ཚེ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཐེངས་འདི་ནང་རང་ཆ་འཇོག་འགྲུབ་དགོ།
\n༦ ཚོགས་ཁང་གཞན་མི་དེ་གིས་ཡང་ དཔྱད་ཡིག་འདི་ཆ་འཇོག་གྲུབ་ཚེ་ ཆ་འཇོག་གི་ཚེས་གྲངས་ལས་ཉིན་གྲངས་བཅོ་ལྔའི་ནང་འཁོད་ དཔྱད་ཡིག་འདི་བཀའ་གྲོལ་གྱི་དོན་ལུ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་སར་ཕུལ་དགོ།
\n༧ ཚོགས་ཁང་གཞན་མི་དེ་གིས་ དཔྱད་ཡིག་འདི་ཆ་འཇོག་མ་གྲུབ་ཚེ་ ཚོགས་ཁང་དེ་གིས་ དཔྱད་ཡིག་འགོ་ཐོག་བྱུང་སའི་ཚོགས་ཁང་དེ་ལུ་ འཕྲི་སྣོན་ ཡང་ན་ དགག་ཆ་དང་སྦྲགས་ཏེ་བསྐྱར་གྲོས་ཀྱི་དོན་ལུ་སླར་ལོག་གཏང་དགོ། དཔྱད་ཡིག་འདི་ཆ་འཇོག་གྲུབ་ཚེ་ ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའི་ཚེས་གྲངས་ལས་ཉིན་གྲངས་བཅོ་ལྔའི་ནང་འཁོད་ དཔྱད་ཡིག་འདི་བཀའ་གྲོལ་གྱི་དོན་ལུ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་སར་ཕུལ་དགོ།
\n༨ དཔྱད་ཡིག་འདི་འགོ་ཐོག་འབྱུང་སའི་ཚོགས་ཁང་དེ་གིས་ ཚོགས་ཁང་གཞན་མི་དེ་ལས་འབྱོར་བའི་འཕྲི་སྣོན་ ཡང་ན་ དགག་ཆ་ཚུ་ངོས་ལེན་མ་གྲུབ་ཚེ་ ཚོགས་ཁང་དེ་གིས་ དཔྱད་ཡིག་འདི་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་སར་ཕུལ་དགོ་པའི་ཁར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་དཔྱད་ཡིག་དེ་སྐོར་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཐོག་ལས་གསུང་གྲོས་གནང་སྟེ་ ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་དགོ་པའི་བཀའ་རྒྱ་གནང་ནི།
\n༩ དཔྱད་ཡིག་བཙུགས་པའི་ཚོགས་ཁང་གཞན་མི་དེ་གིས་ཆ་འཇོག་མ་གྲུབ་པ་ ཡང་ན་ ཚོགས་ཐེངས་རྗེས་མ་མཇུག་བསྡུ་བའི་སྐབས་ལུ་ལོག་སྟེ་མ་བཏང་ཚེ་ དཔྱད་ཡིག་འདི་ཆ་འཇོག་གྲུབ་པའི་ཁུངས་སུུ་བརྩི་དགོཔ་དང་ དཔྱད་ཡིག་འདི་འགོ་ཐོག་བྱུང་སའི་ཚོགས་ཁང་དེ་གིས་ ཉིན་གྲངས་བཅོ་ལྔའི་ནང་འཁོད་བཀའ་གྲོལ་གྱི་དོན་ལུ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་སར་ཕུལ་དགོ།
\n༡༠ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ དཔྱད་ཡིག་དེ་ལུ་བཀའི་གནང་བ་མ་གྲོལ་ཚེ་ མངའ་ཞབས་ཀྱིས་འཕྲི་སྣོན་ ཡང་ན་ དགག་ཆ་དང་སྦྲགས་ཏེ་ ལྷན་བཞུགས་ཀྱིས་བསྐྱར་གྲོས་དང་ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་ནིའི་དོན་ལུ་བཀའ་རྒྱ་གནང་ནི།
\n༡༡ ཚོགས་ཁང་ལྷན་བཞུགས་ནང་གྲོས་སྡུར་གནང་སྟེ་ དཔྱད་ཡིག་འདི་ཆ་འཇོག་གྲུབ་ཞིནམ་ལས་ བཀའ་གྲོལ་གྱི་དོན་ལུ་ དཔྱད་ཡིག་འདི་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་སར་སླར་ལོག་ཕུལ་དགོཔ་དང་ དེ་ལུ་འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ བཀའི་གནང་བ་གྲོལ་ནི།
","changes":[]},{"id":9230,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 14","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡༤ པ།","changes":[]},{"id":9237,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Finance, Trade and Commerce","clause_dzo":"དངུལ་རྩིས་དང་ ཚོངས་སྒྱུར་ ཚོང་འབྲེལ།","changes":[]},{"id":9240,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. Taxes, fees and other forms of levies shall not be imposed or altered except by law.
\n\n
2. There shall be a Consolidated Fund into which shall be deposited all public monies not allocated to specific purposes by law and from which expenditure of the State shall be met.
\n\n
3. Public money shall not be drawn from the Consolidated Fund except through appropriation in accordance with the law.
\n\n
4. The Government, in the public interest, may raise loans, make grants or guarantee loans in accordance with the law.
\n\n
5. The Government shall exercise proper management of the monetary system and public finance. It shall ensure that the servicing of public debt will not place an undue burden on future generations.
\n\n
6. The Government shall ensure that the cost of recurrent expenditures is met from internal resources of the country.
\n\n
7. A minimum foreign currency reserve that is adequate to meet the cost of not less than one year’s essential import must be maintained.
\n\n
8. The annual budget, with a report on the budget of the previous fiscal year, shall be presented to the National Assembly by the Finance Minister.
\n\n
9. Where the budget has not been approved by the National Assembly before the beginning of the fiscal year, the preceding budget on current expenses shall be applied until the new one is sanctioned. Revenues shall be collected and disbursements made in accordance with the law in force at the end of the preceding year. However, if one or more parts of the new budget have been approved, they shall be put into effect.
\n\n
10. Any expenditure not included in the budget, or in excess of the budget appropriation, as well as the transfer of any fund from one part of the budget to another, shall be made in accordance with the law.
\n\n
11. Funds for more than one fiscal year may be appropriated in accordance with the law if the nature of the expenditure so requires. In such a case, each annual successive budget shall include the funds allocated for that year.
\n\n
12. Parliament shall establish a relief fund and the Druk Gyalpo shall have the prerogative to use this fund for urgent and unforeseen humanitarian relief.
\n\n
13. The State shall make adequate financial provisions for the independent administration of constitutional bodies.
\n\n
14. Unless otherwise provided for under the provisions of this Constitution or any other laws, there shall be free movement of goods and services among all the Dzongkhags.
\n15. Trade and Commerce with foreign nations shall be regulated by law.
\n\n
16. Parliament shall not enact laws that allow monopoly except to safeguard national security.
","clause_dzo":"༡ ཁྲལ་འབབ་དང་ གླ་ཡོན་ བསྡུ་བླང་གི་ཆ་ཤས་གཞན་ཚུ་བཀལ་བ་ ཡང་ན་ སོར་བཅོས་ཚུ་ཁྲིམས་ཐོག་མ་གཏོགས་འབད་ནི་མེད།
\n༢ ཁྲིམས་ཐོག་ཆེད་དམིགས་དགོས་དོན་ཚུ་ལུ་ བགོ་སྐལ་མ་བཟོ་བའི་སྤྱི་དངུལ་ཆ་མཉམ་ གསོག་འཇོག་འབད་སའི་ཕྱོགས་བསྡུས་མ་དངུལ་ཅིག་བཟོ་སྟེ་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་ཟད་གྲོན་འདི་ནང་ལས་གཏང་དགོ།
\n༣ སྤྱི་དངུལ་འདི་ ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་བའི་དཔྱ་བགོ་བཟོ་སྟེ་མ་གཏོགས་ ཕྱོགས་བསྡུས་མ་དངུལ་ལས་བཏོན་ནི་མེད།
\n༤ གཞུང་གིས་ སྤྱི་དོན་ལུ་སྐྱིན་འགྲུལ་འཚོལ་ནི་ ཡང་ན་ གནང་སྦྱིན་བཟོ་བ་ བུ་ལོན་གྱི་གཉའ་དཔང་འཛུལ་ནི་ཚུ་ ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་འབད་ཆོག།
\n༥ གཞུང་གིས་ དངུལ་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་ དམངས་དངུལ་གྱི་འཛིན་སྐྱོང་ཚུལ་མཐུན་འཐབ་དགོ། གཞུང་དེ་གིས་སྤྱི་བུན་སྤྲོད་ནི་ལས་བརྟེན་ མ་འོངས་པའི་མི་རབས་ཚུ་ལུ་འོས་མེད་ཀྱི་སྡུག་གྱོང་བཀལ་ནི་མེདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
\n༦ གཞུང་གིས་ བསྐྱར་ཟློས་ཟད་གྲོན་ཚུ་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་འཁོད་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ལས་འགབ་ཚུགསཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
\n༧ ཕྱི་དངུལ་ཟུར་གསོག་ཉུང་ཤོས་རང་ ལོ་ངོ་གཅིག་ལས་མ་ཉུང་བའི་ཉེར་མཁོའི་ནང་འདྲེན་གྱི་རིན་གོང་བདའ་བཟུན་ཚུགས་པའི་རྒྱུན་སྐྱོང་ངེས་པར་འཐབ་དགོ།
\n༨ འདས་པའི་རྩིས་ལོའི་དངུལ་རྩིས་དང་བཅས་པའི་ལོ་བསྟར་གྱི་འཆར་དངུལ་སྙན་ཞུ་ཅིག་ དངུལ་རྩིས་བློན་པོ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་ གསལ་བཤད་ཕུལ་དགོ།
\n༩ རྩིས་ལོ་འགོ་མ་བཙུགས་པའི་ཧེ་མར་ རྒྱ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་གིས་འཆར་དངུལ་གྱི་གནང་བ་མ་གྲུབ་པའི་སྐབས་ འཆར་དངུལ་གསར་པའི་གནང་བ་མ་གྲོལ་ཚུན་ རྒྱུན་སྐྱོང་གི་ཟད་གྲོན་ཚུ་ ཧེ་མའི་འཆར་དངུལ་ལྟར་དུ་སྦྱོར་འཇུག་འཐབ་དགོཔ་ཨིན། འོང་འབབ་ཚུ་བསྡུ་ལེན་འབད་ནི་དང་བགོ་བཀྲམ་གཏང་ནི་ཚུ་ ཧེ་མའི་ལོ་མཇུག་ཚུན་ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་དགོ། ཨིན་རུང་ འཆར་དངུལ་གསར་པའི་ཆ་ཤས་གཅིག་ ཡང་ན་ དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཆ་ཤས་ཚུ་གནང་བ་གྲུབ་སྟེ་ཡོད་ཚེ་ དེ་ཚུ་དངོས་སྦྱོར་འཐབ་ནི་འགོ་བཙུགས་དགོ།
\n༡༠ འཆར་དངུལ་ནང་མ་ཚུད་པ་ ཡང་ན་ འཆར་དངུལ་དཔྱ་བགོ་ལས་ལྷག་པའི་ཟད་གྲོན་གང་རུང་ཅིག་དང་ འཆར་དངུལ་གྱི་ཆ་ཤས་གཅིག་ལས་གཞན་ལུ་ མ་དངུལ་སྤོ་སོར་འབད་ནི་དེ་ཡང་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་དགོ།
\n༡༡ གལ་སྲིད་ ཟད་གྲོན་གྱི་གནས་ལུགས་ལུ་དགོས་མཁོ་གང་ཞིག་ཐོན་ཚེ་ རྩིས་ལོ་གཅིག་ལས་ལྷག་པའི་དོན་ལུ་མ་དངུལ་གྱི་དཔྱ་བགོ་ཚུ་ ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བཟོ་ཆོག། དེ་ལུགས་ཀྱི་འབྲེལ་གནད་སྐབས་ ལོ་བསྟར་རིམ་པའི་ཤུལ་མའི་འཆར་དངུལ་དེ་ནང་ ལོ་ངོ་དེའི་དོན་ལུ་བགོ་སྐལ་བཟོ་བའི་མ་དངུལ་ཚུ་ཡང་ཚུད་དགོ།
\n༡༢ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒུད་གསོའི་མ་དངུལ་ཅིག་གཞི་བཙུགས་འབད་དགོཔ་དང་ མ་དངུལ་འདི་འཕྲལ་མཁོ་དང་ངེས་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བོའི་རྒུད་སྐྱོབ་དོན་ལུ་སྤྱོད་ནིའི་ཁྱད་དབང་ འབྲུག་་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་ཡོད།
\n༡༣ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་འདུས་ཚོགས་སོ་སོའི་རང་དབང་བདག་སྐྱོང་གི་དོན་ལུ་ ལྡང་ངེས་ཀྱི་མ་དངུལ་བྱིན་དགོ།
\n༡༤ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ ཡང་ན་ ཁྲིམས་གཞན་གང་ཞིག་གི་དགོངས་དོན་ཚུ་གི་ནང་གསལ་བཀོད་དེ་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་ རྫོང་ཁག་ཆ་མཉམ་གྱི་བར་ན་ དངོས་ཟོག་དང་ཞབས་ཏོག་ཚུ་ ཐོགས་ཆགས་མེད་པར་འགྲུལ་བསྐྱོད་འབད་དགོ།
\n༡༥ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་ ཚོངས་སྒྱུར་དང་ཚོང་འབྲེལ་འདི་ ཁྲིམས་ཐོག་མཚམས་འཛིན་འབད་དགོ།
\n༡༦ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་བདེ་སྲུང་གི་ཉེན་སྲུང་དོན་ལུ་མ་གཏོགས་ ཚོང་འབྲེལ་རྐྱང་འཛིན་འཐབ་ཆོག་པའི་ཁྲིམས་བརྩམ་ནི་མེད།
","changes":[]},{"id":9246,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 15","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡༥ པ།","changes":[]},{"id":9250,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Political Parties","clause_dzo":"སྲིད་དོན་ཚོགས་པ།","changes":[]},{"id":9258,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. Political parties shall ensure that national interests prevail over all other interests and, for this purpose, shall provide choices based on the values and aspirations of the people for responsible and good governance.
\n\n
2. Political parties shall promote national unity and progressive economic development and strive to ensure the well-being of the nation.
\n\n
3. Candidates and political parties shall not resort to regionalism, ethnicity and religion to incite voters for electoral gain.
\n\n
4. A political party shall be registered by the Election Commission on its satisfying the qualifications and requirements set out hereinafter, that:
\n\n
(a) Its members shall be Bhutanese citizens and not otherwise disqualified under this Constitution;
\n\n
(b) Its membership is not based on region, sex, language, religion or social origin;
\n\n
(c) It is broad-based with cross-national membership and support and is committed to national cohesion and stability;
\n\n
(d) It does not accept money or any assistance other than those contributions made by its registered members, and the amount or value shall be fixed by the Election Commission;
\n\n
(e) It does not receive money or any assistance from foreign sources, be it governmental, non-governmental, private organizations or from private parties or individuals;
\n\n
(f) Its members shall bear true faith and allegiance to this Constitution and uphold the sovereignty, territorial integrity, security and unity of the Kingdom;
\n\n
(g) It is established for the advancement of democracy and for the social, economic and political growth of Bhutan; and
\n\n
(h) It has not been dissolved earlier under the provisions of section 11 of this Article.
\n\n
5. Election to the National Assembly shall be by two political parties established through a primary round of election in which all registered political parties may participate.
\n\n
6. A primary round of election shall be held to select the two political parties for the general election on the expiry of the term of the National Assembly or in the event of dissolution under section 12 of this Article.
\n\n
7. The two political parties obtaining the first and the second highest number of votes in the primary election shall be declared as the two political parties for the purpose of section 5 of this Article to contest in the general election.
\n\n
8. The party which wins the majority of seats in the National Assembly in the general election shall be declared as the ruling party and the other as the opposition party. However, in the case of casual vacancy, if the opposition party gains majority of seats in the National Assembly after the bye-election, such party shall be declared as the ruling party.
\n\n
9. No election shall be held where the remainder of the term of the National Assembly is less than one hundred and eighty days.
\n\n
10. The members of the National Assembly belonging to one party shall not defect to the other party either individually or en bloc.
\n\n
11. A political party shall be dissolved only by declaration of the Supreme Court:
\n\n
(a) If the objectives or activities of the party are in contravention of the provisions of this Constitution;
\n\n
(b) If it has received money or assistance from foreign sources;
\n\n
(c) On such other grounds as may be prescribed by Parliament or under a law in force; or
\n\n
(d) On violation of the Electoral Laws.
\n\n
12. Where the ruling party in the National Assembly stands dissolved under section 11 of this Article or the Government is dismissed under section 24 of Article 10 or under section 7 of Article 17, the National Assembly shall also stand dissolved and, accordingly, sections 1 to 8 of this Article shall apply.
\n\n
13. During the election of the opposition party under section 14 of this Article, the National Assembly shall be suspended animation and the ruling party and their candidates shall not contest in the elections.
\n\n
14. Where the original opposition party stands dissolved under this Constitution, an opposition party shall be elected:
\n\n
(a) Within sixty days from the date of the dissolution of the original opposition party;
\n\n
(b) From the parties registered with the Election Commission in accordance with section 4 of this Article; and
\n\n
(c) Through an election held under the Electoral Laws to fill the seats of those constituencies which stood vacant on the dissolution of the original opposition party.
\n\n
15. Upon such election of the opposition party and the seats having been filled up, the National Assembly shall resume thereafter in accordance with the provisions of this Constitution.
\n\n
16. Parliament shall, by law, regulate the formation, functions, ethical standards, and intra-party organization of political parties and shall ensure the transparency of party funds through regular auditing of their accounts.
","clause_dzo":"༡ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་མཐའ་དོན་འདི་ མཐའ་དོན་གཞན་ཆ་མཉམ་ལས་ལྷག་སྟེ་ཁྱབ་ཆེཝ་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་དང་ དེའི་དོན་ལུ་ཁྱད་ཆོས་དང་མི་སེར་གྱི་རེ་འདོད་བསྐྱེད་མི་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འགན་ཁུར་ཅན་དང་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་གྱི་གདམ་ཁ་བྱིན་དགོ།
\n༢ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་གཅིག་མཐུན་དང་ཡར་འཕེལ་ཅན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ངེས་གཏན་བཟོ་ནིའི་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་དགོ།
\n༣ འདེམས་ངོ་དང་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་གིས་ བཙག་འཐུའི་ཁེ་འབབ་དོན་ལུ་ ལུང་ཕྱོགས་དང་མི་རིགས་ ཆོས་ལུགས་ཚུ་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་ལུ་རྒྱུད་བསྐུལ་འབད་ནི་མེད།
\n༤ གཤམ་གསལ་བཀོད་དེ་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཚད་དང་དགོས་མཁོ་ཚུ་ལུ་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་ཞིནམ་ལས་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཅིག་ཐོ་ཡིག་བཀོད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་ འབྲུག་གི་མི་ཁུངས་དང་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་ཁྱད་ཚད་ལས་མ་འགལ་མི་དགོཔ་དང་།
\nཁ༽ དེ་གི་འཐུས་མིའི་འགན་དབང་འདི་ ལུང་ཕྱོགས་ ཡང་ན་ ཕོ་མོ་ སྐད་ཡིག་ ཆོས་ལུགས་ མི་སྡེའི་འབྱུང་ཁུངས་ཚུ་ལུ་གཞིར་འཛིན་མེདཔ།
\nག༽ ཚོགས་པ་དེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་འགན་དབང་དང་ རྒྱབ་སྐྱོར་དང་བཅས་པའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཁར་ རྒྱལ་ཡོངས་གཅིག་གྱུར་དང་བརྟན་གཞིར་བརྩོན་མི།
\nང༽ ཐོ་བཀོད་འབད་བའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་བྱིན་པའི་ཞལ་འདེབས་མ་ཡིན་པའི་ཏི་རུ་གཞན་ ཡང་ན་ གྲོགས་རམ་གང་ཞིག་ལེན་ནི་མེད་པའི་ཁར་ འདི་གི་གྲངས་འབོར་ ཡང་ན་ རིན་ཚད་འདི་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ།
\nཅ༽ ཚོགས་པ་དེ་གིས་ གཞུང་ ཡང་ན་ གཞུང་མིན་ སྒེར་གྱི་ལས་ཚོགས་སམ་ སྒེར་སྡེ་དང་ངོ་རྐྱང་ཚུ་ག་ལས་ཨིན་རུང་ ཕྱིའི་འབྱུང་ཁུངས་ལས་དངུལ་རྐྱང་ ཡང་ན་ གྲོགས་རམ་གང་ཡང་མ་ལེན་པ།
\nཆ༽ དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ལུ་ དམ་ཚིག་གཙང་མའི་གུས་བཀུར་ཞུ་དགོཔ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རང་བཙན་དང་ བདེ་སྲུང་ གཅིག་མཐུན་ གཅིག་སྒྲིལ་ གོང་ལུ་བཀུར་དགོ།
\nཇ༽ ཚོགས་པ་དེ་ དམངས་གཙོའི་མདུན་སྐྱོད་དང་ འབྲུག་གི་མི་སྡེ་དང་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་དོན་འཕེལ་སྐྱེད་དོན་ལུ་གཞི་འཛུགས་ཡོད་པ།
\nཉ༽ ཚོགས་པ་དེ་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡༡ པའི་དགོངས་དོན་ནང་གསལ་ལྟར་ ཧེ་མ་རྩ་གྲོལ་མ་བཏང་བ།
\n༥ ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཆ་མཉམ་གྱིས་ བཅའ་མར་གཏོགས་ཆོག་པའི་འགོ་ཐོག་ བཙག་འཐུའི་འདེམས་རིམ་བརྒྱུད་དེ་ གཞི་བཙུགས་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་བཙག་འཐུའི་དོན་ལུ་ཨིན།
\n༦ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་གནས་ཡུན་ཚང་བ་ ཡང་ན་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡༢ པའི་དགོངས་དོན་ནང་གསལ་ལྟར་རྩ་གྲོལ་སོང་བ་ཡིན་ཚེ་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་གདམ་ཁ་རྐྱབ་ནིའི་དོན་ལུ་ འགོ་ཐོག་བཙག་འཐུ་ཅིག་འབད་དགོ།
\n༧ འགོ་ཐོག་བཙག་འཐུའི་ནང་ རྒྱན་གྲངས་མཐོ་ཤོས་དང་པ་དང་གཉིས་པ་ཐོབ་མི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་པོ་དེ་ སྤྱིར་བཏང་བཙག་འཐུའི་ནང་འགྲན་སྡུར་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༥ པའི་དགོས་དོན་ལུ་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཉིས་ཨིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་འབད་དགོ།
\n༨ སྤྱིར་བཏང་བཙག་འཐུའི་ནང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་འདེམས་ཁྲི་མང་ཤོས་ཐོབ་མི་ཚོགས་པ་འདི་ གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་ཨིནམ་དང་ གཞན་མི་དེ་ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་ཨིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་འབད་དགོ། ཨིན་རུང་ ངེས་མེད་ས་སྟོང་གི་སྐབས་ དུས་མིན་བཙག་འཐུའི་རྒྱབ་ལས་ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་འདེམས་ཁྲི་མང་ཤོས་ཐོབ་ཚེ་ ཚོགས་པ་དེ་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་ཨིནམ་སྦེ་གསལ་བསྒྲགས་འབད་དགོ།
\n༩ ཚོགས་འདུའིགནས་ཡུན་ལྷག་ལུས་ཉིན་གྲངས་གཅིག་བརྒྱ་བརྒྱད་ཅུ་མ་ལང་ཚེ་ བཙག་འཐུ་རྐྱབ་ནི་མེད།
\n༡༠ ཚོགས་པ་ཅིག་གི་གྲངས་སུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ རང་རྐྱང་ ཡང་ན་ ཤོ་ཁག་སྦེ་ཚོགས་པ་གཞན་མི་དེ་ཁར་ཟུར་ཐོན་འཛུལ་ནི་མེད།
\n༡༡ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཅིག་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱིས་ གསལ་བསྒྲགས་ཁོ་ནའི་ཐོག་ལས་རྩ་གྲོལ་གཏང་ནི་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ གལ་སྲིད་ཚོགས་པ་དེ་གི་དམིགས་ཡུལ་ ཡང་ན་ ལས་དོན་ཚུ་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དགོངས་དོན་དང་མ་མཐུན་པ་ ཡང་ན།
\nཁ༽ གལ་སྲིད་ཚོགས་པ་དེ་གིས་ ཕྱིའི་འབྱུང་ཁུངས་ལས་ཏི་རུ་ ཡང་ན་གྲོགས་རམ་ལེན་པ།
\nག༽ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་གཞི་གནད་གཞན་ ཡང་ན་ ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་དོན་ནང་གསལ་ལྟར།
\nང༽ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ལས་འགལ་བ།
\n\n
༡༢ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡༡ པ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་གི་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་རྩ་གྲོལ་སོང་བ་ ཡང་ན་ རྩ་ཚན་༡༠ པའི་དོན་ཚན་༢༤ པ་ རྩ་ཚན་༡༧ པའི་དོན་ཚན་༧ པ་བཅས་ཀྱི་ནང་གསལ་ལྟར་གཞུང་འདི་ཆ་མེད་སོངམ་ལས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་འདི་ཡང་རྩ་གྲོལ་སོང་བ་བཞིན་དུ་ དེ་དང་བསྟུན་ཏེ་རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡ ལས་༨ པ་ཚུན་སྦྱོར་འཇུག་འབད་དགོ།
\n༡༣ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡༤ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པའི་བཙག་འཐུའི་སྐབས་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ ཚོགས་འདུ་སྐབས་ཐོག་ཅིག་མཚམས་འཇོག་གཏང་དགོཔ་དང་ གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་དང་ དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ བཙག་འཐུའི་ནང་འགྲན་སྡུར་འབད་ནི་མེད།
\n༡༤ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ ཐོག་མའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་རྩ་གྲོལ་སོང་བ་ཡིན་ཚེ་ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་བཙག་འཐུ་འབད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ ཐོག་མའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་རྩ་གྲོལ་སོང་བའི་ཚེས་གྲངས་ལས་ ཉིན་གྲངས་དྲུག་ཅུའི་ནང་འཁོད་དང་།
\nཁ༽ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༤ པ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ནང་ཐོ་བཀོད་འབད་བའི་ཚོགས་པ་ཚུ་གི་གྲལ་ལས།
\nག༽ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་དོན་ནང་གསལ་ལྟར་འབད་བའི་བཙག་འཐུ་ཅིག་གི་ཐོག་ལས་ ཐོག་མའི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་འདི་རྩ་གྲོལ་སོང་བའི་སྐབས་ འདེམས་ཁོངས་སོ་སོའི་འདེམས་ཁྲི་སྟོང་པ་འཐོན་མི་ཚུ་བསུབ་ནིའི་དོན་ལུ།
\n༡༥ དེ་ལུགས་ཀྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་བཙག་འཐུ་འབད་དེ་ འདེམས་ཁྲི་ཚུ་བསུབ་ཞིནམ་ལས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དགོངས་དོན་ལྟར་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་འཕྲོ་སྐྱོང་འཐབ་ནི་ཨིན།
\n༡༦ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གཞི་བཙུཁས་དང་ བྱ་སྒོ་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་གནས་ཚད་ ཚོགས་པ་ནང་འཁོད་ཀྱི་སྒྲིགས་རིམ་ཚུ་ ཁྲིམས་ཐོག་མཚམས་འཛིན་འབད་དགོ་པའི་ཁར་ དུས་རྒྱུན་གྱི་རྩིས་ཁྲ་ཚུ་རྩིས་ཞིབ་ཀྱི་ཐོག་ལས་ ཚོགས་པའི་མ་དངུལ་དྭངས་གསལ་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
","changes":[]},{"id":9262,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 16","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡༦ པ།","changes":[]},{"id":9267,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Public Campaign Financing","clause_dzo":"མི་དམངས་བསྐུལ་བསྒྲགས་ཟད་གྲོན།","changes":[]},{"id":9272,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. Parliament shall, by law, establish a Public Election Fund into which shall be paid every year such amounts as the Election Commission may consider appropriate to fund registered political parties and their candidates during elections to the National Assembly and candidates to the National Council.
\n\n
2. The payment out of the Public Election Fund shall be made by the Election Commission in a non-discriminatory manner to registered political parties and candidates in accordance with laws made by Parliament.
\n\n
3. The Election Commission shall fix a ceiling for the total expenditure that may be incurred by political parties and their candidates taking part in elections to the National Assembly.
\n\n
4. The Election Commission shall fix a ceiling for contribution offered voluntarily by any of its registered members to a political party subject to the provisions of the Election Fund Act.
\n\n
5. The funding received by political parties and their candidates shall be subjected to scrutiny and auditing as called for by the Election Commission in accordance with laws made by Parliament or law in force.
","clause_dzo":"༡ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་འདེམས་ངོ་ཚུ་བཙག་འཐུའི་སྐབས་ ཚོགས་པ་དེ་ཚུ་གི་འདེམས་ངོ་ཚུ་ལུ་མ་དངུལ་བྱིན་ནིའི་དོན་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་འབོར་ཚད་ཀྱི་བལྟ་ཞིབ་དང་བསྟུན་ཏེ་ ལོ་བསྟར་བཞིན་དུ་བཙུགས་པའི་མི་དམངས་བཙག་འཐུའི་མ་དངུལ་ཅིག་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཐོག་གཞི་བཙུགས་འབད་དགོ།
\n༢ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་དང་ འདེམས་ངོ་ཚུ་ལུ་མི་དམངས་བཙག་འཐུའི་མ་དངུལ་ཐོག་ལས་སྤྲོད་བྱ་འདི་ ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་རྣམ་གཞག་གི་ཐོག་ལས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་ཚུ་དང་འཁྲིལ་ཏེ་སྤྲོད་དགོ།
\n༣ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་བཙག་འཐུ་ཚུ་ནང་གཏོགས་མི་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་དང་ འདེམས་ངོ་ཚུ་གིས་སྤྱོད་ཆོག་པའི་ཟད་གྲོན་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་ཅིག་གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ།
\n༤ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཅིག་ནང་ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་དང་བླངས་ཐོག་ལས་སྤྲོད་པའི་ཞལ་འདེབས་ལུ་ བཙག་འཐུའི་མ་དངུལ་བཅའ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་ཚུ་ལས་འགལ་བར་མཐོ་ཚད་གཏན་འཁེལ་བཟོ་དགོ།
\n༥ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་ ཡང་ན་ ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་དང་འདེམས་ངོ་ཚུ་གིས་མ་དངུལ་ཐོབ་མི་ཚུ་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བསྐུལ་མ་དང་བསྟུན་ རྩིས་ཞིབ་དང་བརྟག་ཞིབ་འབད་དགོ།
","changes":[]},{"id":9276,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 17","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡༧ པ།","changes":[]},{"id":9279,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Formation of Government","clause_dzo":"གཞུང་གཞི་འཛུགས།","changes":[]},{"id":9286,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The Druk Gyalpo shall confer Dakyen to the leader or nominee of the party, which wins the majority of seats in the National Assembly, as the Prime Minister.
\n\n
2. No person shall hold office as Prime Minister for more than two terms.
\n\n
3. The Druk Gyalpo shall appoint Ministers from among the members of the National Assembly, on the recommendation of the Prime Minister, or shall remove a Minister on the advice of the Prime Minister.
\n\n
\n
4. A candidate for the post of Prime Minister or Minister shall be an elected member of the National Assembly and a natural born citizen of Bhutan.
\n\n
5. Not more than two members elected from the electoral constituencies of the same Dzongkhag shall be entitled to be appointed as Ministers.
\n\n
6. A motion of no confidence against the Government may be moved by not less than one-third of the total number of members of the National Assembly.
\n\n
7. A vote of no confidence against the Government, if passed by not less than two-thirds of the total number of members of the National Assembly, shall require the Government to be dismissed by the Druk Gyalpo.
","clause_dzo":"༡ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ནང་འདེམས་ཁྲི་མང་ཤོས་ཐོབ་མི་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིདཔ་ ཡང་ན་ དེའི་གདམ་ངོ་འདི་ལུ་བློན་ཆེན་སྦེ་བདག་རྐྱེན་གནང་ནི།
\n༢ མི་ཅིག་གིས་ བློན་ཆེན་གྱི་གོ་གནས་འདི་ གནས་ཡུན་ཐེངས་གཉིས་ལས་ལྷག་སྟེ་བཟུང་ནི་མེད།
\n༣ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མིའི་གྲལ་ལས་ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ བློན་པོ་ཚུ་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི་ ཡང་ན་ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འབུལ་ཐོག་ བློན་པོའི་གོ་གནས་ལས་བཏོན་གཏང་ནི།
\n༤ བློན་ཆེན་དང་བློན་པོའི་གོ་གནས་ཀྱི་དོན་ལུ་འདེམས་ངོ་དེ་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་ཅིག་ཨིན་དགོ་པའི་ཁར་ རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེས་ལུང་ལས་བརྟེན་པའི་འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན་མི་ཅིག་དགོ།
\n༥ རྫོང་ཁག་གཅིག་པའི་བཙག་འཐུའིའདེམས་ཁོངས་ཚུ་ལས་བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་འཐུས་མི་གཉིས་ལས་ལྷག་སྟེ་ བློན་པོར་བསྐོ་བཞག་གི་ཐོབ་རིམ་མེད།
\n༦ གཞུང་སྐྱོང་ལུ་ཡིད་ཆེས་མེད་པའི་གྲོས་དོན་ཅིག་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་གསུམ་དཔྱ་གཅིག་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་བཀོད་ཆོག།
\n༧ གལ་སྲིད་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་གསུམ་དཔྱ་གཉིས་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་ གཞུང་སྐྱོང་གི་རྒྱབ་འགལ་ལུ་ཡིད་ཆེས་མེད་པའི་ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་ཚེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་གཞུང་འདི་རྩ་གྲོལ་གནང་ནི།
","changes":[]},{"id":9292,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 18","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡༨ པ།","changes":[]},{"id":9296,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The Opposition Party","clause_dzo":"ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ།","changes":[]},{"id":9301,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The Opposition Party shall play a constructive role to ensure that the Government and the ruling party function in accordance with the provisions of this Constitution, provide good governance and strive to promote the national interest and fulfil the aspirations of the people.
\n\n
2. The Opposition Party shall promote national integrity, unity and harmony, and co-operation among all sections of society.
\n\n
3. The Opposition Party shall endeavour to promote and engage in constructive and responsible debate in Parliament while providing healthy and dignified opposition to the Government.
\n\n
4. The Opposition Party shall not allow party interests to prevail over the national interest. Its aim must be to make the Government responsible, accountable and transparent.
\n\n
5. The Opposition Party shall have the right to oppose the elected Government, to articulate alternative policy positions and to question the Government’s conduct of public business.
\n\n
6. The Opposition Party shall aid and support the Government in times of external threat, natural calamities and such other national crises when the security and national interest of the country is at stake.
","clause_dzo":"༡ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་གིས་ ཕན་ཐོགས་ཅན་གྱི་འགན་ཁུར་དང་ལེན་གྱི་ཐོག་ལས་ གཞུང་དང་གཞུང་འཛིན་ཚོགས་པ་གིས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དགོངས་དོན་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་འཐབ་ནི་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མཐའ་དོན་ཡར་དྲག་གི་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་དེ་ མི་སེར་གྱི་རེ་འདོད་བསྐང་ནིའི་བྱ་སྒོ་བསྒྲུབ་ནི་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
\n༢ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་གཅིག་སྒྲིལ་དང་ མི་སྡེའི་སྡེ་ཚན་ཆ་མཉམ་གྱི་བར་ན་ གཅིག་མཐུན་ མཐུན་འགྲིགས་དང་ མཉམ་འབྲེལ་ཡར་དྲག་གཏང་དགོ།
\n༣ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་གིས་ སྤྱི་ཚོགས་ནང་ གཞུང་ལུ་ལེགས་འབྱོར་དང་ཆེ་མཐོང་ལྡན་པའི་ལྡོག་ཕྱོགས་འབད་བའི་སྐབས་ ཕན་ཐོགས་དང་ ཁག་འགན་ཅན་གྱི་རྩོད་སྡུར་ཐོག་ལས་གཏོགས་ནི་དང་ ཡར་དྲག་གཏང་ནི་ལུ་བརྩོད་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༤ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མཐའ་དོན་ལས་ལྷག་སྟེ་ ཚོགས་པའི་མཐའ་དོན་དེ་ ཁྱབ་ཆེཝ་བཟོ་ནི་མེད། དེའི་དམིགས་ཡུལ་འདི་ཡང་ ཁག་འགན་དང་ འཁྲི་འགན་ དྭངསགསལ་ཅན་གྱི་གཞུང་བཟོ་དགོཔ་ཨིན།
\n༥ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་གིས་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་གཞུང་འདི་ལུ་ལྡོག་ཕྱོགས་འབད་ནི་དང་ སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཐབས་གཞན་གནད་ཁུངས་གསལ་ནིའི་ཁར་ གཞུང་གི་སྤྱི་ལས་འཐབ་ཐངས་ལུ་དྲི་བ་བཀོད་ནི་ཚུ་གི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༦ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པ་གིས་ ཕྱིའི་འཇིགས་བསྐུལ་དང་ འབྱུང་ཁམས་ཀྱི་རྐྱེན་ངན་ དེ་བཟུམ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་གཉན་འཕྲང་གཞན་ལུ་བརྟེན་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་སྲུང་དང་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མཐའ་དོན་ལུ་ཉེན་ཁ་འཐོན་པའི་སྐབས་ལུ་ གཞུང་ལུ་དཔུང་གྲོགས་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དགོ།
","changes":[]},{"id":9306,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 19","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༡༩ པ།","changes":[]},{"id":9309,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Interim Government","clause_dzo":"གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་།","changes":[]},{"id":9311,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. Whenever the National Assembly is dissolved, the Druk Gyalpo shall appoint an Interim Government to function for a period, which shall not exceed ninety days, to enable the Election Commission to hold free and fair elections.
\n\n
2. The Interim Government shall consist of a Chief Advisor and other Advisors appointed by the Druk Gyalpo within fifteen days after the dissolution of the National Assembly. The Chief Justice of Bhutan shall be appointed as the Chief Advisor.
\n\n
3. Upon the appointment of the Interim Government, the Prime Minister and the Ministers who were in office immediately before the National Assembly was dissolved shall resign from office.
\n\n
4. The Interim Government shall carry out the routine functions of the Government but shall not be entitled to take any policy decisions or enter into any agreement with foreign governments or organizations.
\n\n
5. The Government shall be formed within ninety days from the date of dissolution of the National Assembly.
\n\n
6. The Interim Government shall cease to exist from the date on which the new Prime Minister enters office when the new National Assembly is constituted.
","clause_dzo":"༡ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་ནམ་ཞིག་རྩ་གྲོལ་སོང་བའི་སྐབས་ལུ་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རང་མོས་དང་རྣམ་དག་གི་བཙག་འཐུ་འབད་ཚུགས་པའི་དོན་ལུ་ ཉིན་གྲངས་དགུ་བཅུ་ལས་མ་འདས་པའི་དུས་ཡུན་ཅིག་ནང་ འཛིན་སྐྱོང་འཐབ་མི་གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་ཅིག་ བསྐོ་བཞག་གནང་ནི།
\n༢ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་འདི་ནང་གྲོས་དཔོན་སྤྱི་ཁྱབ་གཅིག་དང་གྲོས་དཔོན་གཞན་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་རྩ་གྲོལ་སོང་སྟེ་ཉིན་གྲངས་བཅོ་ལྔའི་དང་འཁོད་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི། འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་འདི་ གྲོས་དཔོན་སྤྱི་ཁྱབ་སྦེ་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི།
\n༣ གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་བསྐོས་པའི་བསྒང་ལས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་རྩ་གྲོལ་མ་སོངམ་ཅིག་གི་ཧེ་མ་ གོ་གནས་འཆང་སྟེ་ཡོད་པའི་བློན་ཆེན་དང་བློན་པོ་ཚུ་ རང་སོའི་གོ་གནས་ལས་དགོངས་ཞུ་འབད་དགོ།
\n༤ གནས་སྐབས་ཀྱི་གཞུང་འདི་གིས་ གཞུང་གི་དུས་རྒྱུན་གྱི་བྱ་སྒོ་ཚུ་བསྒྲུབ་ནི་མ་གཏོགས་ སྲིད་བྱུས་ཅིག་གི་གྲོས་ཆོད་ ཡང་ན་ ཕྱི་གཞུང་གི་ལས་ཚོགས་ཚུ་དང་གཅིག་ཁར་གན་རྒྱ་བཅས་གང་ཡང་བཟོ་ནིའི་ཐོབ་རིམ་མེད།
\n༥ གཞུང་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་རྩ་གྲོལ་སོང་བའི་ཚེས་གྲངས་ལས་ ཉིན་གྲངས་དགུ་བཅུའི་ནང་འཁོད་གཞི་བཙུགས་འབད་དགོ།
\n༦ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་གསར་བཙུགས་གྲུབ་སྟེ་ བློན་ཆེན་གསརཔ་གིས་ ཡིག་ཚང་གི་ལཱ་འགན་འགོ་བཙུགས་པའི་ཚེས་གྲངས་ལས་ གནས་སྐབས་གཞུང་གི་གནས་འཕྲོ་ཆདཔ་ཨིན།
","changes":[]},{"id":9315,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 20","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢༠ པ།","changes":[]},{"id":9322,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The Executive","clause_dzo":"འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་སྡེ།","changes":[]},{"id":9328,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The Government shall protect and strengthen the sovereignty of the Kingdom, provide good governance, and ensure peace, security, well-being and happiness of the people.
\n\n
2. The Executive Power shall be vested in the Lhengye Zhungtshog which shall consist of the Ministers headed by the Prime Minister. The number of Ministers shall be determined by the number of Ministries required to provide efficient and good governance. Creation of an additional ministry or reduction of any ministry shall be approved by Parliament. Ministries shall not be created for the purpose only of appointing Ministers.
\n\n
3. Subject to sections 16 and 19 of Article 2, the Lhengye Zhungtshog shall aid and advise the Druk Gyalpo in the exercise of His functions including international affairs, provided that the Druk Gyalpo may require the Lhengye Zhungtshog to reconsider such advice, either generally or otherwise.
\n\n
4. The Prime Minister shall keep the Druk Gyalpo informed from time to time about the affairs of the State, including international affairs, and shall submit such information and files as called for by the Druk Gyalpo.
\n\n
5. The Lhengye Zhungtshog shall:
\n\n
(a) Assess the state of affairs arising from developments in the State and society and from events at home and abroad;
\n\n
(b) Define the goals of State action and determine the resources required to achieve them;
\n\n
(c) Plan and co-ordinate government policies and ensure their implementation; and
\n\n
(d) Represent the Kingdom at home and abroad.
\n\n
6. The Lhengye Zhungtshog shall promote an efficient civil administration based on the democratic values and principles enshrined in this Constitution.
\n\n
7. The Lhengye Zhungtshog shall be collectively responsible to the Druk Gyalpo and to Parliament.
\n\n
8. The Executive shall not issue any executive order, circular, rule or notification which is inconsistent with or shall have the effect of modifying, varying or superseding any provision of a law made by Parliament or a law in force.
","clause_dzo":"༡ གཞུང་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་རང་བཙན་གྱི་ཉེན་སྐྱོབ་དང་མཐའ་བཙན་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་ མི་སེར་གྱི་ཞི་བདེ་དང་ བདེ་སྲུང་ བདེ་སྐྱིད་ དགའ་སྐྱིད་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
\n༢ འཛིན་སྐྱོང་གི་དབང་ཚད་དེ་ བློན་ཆེན་གྱིས་འགོ་ཁྲིད་ཐོག་ བློན་པོ་ཚུ་ཚུད་པའི་ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ལུ་ཡོདཔ་ཨིན། བློན་པོའི་ཞལ་གྲངས་གཏན་འཁེལ་འདི་ འཇོན་ཚད་ལྡན་པའི་གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་སྐྱོང་ཐབས་ལུ་མཁོ་བའི་ལྷན་ཁག་གི་གྲངས་ཚད་དང་འཁྲིལ་དགོ། ལྷན་ཁག་ཁ་སྐོང་གསར་བཙུགས་ ཡང་ན་ ལྷན་ཁག་གང་ཞིག་ཕབ་ནིའི་ཐད་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གནང་བ་གྲོལ་དགོ། བློན་པོ་བསྐོ་བཞག་ཁོ་ནིའི་དོན་ལུ་ལྷན་ཁག་གསར་བཙུགས་འབད་ནི་མེད།
\n༣ རྩ་ཚན་༢ པའི་དོན་ཚན་༡༦ པ་དང་༡༩ པ་ལས་མ་འཁལ་བར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་དོན་བརྩིས་པའི་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་མཛད་སྒོ་སྐྱོང་བའི་སྐབས་ ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་འདི་གིས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་དཔུང་གྲོགས་དང་གྲོས་འབུལ་ཕུལ་དགོཔ་ཨིན་ དེ་ཡང་ དེ་ལུགས་ཀྱི་གྲོས་འབུལ་འདི་ སྤྱིར་བཏང་ ཡང་ན་ དེ་མེན་རུང་ ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ཀྱིས་སླར་ལོགས་བལྟ་ཞིབ་འབད་དགོ་པའི་བཀའ་ཁྱབ་གནང་ཆོག།
\n༤ བློན་ཆེན་གྱིས་ རྒྱལ་སྤྱིའི་འབྲེལ་དོན་ཚུ་བརྩིས་ཏེ་ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་འབྲེལ་དོན་ཚུ་གི་སྐོར་ དུས་དང་དུས་ཚོད་ལུ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་སྙན་གསོལ་ཞུ་དགོ་པའི་ཁར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་གནང་བའི་བཀའ་བསྐུལ་དང་བསྟུན་ དེ་ལུགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་ཡིག་ཆ་ཚུ་ཡང་ཕུལ་དགོ།
\n༥ ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ཀྱིས།
\nཀ༽ རྒྱལ་ཁམས་དང་མི་སྡེ་ལས་འཐོན་པའི་འགྱུར་བ་དང་ ཕྱི་ནང་གི་སྐབས་དོན་ཚུ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་དོན་གྱི་གནས་སྟངས་ཚུ་ དབྱེ་ཞིབ་འབད་ནི་དང་།
\nཁ༽ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་གྱི་དམིགས་དོན་ཚུ་བཀོད་ནི་དང་ དེ་ཚུ་བསྒྲུབ་ཐབས་ལུ་མཁོ་བའི་ཐོན་ཁུངས་ཚུ་ གཏན་འཁེལ་བཟོ་ནི།
\nག༽ གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་བརྩམ་ནི་དང་ འགོ་འདྲེན་འཐབ་ནིའི་ཁར་ དེ་ཚུ་གི་ལག་ལེན་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི།
\nང་༽ ཕྱི་ནང་གཉིས་ལུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་འབད་ནི།
\n༦ ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ཀྱིས་ དམངས་གཙོའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ནང་བཀོད་པའི་གཞི་རྩ་ཚུ་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་འཇོན་ཐངས་ཅན་གྱི་ཞི་བའི་བདག་སྐྱོང་ཅིག་ ཡར་དྲག་གཏང་དགོ།
\n༧ ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ སྤྱི་ཚོགས་ལུ་ སྤྱི་མཐུན་གྱི་ཁག་འགན་འཁྲིཝ་ཨིན།
\n༨ འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་སྡེ་གིས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་ ཡང་ན་ ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་གང་རུང་ཅིག་གི་དགོངས་དོན་དང་མ་མཐུན་པ་ ཡང་ན་ དེ་ཚུ་སྒྱུར་བཅོས་སམ་ ཁྱད་པར་འགྱུར་སྲིད་པ་ ཡང་ན་ ཆ་མེད་འགྱུར་སྲིད་པའི་འཛིན་སྐྱོང་བཀའ་རྒྱ་ ཁྱབ་བསྒྲགས་སམ་ བཅའ་ཡིག་ བརྡ་བསྐུལ་ཚུ་གང་ཡང་གནང་ནི་མེད།
","changes":[]},{"id":9331,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 21","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢༡ པ།","changes":[]},{"id":9333,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The Judiciary","clause_dzo":"དྲང་ཁྲིམས་ལྷན་སྡེ།","changes":[]},{"id":9346,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The Judiciary shall safeguard, uphold, and administer Justice fairly and independently without fear, favour, or undue delay in accordance with the Rule of Law to inspire trust and confidence and to enhance access to Justice.
\n\n
2. The judicial authority of Bhutan shall be vested in the Royal Courts of Justice comprising the Supreme Court, the High Court, the Dzongkhag Court, the Dungkhag Court and such other Courts and Tribunals as may be established from time to time by the Druk Gyalpo on the recommendation of the National Judicial Commission.
\n\n
3. The Supreme Court shall be a court of record.
\n\n
4. The Chief Justice of Bhutan shall be appointed from among the Drangpons of the Supreme Court or from among eminent jurists by the Druk Gyalpo, by warrant under His hand and seal in consultation with the National Judicial Commission.
\n\n
5. The Drangpons of the Supreme Court shall be appointed from among the Drangpons of the High Court or from among eminent jurists by the Druk Gyalpo, by warrant under His hand and seal in consultation with the National Judicial Commission.
\n\n
6. The term of office of:
\n(a) The Chief Justice of Bhutan shall be five years or until attaining the age of sixty-five years, whichever is earlier; and
\n\n
(b) The Drangpons of the Supreme Court shall be ten years or until attaining the age of sixty-five years, whichever is earlier.
\n\n
7. The Supreme Court of Bhutan, which shall comprise the Chief Justice and four Drangpons, shall be the highest appellate authority to entertain appeals against the judgments, orders, or decisions of the High Court in all matters and shall have the power to review its judgments and orders.
\n\n
8. Where a question of law or fact is of such a nature and of such public importance that it is expedient to obtain the opinion of the Supreme Court, the Druk Gyalpo may refer the question to the Supreme Court for its consideration, which shall hear the reference and submit its opinion to Him.
\n\n
9. The Supreme Court may, on its own motion or on an application made by the Attorney General or by a party to a case, withdraw any case pending before the High Court involving a substantial question of law of general importance relating to the interpretation of this Constitution and dispose off the case itself.
\n\n
10. The Supreme Court and the High Court may issue such declarations, orders, directions or writs as may be appropriate in the circumstances of each case.
\n\n
11. The Chief Justice of the High Court shall be appointed from among the Drangpons of the High Court or from among eminent jurists by the Druk Gyalpo, by warrant under His hand and seal, on the recommendation of the National Judicial Commission.
\n\n
12. The Drangpons of the High Court shall be appointed from among the Drangpons of the Dzongkhag Courts or from among eminent jurists by the Druk Gyalpo, by warrant under His hand and seal, on the recommendation of the National Judicial Commission.
\n\n
13. The term of office of the Chief Justice and the Drangpons of the High Court shall be ten years or until attaining the age of sixty years, whichever is earlier.
\n\n
14. The High Court of Bhutan, which shall comprise of a Chief Justice and eight Drangpons, shall be the court of appeal from the Dzongkhag Courts and Tribunals in all matters and shall exercise original jurisdiction in matters not within the jurisdiction of the Dzongkhag Courts and Tribunals.
\n\n
15. The independence of the Drangpons of the Supreme Court and the High Court shall be guaranteed, provided that a Drangpon may be censured or suspended by a command of the Druk Gyalpo on the recommendation of the National Judicial Commission for proven misbehaviour, which, in the opinion of the Commission, does not deserve impeachment.
\n\n
16. Parliament may, by law, establish impartial and independent Administrative Tribunals as well as Alternative Dispute Resolution centres.
\n\n
17. The Druk Gyalpo shall appoint members of the National Judicial Commission by warrant under His hand and seal. The National Judicial Commission shall comprise:
\n\n
(a) The Chief Justice of Bhutan as Chairperson;
\n\n
(b) The senior most Drangpon of the Supreme Court;
\n\n
(c) The Chairperson of the Legislative Committee of the National Assembly; and
\n\n
(d) The Attorney General.
\n\n
18. Every person has the right to approach the courts in matters arising out of the Constitution or other laws subject to section 23 of Article 7.
","clause_dzo":"༡ དྲང་ཁྲིམས་ལྷན་སྡེ་གིས་ ཁྲིམས་ཀྱི་རིང་ལུགས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ བློ་གཏད་དང་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་བསྐུལ་མ་དང་ དྲང་ཁྲིམས་སྨིན་ཐབས་འཕེལ་རྒྱས་གཏང་ནི་ལུ་ འཇིགས་སྣང་ ཡང་ན་ མཐུན་འགྱུར་ འོས་མེད་བསྣར་འགྱངས་མེད་པར་ དྲང་སྙོམསདང་རང་དབང་གི་བདག་སྐྱོང་ཐོག་ལས་ དྲང་ཁྲིམས་ཀྱི་ཉེན་སྲུང་དང་བརྩི་བཀུར་ཞུ་དགོ།
\n༢ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྡེའི་དབང་འཛིན་འདི་ མངོན་མཐོ་དང་ ཆེ་མཐོ་ རྫོང་ཁག་ དྲུང་ཁག་ཁྲིམས་འདུན་ཚུ་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་དུས་དང་དུས་ཚོད་ལུ་གཞི་བཙུགས་གནང་བའི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཚོགས་སྡེ་དང་ ཁྲིམས་འདུན་གཞན་ཚུ་ཡང་ཚུད་པའི་རྒྱལ་གཞུང་ཁྲིམས་ཀྱི་འདུན་སར་ཡོདཔ་ཨིན།
\n༣ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་འདི་ བཤེར་ཁྲའི་ཁྲིམས་ འདུན་ཅིག་ཨིན།
\n༤ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ལུ་འདྲི་བསྟུན་མཛད་དེ་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ ཡང་ན་ ཁྱད་ལྡན་ཁྲིམས་ཀྱི་མཁས་མཆོག་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་དང་ཕྱག་དམ་ཅན་གྱི་བཀའ་ཐམ་ལུ་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི།
\n༥ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ལུ་འདྲི་བསྟུན་མཛད་དེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ ཡང་ན་ ཁྱད་ལྡན་ཁྲིམས་ཀྱི་མཁས་མཆོག་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་དང་ཕྱག་དམ་ཅན་གྱི་བཀའ་ཐམ་ཐོག་ལུ་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི།
\n༦ གོ་གནས་ཀྱི་གནས་ཡུན་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་འདི་ ལོ་ངོ་ལྔའམ་ སྐྱེས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལོན་མི་གཉིས་ལས་ ག་ཧ་མི་དེ་ལུ་གནས་ནི་དང་།
\nཁ༽ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ཚུ་ ལོ་ངོ་བཅུ་ཐམ་ ཡང་ན་སྐྱེས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལོན་མི་གཉིས་ལས་ ག་ཧ་མི་དེ་ལུ་གནས་དགོ།
\n༧ འབྲུག་གི་མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་འདི་ནང་ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་དང་དྲང་དཔོན་བཞི་ཡོད་མི་འདི་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་འཁྲུན་ཆོད་ ཡང་ན་ བཀའ་རྒྱ་ གྲོས་ཆོས་ཚུ་ལས་བརྟེན་པའི་གནད་དོན་ཆ་མཉམ་གྱི་སྐོར་ལས་ མཐོ་གཏུགས་འབད་སའི་དབང་འཛིན་མཐོ་ཤོས་ཅིག་ཨིན་པའི་ཁར་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་དེ་གི་འཁྲུན་ཆོད་དང་བཀའ་རྒྱ་ཚུ་ བསྐྱར་ཞིབ་འབད་ནིའི་དབང་ཚད་ཡོདཔ་ཨིན།
\n༨ ཁྲིམས་ ཡང་ན་ དོན་ཁུངས་ཀྱི་དོགས་གཞི་ཅིག་གི་གནས་ལུགས་དང་ དེ་བཟུམ་སྤྱི་གལ་ཆེ་བའི་སྐོར་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་ལས་ ཕན་རླབས་ཆེ་བའི་བསམ་འཆར་བཞེས་དགོཔ་ཐོན་ཚེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ དེ་ལུགས་ཀྱི་དོགས་གཞི་གཟིགས་ཞིབ་དོན་ལུ་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་ལུ་གནང་ཆོགཔ་དང་ ཁྲིམས་འདུན་དེ་གིས་ བཀའ་ལུང་དེ་སྙན་གསན་གྲུབ་ཞིནམ་ལས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་བསམ་འཆར་འཕུལ་དགོ།
\n༩ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དོན་འགྲེལ་དང་འབྲེལ་ སྤྱིར་བཏང་གནད་འགག་ཆེ་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་དོགས་གཞི་ཅིག་ལས་བརྟེན་པའི་རྩོད་གཞི་གང་རུང་ཅིག་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་ལུ་བསྣར་འགྱངས་ལུས་ཡོད་ཚེ་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་རང་གི་གྲོས་དོན་ཐོག་ལས་ ཡང་ན་ རྩོད་དཔོན་ཡོགས་ཁྱབ་དང་ རྩོད་གཞིའི་རྩ་ཕན་ཅིག་ལས་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་ཏེ་ཕྱིར་བཏོན་ ཡང་ན་ མཇུག་བསྒྲིལ་གཏང་ཆོག།
\n༡༠ མངོན་མཐོ་དང་ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འའདུན་གྱིས་ འབྲེལ་གནད་ཅིག་གི་སྐབས་དོན་ལུ་འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་ ཡང་ན་བཀའ་རྒྱ་ བཀོད་ཁྱབ་ བཀའ་ཡིག་ཚུ་གནང་ཆོག།
\n༡༡ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་ཁྲིམས་སྤྱི་འདི་ རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ ཡང་ན་ ཁྱད་ལྡན་ཁྲིམས་ཀྱི་མཁས་མཆོག་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་དང་ཕྱག་དམ་ཅན་གྱི་བཀའ་ཐམ་ཐོག་ལུ་ བསྐོ་བཞག་གནང་ནི།
\n༡༢ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ཚུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྫོང་ཁག་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ ཡང་ན་ ཁྱད་ལྡན་ཁྲིམས་ཀྱི་མཁས་མཆོག་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་དང་ཕྱག་དམ་ཅན་གྱི་བཀའ་ཐམ་ཐོག་ལུ་ བསྐོ་བཞག་གནང་ནི།
\n༡༣ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་ཁྲིམས་སྤྱི་དང་ དྲང་དཔོན་ཚུ་གི་གོ་གནས་ཀྱི་གནས་ཡུན་ལོ་ངོ་བཅུ་ཐམ་ ཡང་ན་ སྐྱེས་ལོ་དྲུག་ཅུ་ལོན་མི་གཉིས་ལས་ ག་ཧ་མི་དེ་ལུ་གནས་དགོ།
\n\n
༡༤ འབྲུག་གི་ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་འདི་ནང་ ཁྲིམས་སྤྱི་གཅིག་དང་དྲང་དཔོན་བརྒྱད་ཡོད་མི་འདི་ རྫོང་ཁག་ཁྲིམས་འདུན་དང་ ཁྲིམས་ཞིབ་ཚོགས་སྡེ་ལས་གནད་དོན་ཆ་མཉམ་སྐོར་ མཐོ་གཏུགས་ཀྱི་ཁྲིམས་འདུན་ཨིན་པའི་ཁར་ རྫོང་ཁག་ཁྲིམས་འདུན་དང་ ཁྲིམས་ཞིབ་ཚོགས་སྡེའི་ནང་འཁོད་ལུ་མ་བསྡུ་བའི་གནད་དོན་གྱི་དབང་ཁྱབ་ཚུ་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱིས་ ཐོག་མའི་དབང་ཁྱབ་སྤྱོད་དགོ།
\n༡༥ མངོན་མཐོ་དང་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ཚུ་གི་རང་དབང་འདི་ཁས་ལེན་གྲུབ་སྟེ་ཡོད་ དེ་ཡང་ སྤྱོད་ངན་གྱི་བདེན་ཁུངས་ཐོན་པའི་དྲང་དཔོན་ཅིག་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལུ་ གནས་དབྱུང་གི་འོས་འབབ་མེདཔ་སྦེ་འཆར་ཚེ་ ལྷན་ཚོགས་དེའི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ དྲང་དཔོན་དེ་ལུ་བཀའ་རྒྱའི་ཐོག་ལས་བཀའ་བཀྱོན་ ཡང་ན་ དགོངས་ཕོག་གི་བཀའ་རྒྱ་གནང་ཆོག།
\n༡༦ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ ཕྱོགས་རིས་མེད་པའི་རང་དབང་ཅན་གྱི་བདག་སྐྱོང་གི་ཁྲིམས་ཞིབ་ཚོགས་སྡེ་དང་ གདམ་ཁ་ཅན་གྱི་འཁོན་འདུམ་ལྟེ་བ་ཚུ་ ཁྲིམས་ཐོག་གཞི་བཙུགས་འབད་ཆོག།
\n༡༧ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་དང་ཕྱག་དམ་ཅན་གྱི་བཀའ་ཐམ་ཐོག་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི། རྒྱལ་ཡོངས་ཁྲིམས་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་གྲངས་སུ་ཚུད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ ཁྲི་འཛིན་འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་དང་།
\nཁ༽ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་རྒན་རིམ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་དྲང་དཔོན།
\nག༽ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་ཁྲིམས་དོན་ཚོགས་ཆུང་གི་ཁྲི་འཛིན།
\nང༽ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ།
\n༡༨ མི་ངོ་ཆ་མཉམ་ལུ་ རྩ་ཚན་༧ པའི་དོན་ཚན་༢༣ པ་ལས་མ་འགལ་བར་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་ ཡང་ན་ ཁྲིམས་གཞན་སོ་སོ་ལས་ཐོན་པའི་གནད་དོན་ཚུ་གི་སྐོར་ལས་ ཁྲིམས་འདུན་ལུ་བཅར་གཏུགས་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
","changes":[]},{"id":9352,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 22","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢༢ པ།","changes":[]},{"id":9360,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Local Governments","clause_dzo":"ས་གནས་ཀྱི་གཞུང།","changes":[]},{"id":9373,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. Power and authority shall be decentralized and devolved to elected Local Governments to facilitate the direct participation of the people in the development and management of their own social, economic and environmental well-being.
\n\n
2. Bhutan shall have Local Governments in each of the twenty Dzongkhags comprising the Dzongkhag Tshogdu, Gewog Tshogde and Thromde Tshogde.
\n\n
3. Local Governments shall ensure that local interests are taken into account in the national sphere of governance by providing a forum for public consideration on issues affecting the local territory.
\n\n
4. The objectives of Local Government shall be to:
\n\n
(a) Provide democratic and accountable government for local communities;
\n\n
(b) Ensure the provision of services to communities in a sustainable manner;
\n\n
(c) Encourage the involvement of communities and community organizations in matters of local governance; and
\n\n
(d) Discharge any other responsibilities as may be prescribed by law made by Parliament.
\n\n
5. A Local Government shall strive, within its financial and administrative capacity, to achieve the objectives set out under this Article.
\n\n
6. The Dzongkhag Tshogdu shall comprise:
\n\n
(a) The Gup and Mangmi as the two elected representatives from each Gewog;
\n\n
(b) One elected representative from that Dzongkhag Thromde; and
\n\n
(c) One elected representative from Dzongkhag Yenlag Thromdes.
\n\n
7. A Gewog shall be divided into Chiwogs for the election of the Tshogpas to the Gewog Tshogde. The Gup and Mangmi, who are elected by the people of the Gewog shall be the members of the Gewog Tshogde. The Gup shall be the Chairperson of the Gewog Tshogde.
\n\n
8. A Thromde Tshogde shall be headed by a Thrompon, who is directly elected by the voters of the Dzongkhag Thromde. The powers and functions of the Thrompon shall be defined by law made by Parliament.
\n\n
9. A Dzongkhag Thromde shall be divided into constituencies for the election of the members of the Thromde Tshogde.
\n\n
10. A Gewog Tshogde or a Thromde Tshogde shall not have more than ten and fewer than seven elected members.
\n\n
11. The Dzongkhag Tshogdu shall elect a Chairperson from among its members.
\n\n
12. The Dzongkhag Tshogdu shall meet at least twice a year while the Gewog Tshogde and the Thromde Tshogde shall assemble at least three times a year.
\n\n
13. The presence of not less than two-thirds of the total number of members shall be required to constitute a quorum for a sitting of a Local Government.
\n\n
14. When the office of a member of the Local Government becomes vacant for any reason other than the expiration of term, an election of a member to fill the vacancy shall be held within thirty days as from the date of the vacancy.
\n\n
15. The members of Local Governments shall take an Oath or Affirmation of Office, as provided for in the Third Schedule of this Constitution, before assuming their responsibilities.
\n\n
16. The election of the members of Local Governments shall be conducted in accordance with the provisions of the Electoral Laws.
\n\n
17. A candidate to or a member of the Local Governments shall not belong to any political party.
\n\n
18. Local Governments shall be:
\n\n
(a) Supported by the Government in the development of administrative, technical and managerial capacities and structures which are responsive, transparent, and accountable;
\n\n
(b) Entitled to levy, collect, and appropriate taxes, duties, tolls, and fees in accordance with such procedure and subject to limitations as may be provided for by Parliament by law;
\n\n
(c) Entitled to adequate financial resources from the Government in the form of annual grants;
\n\n
(d) Allocated a proportion of national revenue to ensure self-reliant and self-sustaining units of local self-government;
\n\n
(e) Supported by the Government to promote holistic and integrated area-based development planning; and
\n(f) Entitled to own assets and incur liabilities by borrowing on their own account subject to such limitations as may be provided for by Parliament by law.
\n\n
19. Local Governments shall be supported by administrative machinery staffed by civil servants.
\n\n
20. A Dzongkhag shall have a Dzongdag as the chief executive supported by civil servants. The Dzongdag shall have no political affiliation and shall discharge his or her responsibilities as the chief executive in the interests of the people and the country.
\n\n
21. The Dzongkhag Tshogdu, the Gewog Tshogde and the Thromde Tshogde, unless sooner dissolved, shall continue for five years from the date of the first sitting of the respective bodies.
\n\n
22. The powers and functions of the Dzongdag and the Local Governments shall be in accordance with the laws made by Parliament.
","clause_dzo":"༡ མི་སེར་རང་སོའི་མི་སྡེ་དང་ དཔལ་འབྱོར་ མཐའ་འཁོར་གྱི་བདེ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་དང་འཛིན་སྐྱོང་ནང་ ཐད་ཀར་གྲལ་གཏོགས་ཀྱི་ཕན་གྲོགས་ལུ་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཚུ་ལུ་ དབང་ཚད་དང་དབང་འཛིན་ཕྱིར་སྤེལ་འབད་དགོ།
\n༢ འབྲུག་གི་རྫོང་ཁག་ཉི་ཤུ་རེ་རེའི་ནང་ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་རེ་ཡོད་དགོ་པའི་ཁར་ དེ་ནང་རྫོང་ཁག་ཚོགས་འདུ་དང་ རྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེ་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་ཚུ་ཚུདཔ་ཨིན།
\n༣ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་གིས་ ས་གནས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་ལུ་ཕན་གནོད་ཆེ་བའི་གནད་དོན་སྐོར་ལས་ དམངས་ཀྱིས་བརྩི་འཇོག་དོན་ལུ་འཛོམས་ཐབས་ཡོདཔ་སྦེ་ ས་གནས་ཀྱི་མཐའ་དོན་ཚུ་རྒྱལ་ཡོངས་གཞུང་སྐྱོང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ནང་ བརྩི་ཁུངས་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
\n༤ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་གི་དམིགས་ཡུལ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ ས་གནས་ཀྱི་མི་སྡེའི་དོན་ལུ་ དམངས་གཙོ་དང་འཁྲི་འགན་ཅན་གྱི་གཞུང་ལུགས་བཙུགས་ནི་དང་།
\nཁ༽ མི་སྡེར་ཞབས་ཏོག་བྱིན་ནི་ཚུ་ ཡུན་བརྟག་རྣམ་གཞག་གི་ཐོག་ལས་ངེས་གཏན་བཟོ་ནི།
\nག༽ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་སྐྱོང་གནད་དོན་ཚུ་ནང་ མི་སྡེ་དང་མི་སྡེའི་ལས་ཚོགས་ཚུ་ འབྲེལ་གཏོགས་ཀྱི་བློ་བསྐུལ་འབད་ནི།
\nང༽ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་ཐོག་ ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་ཁག་འགན་གཞན་ཡང་བསྒྲུབ་ནི།
\n༥ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཅིག་གིས་ རང་སོའི་དངུལ་འཕྲོས་དང་བདག་སྐྱོང་གི་འཇོན་ཚད་ནང་འཁོད་ལུ་ རྩ་ཚན་འདིའི་ནང་གསལ་བཀོད་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཚུ་བསྒྲུབ་ནི་ལུ་དོན་གཉེར་བསྐྱེད་དགོ།
\n༦ རྫོང་ཁག་ཚོགས་འདུའི་ནང་ཚུད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ རྒེད་འོག་རེ་ལས་བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ངོ་ཚབ་གཉིས་སྦེ་ རྒཔོ་དང་དམངས་མི་དང་།
\nཁ༽ རྫོང་ཁག་དེའི་ཁྲོམ་སྡེ་ལས་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ངོ་ཚབ་གཅིག།
\nག༽ རྫོང་ཁག་ཡན་ལག་ཁྲོམ་སྡེ་ལས་བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ངོ་ཚབ་གཅིག།
\n༧ རྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེ་ནང་ ཚོགས་པ་བཙག་འཐུའི་དོན་ལུ་རྒེད་འོག་དེ་ སྤྱི་འོག་ལུ་དཔྱ་བགོ་རྐྱབ་དགོ། རྒེད་འོག་དེའི་མི་སེར་གྱིས་བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་རྒཔོ་དང་དམངས་མི་དེ་ རྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེ་དེའི་འཐུས་མི་ཨིན། རྒཔོ་དེ་རྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེའི་ཁྲི་འཛིན་འབད་དགོ།
\n༨ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་ཅིག་ ཁྲོམ་སྡེའི་ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་གིས་ ཐད་ཀར་བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་ཁྲོམ་དཔོན་ཅིག་གིས་འགོ་ཁྲིད་འབད་དགོ། ཁྲོམ་དཔོན་གྱི་དབང་ཚད་དང་བྱ་སྒོ་ཚུ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་ཐོག་བཀོད་དགོ།
\n༩ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེའི་འཐུས་མི་ཚུ་གི་བཙག་འཐུའི་དོན་ལུ་ ཁྲོམ་སྡེ་ཅིག་འདེམས་ཁོངས་སོ་སོར་དཔྱ་བགོ་རྐྱབ་དགོ།
\n༡༠ རྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེ་ ཡང་ན་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་ཅིག་ལུ་ བཙག་འཐུ་གྲུབ་པའི་འཐུས་མི་བཅུ་ཐམ་ལས་ལྷག་ནི་མེདཔ་དང་ བདུན་ལས་ཉུང་ནི་མེད།
\n༡༡ རྫོང་ཁག་ཚོགས་འདུ་གིས་ དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ཁྲི་འཛིན་ཅིག་བཙག་འཐུ་འབད་དགོ།
\n༡༢ རྫོང་ཁག་ཚོགས་འདུ་དེ་ ལོ་ངོ་གཅིག་ནང་ལན་ཐེངས་གཉིས་དེ་རེ་འཚོགས་དགོཔ་དང་ རྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེ་དང་ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་འདི་ ལོ་ངོ་གཅིག་ནང་ལན་ཐེངས་གསུམ་དེ་རེ་འཚོགས་དགོ།
\n༡༣ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཅིག་འཛོམས་ནིའི་ཚོགས་གྲངས་ཀྱི་དོན་ལུ་ ཚང་དགོ་པའི་འཐུས་མིའི་གྲངས་ཚད་འཛིན་ནི་འདི་ འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་གསུམ་དཔྱ་གཉིས་ལས་མ་ཉུང་བར་འཛོམས་དགོ།
\n༡༤ གནས་ཡུན་ཚང་སྟེ་མིན་པར་ རྒྱུ་མཚན་གཞན་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་གི་འཐུས་མིའི་གོ་གནས་ས་སྟོང་ཐོན་ཚེ་ ས་སྟོང་བསུབ་དིའི་དོན་ལུ་ ས་སྟོང་འཐོན་པའི་ཚེས་གྲངས་ལས་ཉིན་གྲངས་སུམ་ཅུའི་ནང་འཁོད་ འཐུས་མི་ཅིག་བཙག་འཐུ་འབད་དགོ།
\n༡༥ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་གི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ རང་སོའི་ཁག་འགན་མ་ལེན་པའི་ཧེ་མར་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ཟུར་དེབ་གསུམ་པའི་ནང་བཀོད་པའི་གོ་གནས་ཀྱི་དམ་བཅའམ་ ངོས་ལེན་ཕུལ་དགོ།
\n༡༦ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་གི་འཐུས་མི་ཚུ་གི་བཙག་འཐུ་འདི་ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་འཁྲིལ་ཏེ་འབད་དགོ།
\n༡༧ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ལུ་བཙག་འཐུ་འབད་ནིའི་འདེམས་ངོ་ ཡང་ན་ འཐུས་མི་ཚུ་ སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་གང་ཞིག་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ནི་མེད།
\n༡༨ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཚུ་ལུ།
\nཀ༽ ལན་འདེབས་དང་ དྭངས་གསལ་ འཁྲི་འགན་ཅན་གྱི་བདག་སྐྱོང་དང་ ཐབས་རིག་འཛིན་སྐྱོང་གི་འཇོན་ཚད་གཞི་བཀོད་གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་ལུ་ གཞུང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོདཔ་དང་།
\nཁ༽ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཐོག་བཀོད་པའི་ཚད་འཛིན་ལས་མ་འགལ་བར་ དེ་ལུགས་ཀྱི་བྱ་བའི་གནད་སྤྱོད་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ ཁྲལ་འབབ་དང་ ཅ་ཁྲལ་ ལམ་ཁྲལ་ གློ་ཡོན་ཚུ་བཀལ་ནི་དང་བསྡུ་ནི་ དཔྱ་བགོ་རྐྱབ་ནིའི་ཐོབ་རིམ་ཡོད།
\nག༽ ལོ་བསྟར་དངུལ་གྱི་གནང་སྦྱིན་སྦེ་ གཞུང་ལས་དངུལ་རྩིས་ཐོན་ཁུངས་ལྡང་ངེས་ཀྱི་ཐོབ་རིམ་ཡོད།
\nང༽ རང་སྐྱོང་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་གི་རང་འདྲོངས་དང་ རང་བརྟན་གྱི་སྡེ་ཕྲན་ཚུ་ངེས་གཏན་གནས་ཐབས་ཀྱི་དོན་ལུ་ རྒྱལ་ཡོངས་འོང་འབབ་ཀྱི་ཆ་ཚད་བགོ་བཀྲམ་ཐོབ།
\nཅ༽ ཡོངས་ལྡན་དང་གཅིག་སྒྲུལ་ལུ་གཞི་བཞག་པའི་ས་ཁོངས་གོང་འཕེལ་གྱི་འཆར་གཞི་བསྒྲུབ་ཐབས་ལུ་ གཞུང་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོདཔ།
\nཆ༽ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཐོག་བཀོད་པའི་ཚད་འཛིན་ལས་མ་འགལ་བར་ གཞིས་གནས་བདག་བཟུང་དང་རང་སོའི་རྩིས་ཐོག་སྐྱིན་འགྲུལ་ལེན་ཏེ་ འཁྲི་བ་ཚུ་བཟོ་ཆོག་པའི་ཐོབ་རིམ་ཡོད།
\n༡༩ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཚུ་ ཞི་གཡོགཔ་ཡོད་པའི་བདག་སྐྱོང་འདུས་ཚོགས་ཅིག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དགོ།
\n༢༠ རྫོང་ཁག་ཅིག་ལུ་ ཞི་གཡོགཔ་ཚུ་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ལྡན་པའི་འཛིན་སྐྱོང་གཙོ་འཛིན་སྦེ་ རྫོང་བདག་ཅིག་དགོ། རྫོང་བདག་འདི་ སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་གཏོགས་འབད་ནི་མེད་པའི་ཁར་ རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་སེར་གྱི་མཐའ་དོན་ལུ་ འཛིན་སྐྱོང་གཙོ་འཛིན་སྦེ་ཁོའམ་མོ་རའི་ཁག་འགན་ཚུ་བསྒྲུབ་དགོ།
\n༢༡ སྔ་གོང་ལས་རྩ་གྲོལ་སོང་བ་ཨིན་ན་མ་གཏོགས་ དེ་མེན་ རྫོང་ཁག་ཚོགས་འདུ་དང་རྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེ་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་ཚུ་ རང་སོའི་ཚོགས་ཐེངས་དང་པའི་ཚེས་གྲངས་ལས་བརྩིས་ཏེ་ལོ་ངོ་ལྔ་རེ་འཕྲོ་མཐུད་དེ་གནས་དགོ།
\n༢༢ རྫོང་བདག་དང་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཚུ་གི་དབང་ཚད་དང་བྱ་སྒོའི་རིགས་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་དགོ།
","changes":[]},{"id":9376,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 23","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢༣ པ། ","changes":[]},{"id":9378,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Elections","clause_dzo":"བཙག་འཐུ།","changes":[]},{"id":9385,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. Under this Constitution, the general will of the people shall be the basis of government and it shall be expressed through periodic elections.
\n\n
2. A person shall have the right to vote by direct adult suffrage through secret ballot at an election if the person is:
\n\n
(a) A Bhutanese citizen as evidenced by a Citizenship Card;
\n\n
(b) Not less than eighteen years of age;
\n\n
(c) Registered in the civil registry of that constituency for not less than one year, prior to the date of the election; and
\n\n
(c) Not otherwise disqualified from voting under any law in force in Bhutan.
\n\n
3. A candidate for an elective office under this Constitution shall:
\n\n
(a) Be a Bhutanese citizen;
\n(b) Be registered voter of that constituency;
\n\n
(c) Be a minimum of twenty-five years and maximum of sixty-five years of age at the time of filing the nomination;
\n\n
(d) Not receive money or any assistance from foreign sources, be it governmental, non-governmental, private organizations or from private parties or individuals; and
\n\n
(e) Fulfil the necessary educational and other qualifications prescribed in the Electoral Laws.
\n\n
4. A person shall be disqualified as a candidate or a member holding an elective office under this Constitution, if the person:
\n\n
(a) Is married to a person who is not a citizen of Bhutan;
\n\n
(b) Is terminated from Public Service;
\n\n
(c) Is convicted for any criminal offence and sentenced to imprisonment;
\n\n
(d) Is in arrears of taxes or other dues to the Government;
\n\n
(e) Has failed to lodge accounts of election expenses within the time and in the manner required by law without good reason or justification;
\n\n
(f) Holds any office of profit under the Government, public companies or corporations as prescribed in the Electoral Laws; or
\n\n
(g) Is disqualified under any law made by Parliament.
\n\n
5. Any disqualification under section 4 of this Article shall be adjudicated by the High Court on an election petition filed pursuant to a law made by Parliament under section 7 of this Article.
\n\n
6. In order to provide for informed choice by the voter, a candidate for an elective office shall file, along with his or her nomination, an affidavit, declaring:
\n\n
(a) The income and assets of the candidate, spouse and dependent children;
\n\n
(b) His or her bio-data and educational qualifications;
\n\n
(c) Records of criminal convictions, if any; and
\n\n
(d) Whether the candidate is accused in a pending case for an offence punishable with imprisonment for more than one year and in which charges are framed or cognizance is taken by a court of law prior to the date of filing of such a nomination.
\n\n
7. Parliament shall, by law, make provisions for all matters relating to, or in connection with, elections including the filing of election petitions challenging elections to Parliament and Local Governments, and the Code of Conduct for the political parties and the conduct of the election campaign as well as all other matters necessary for the due constitution of the Houses of Parliament and the Local Governments.
","clause_dzo":"༡ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ གཞུང་གི་གཞི་གནས་འདི་ མི་སེར་སྤྱིར་གྱི་བསམ་དོན་ཨིནམ་དང་ བསམ་དོན་འདི་དུས་མཚམས་ཅན་གྱི་བཙག་འཐུའི་ཐོག་ལས་གསལ་སྟོན་འབད་དགོ།
\n༢ མི་ཅིག་གིས་ བཙག་འཐུ་ཅིག་ནང་གསང་བའི་ཚོགས་རྒྱན་ཐོག་ལས་ ན་ལོན་ཚོགས་རྒྱན་ཐད་ཀར་བསྐྱུར་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད་མི་དེ་ཡང་ གལ་སྲིད་མི་ངོ་འདི།
\nཀ༽ མི་ཁུངས་ལག་ཁྱེར་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་སྟོན་ནི་ཡོད་པའི་འབྲུག་པའི་མི་སེར་དང་།
\nཁ༽ སྐྱེས་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་ལས་མ་ཆུང་བ།
\nག༽ བཙག་འཐུའི་ཚེས་གྲངས་ཀྱི་སྔ་གོང་ལས་ལོ་ངོ་གཅིག་ལས་མ་ཉུང་བར་ འདེམས་ཁོངས་དེའི་ཞི་བའི་ཐོ་བཀོད་མ་ཡིག་ནང་བཀོད་དེ་ཡོད་པ།
\nང་༽ འབྲུག་ལུ་ཁྱབ་དབང་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་གང་རུང་ཅིག་གི་ནང་གསལ་ལྟར་ ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་ནིའི་ཁྱད་ཚད་ལས་མ་འགལ་བ།
\n༣ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ བཙག་འཐུ་ཅན་གྱི་ཡིག་ཚང་དོན་ལུ་ འདེམས་ངོ་གིས་འགྲུབ་དགོཔ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ འབྲུག་པའི་མི་སེར་ཨིན་མི་ཅིག་དང་།
\nཁ༽ འདེམས་ཁོངས་དེ་ནང་ ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་སྦེ་ཐོ་བཀོད་གྲུབ་པ།
\nག༽ གདམ་ངོའི་ཞུ་ཡིག་བཙུགས་པའི་སྐབས་ དམའ་ཤོས་སྐྱེས་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་དང་ མཐོ་ཤོས་སྐྱེས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལོན་པ།
\nང་༽ གཞུང་ ཡང་ན་ གཞུང་མིན་ སྒེར་གྱི་ལས་ཚོགས་ ཡང་ཅན་སྒེར་སྡེ་དང་ངོ་རྐྱང་ཚུ་ག་ལས་ཨིན་རུང་ ཕྱིའི་འབྱུང་ཁུངས་ལས་དངུལ་རྐྱང་ ཡང་ན་ གྲོགས་རམ་གང་ཡང་མ་ལེན་པ།
\nཅ༽ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ནང་ ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་དགོས་མཁོའི་ཤེས་ཡོན་དང་ཁྱད་ཚད་གཞན་ཚུ་ཡོདཔ།
\n༤ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་འདེམས་ངོ་ཅིག་ ཡང་ན་ བཙག་འཐུ་ཅན་གྱི་ཡིག་ཚང་འཆང་བའི་འཐུས་མི་ཅིག་ ཁྱད་ཚད་དང་མ་མཐུན་པའི་མི་ངོ་སྦེ་བརྩིད་དགོཔ་དེ་ཡང་ གལ་སྲིད་མི་ངོ་འདི།
\nཀ༽ འབྲུག་པའི་མི་སེར་མིན་མི་ཅིག་དང་གཉེན་དུ་བསྡོམས་པ་ ཡང་ན།
\nཁ༽ སྤྱི་གཡོག་ལས་བཏོན་བཏང་བ།
\nག༽ ཉེས་ཅན་གྱི་གནོད་འགེལ་གང་རུང་ཅིག་ལུ་བརྟེན་ ཁྲིམས་གཅོད་གྲུབ་སྟེ་བཙོན་ཁྲིམས་སྨིན་པ།
\nང་༽ གཞུང་ལུ་ཕུལ་དགོ་པའི་ཁྲལ་འབབ་ ཡང་ན་ འབུལ་སྒོ་གཞན་ཚུ་ཆད་ལུས་ཡོད་པ།
\nཅ༽ ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་དགོ་པའི་དུས་ཡུན་ནང་འཁོད་དང་ རྣམ་གཞག་ཅིག་གི་ཐོག་ལས་བཙག་འཐུའི་ཟད་གྲོན་གྱི་རྩིས་ཁྲ་བཀལ་མ་ཚུགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ ཡང་ན་ བདེན་ཁུངས་གང་ཡང་མེད་པ།
\nཆ༽ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་ནང་ཆེད་དུ་བཀོད་དོན་ལྟར་ གཞུང་ངམ་ མི་དམངས་ཚོང་སྡེ་ ལས་འཛིན་ཚུ་གི་འགོ་ལུ་ ཁེ་འབབ་ཅན་གྱི་གོ་ངནས་གང་རུང་ཅིག་འཆང་བ།
\nཇ༽ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་གང་རུང་ཅིག་གི་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་ཁྱད་ཚད་ལས་འགལ་བ།
\n༥ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༧ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༤ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་ཁྱད་ཚད་གང་རུང་ཅིག་ལས་ འགལ་བའི་བཙག་འཐུའི་བཤེར་ཡིག་བཙུགས་མི་འདི་གུར་ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱིས་དབྱེ་བཤེར་མཛད་དགོ།
\n༦ ཚོགས་རྒྱན་སྐྱུར་མི་ཚུ་གིས་ ཁུངས་དག་ཤེས་པའི་གདམ་ཁའི་དོན་ལུ་ བཙག་འཐུ་ཅན་གྱི་ཡིག་ཚང་གི་འདེམས་ངོ་དེ་གིས་ ཁོའམ་མོ་རའི་གདམ་ཁའི་ཞུ་ཡིག་དང་སྦྲགས་པའི་འབའ་གན་ཅིག་ནང་ གསལ་བསྒྲགས་འབད་དགོཔ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ འདེམས་ངོ་དང་ རང་སོའི་གཉེན་གྲོགས་ རང་ལུ་བརྟེན་ཏེ་སྡོད་མི་བུ་གཞི་ཚུ་གི་འོང་འབབ་དང་གཞིས་གནས་ཀྱི་སྐོར་ལས་དང་།
\nཁ༽ ཕོ་མོ་རང་སོའི་རྟོགས་བརྗོད་དང་ ཤེས་ཡོན་གྱི་ཁྱད་ཚད།
\nག༽ གས་སྲིད་ ཉེས་ཅན་གྱི་ཁྲིམས་གཅོད་འཛིན་ཐོ་གང་རུང་ཅིག་ཡོད་པ།
\nང་༽ གདམ་ཁའི་ཞུ་ཡིག་བཙུགས་པའི་ཚེས་གྲངས་ཀྱི་ཧེ་མར་ ཡུན་འགྱངས་རྩོད་གཞི་ཅིག་ནང་ ལོ་ངོ་གཅིག་ལས་ལྷག་པའི་བཙོན་ཁྲིམས་སྨིན་ངེས་ཀྱི་གནོད་འགེལ་ཅིག་གི་སྐོར་ ཉེས་འཛུགས་བཀོད་པ་ ཡང་ན་ ཁྲིམས་འདུན་ཅིག་གིས་ངོས་ལེན་གྲུབ་མི་གང་ཞིག་ནང་ འདེམས་ངོ་དེ་ལུ་ཉེས་ཁག་བཀལ་བ་ཡོད་མེད།
\n༧ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཆ་མཉམ་ ཡང་ན་ དེ་ལས་བརྟེན་པའི་དགོངས་དོན་ཚུ་བཀོད་དེ་ སྤྱི་ཚོགས་དང་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཚུ་གི་བཙག་འཐུའི་སྐོར་དང་ བཙག་འཐུའི་རྩོད་ཉོག་གི་བཤེར་ཡིག་བཙུགས་ཐངས་དང་སྲིད་དོན་ཚོགས་པ་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཀུན་སྤྱོད་རྣམ་གཞག་དང་ བསྐུལ་བསྒྲགས་འཐབ་ལུགས་ཀྱིས་མ་ཚད་པར་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་ཁང་དང་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཚུ་ ཚུལ་མཐུན་གཞི་བཙུགས་ལུ་མཁོ་བའི་གནད་དོན་ཆ་མཉམ་ཁྲིམས་ཐོག་བཀོད་དགོ།
","changes":[]},{"id":9393,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 24","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢༤ པ། ","changes":[]},{"id":9400,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Election Commission","clause_dzo":"བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས།","changes":[]},{"id":9410,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. There shall be an Election Commission which shall be responsible for the preparation, maintenance, and periodical updating of electoral rolls, the election schedule, and the supervision, direction, control, and conduct of elections to Parliament and Local Governments, as well as holding of National Referendums, in a free and fair manner.
\n\n
2. The Election Commission shall be independent and shall consist of a Chief Election Commissioner and two Election Commissioners, appointed by the Druk Gyalpo from a list of names recommended jointly by the Prime Minister, the Chief Justice of Bhutan, the Speaker, the Chairperson of the National Council and the Leader of the Opposition Party.
\n\n
3. The term of office of the Chief Election Commissioner and Election Commissioners shall be five years or until they attain the age of sixty-five years, whichever is earlier.
\n\n
4. The Election Commission shall be responsible for the delimitation of constituencies for election of the members of Parliament and Local Governments.
\n\n
5. Parliament shall, by law, ensure that the Election Commission holds elections so that the National Assembly and Local Governments are re-constituted within ninety days after its dissolution.
\n\n
Provided that in the case of the National Council, elections shall be held so that it is re-constituted on the date of expiry of the term. In the case of the Dzongkhag Tshogdu, the Gewog Tshogde and the Thromde Tshogde being dissolved prematurely, it shall be re-constituted within ninety days after its dissolution.
\n\n
6. The Election Commission shall function in accordance with the Electoral Laws.
","clause_dzo":"༡ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་དེ་ནང་ སྤྱི་ཚོགས་དང་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ཚུ་ནང་ རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་ཚུ་གི་བཙག་འཐུའི་སྐབས་ རང་མོས་དང་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ལས་འོག་འདྲེན་འཐབ་ནི་ལུ་ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་བཅའ་སྒྲིག་ ཐོ་ཡིག་རྒྱུན་སྐྱོང་དང་ དུས་མཚམས་དང་བསྟུན་པའི་ཁ་གསོ་ བཙག་འཐུའི་ལས་འཆར་དང་ བལྟ་སྐྱོང་ བཀོད་ཁྱབ་དམ་འཛིན་འབད་ནི་ཚུ་གི་ཁག་འགན་ཡོད།
\n༢ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་འིད་ རང་དབང་ཅན་ཨིན་དགོ་པའི་ཁར་ དེ་ནང་བློན་ཆེན་དང་ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་ ཚོགས་དཔོན་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ཁྲི་འཛིན་ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིདཔ་བཅས་ཀྱིས་ མགྲིན་མཐུན་ཐོག་ལས་གྲོས་འདེབས་ཕུལ་བའི་མིང་ཐོའི་ནང་གསེས་ལས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་བསྐོ་བཞག་གནང་བའི་ བཙག་འཐུའི་ལྷན་འཛིན་སྤྱི་ཁྱབ་དང་ བཙག་འཐུའི་ལྷན་འཛིན་གཉིས་ཚུདཔ་ཨིན།
\n༣ བཙག་འཐུའི་ལྷན་འཛིན་སྤྱི་ཁྱབ་དང་བཙག་འཐུའི་ལྷན་འཛིན་ཚུ་གི་གནས་ཡུན་འདི་ ལོ་ངོ་ལྔའམ་ སྐྱེས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལོན་མི་གཉིས་ལས་ ག་ཧ་མི་དེ་ལུ་གནས་དགོ།
\n༤ སྤྱི་ཚོགས་དང་ ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་གི་འཐུས་མི་བཙག་འཐུའི་དོན་ལུ་ འདེམས་ཁོངས་ཚུ་གི་བཙད་མཚམས་བཟོ་ནི་འདི་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁག་འགན་ཨིན།
\n༥ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་དང་ཤ་གནས་ཀྱི་གཞུང་རྩ་གྲོལ་སོང་ཞིནམ་ལས་ ཉིན་གྲངས་དགུ་བཅུའི་ནང་འཁོད་ དེ་ཚུ་བསྐྱར་འཛུགས་ཀྱི་དོན་ལུ་ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་བཙག་འཐུ་རྐྱབ་དགོཔ་སྦེ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཁྲིམས་ཐོག་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
\nདེ་ཡང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ཐད་ རང་སོའི་གནས་ཡུན་ཚང་བའི་ཚེས་གྲངས་དེ་ཁར་བསྐྱར་འཛུགས་འགྲུབ་ནིའི་དོན་ལུ་ འདུས་ཚོགས་རང་སོའི་བཙག་འཐུ་ཚུ་འབད་དགོ། རྫོང་ཁག་ཚོགས་འདུ་དང་ རྒེད་འོག་ཚོགས་སྡེ་ ཁྲོམ་སྡེ་ཚོགས་སྡེ་ཚུ་གི་ཐད་ གནས་ཡུན་མ་ཚང་གོང་ལས་རྩ་གྲོལ་སོང་ཚེ་ རྩ་གྲོལ་སོང་བའི་ཚེས་གྲངས་ལས་ཉིན་གྲངས་དགུ་བཅུའི་ནང་འཁོད་བསྐྱར་འཛུག་འབད་དགོ།
\n༦ བཙག་འཐུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ བཙག་འཐུ་དང་འབྲེལ་བའི་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བྱ་སྒོ་བསྒྲུབ་དགོ།
","changes":[]},{"id":9417,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 25","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢༥ པ།","changes":[]},{"id":9426,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The Royal Audit Authority","clause_dzo":"རྒྱལ་གཞུང་རྩིས་ཞིབ་དབང་འཛིན།","changes":[]},{"id":9431,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. There shall be a Royal Audit Authority to audit and report on the economy, efficiency, and effectiveness in the use of public resources.
\n\n
2. The Royal Audit Authority shall be an independent authority headed by the Auditor General who shall be appointed by the Druk Gyalpo from a list of eminent persons recommended jointly by the Prime Minister, the Chief Justice of Bhutan, the Speaker, the Chairperson of the National Council and the Leader of the Opposition Party.
\n\n
3. The term of office of the Auditor General shall be five years or until attaining the age of sixty-five years, whichever is earlier.
\n\n
\n
4. The Royal Audit Authority shall, without fear, favour, or prejudice, audit the accounts of all departments and offices of the Government including all offices in the Legislature and the Judiciary, all public authorities and bodies administering public funds, the police and the defence forces as well as the revenues, public and other monies received and the advances and reserves of Bhutan.
\n\n
5. The Auditor General shall submit an Annual Audit Report to the Druk Gyalpo, the Prime Minister and Parliament.
\n\n
6. Parliament shall appoint a five member Public Accounts Committee, comprising members of Parliament who are reputed for their integrity, to review and report on the Annual Audit Report to Parliament for its consideration or on any other report presented by the Auditor General.
\n\n
7. The Royal Audit Authority shall function in accordance with the Audit Act.
","clause_dzo":"༡ རྒྱལ་གཞུང་རྩིས་ཞིབ་དབང་འཛིན་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་འདི་ སྤྱི་ནོར་ཚུ་ ཚད་དམ་དང་འཇོན་ཚད་དོན་སྨིན་ཅན་སྦེ་སྤྱོད་ནིའི་སྐོར་ལས་ རྩིས་ཞིབ་རྐྱབ་ནི་དང་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ནིའི་དོན་ལུ་ཨིན།
\n༢ རྒྱལ་གཞུང་རྩིས་ཞིབ་དབང་འཛིན་འདི་ རང་དབང་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་ཅིག་ཨིན་དགོཔ་དང་ དེའི་འགོ་ཁྲིད་འབད་མི་རྩིས་ཞིབ་ཡོངས་ཁྱབ་འདི་ བློན་ཆེན་དང་ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་ ཚོགས་དཔོན་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ཁྲི་འཛིན་ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིདཔ་བཅས་ཀྱིས་ མགྲིན་མཐུན་ཐོག་ལས་གྲོས་འདེབས་ཕུལ་བའི་ཁྱད་ལྡན་མི་ངོ་ཚུ་གི་མིང་ཐོའི་ནང་གསེས་ལས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི།
\n༣ རྩིས་ཞིབ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་གནས་ཡུན་ལོ་ངོ་ལྔའམ་ སྐྱེས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལོན་མི་གཉིས་ལས་ ག་ཧ་མི་དེ་ལུ་གནས་དགོ།
\n\n
\n
\n
༤ རྒྱལ་གཞུང་རྩིས་ཞིབ་དབང་འཛིན་གྱིས་ འཇིགས་སྣང་ ཡང་ན་ མཐུན་འགྱུར་ ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པར་ གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་དང་ ཡིག་ཚང་ཚུ་བརྩིས་པའི་ཁྲིམས་བཟོ་ལྷན་སྡེ་དང་ དྲང་ཁྲིམས་ལྷན་སྡེའི་མངའ་འོག་གི་ཡིག་ཚང་ཚུ་ མི་དམངས་ཚད་ཅན་དང་ སྤྱི་ཕན་མ་དངུལ་བདག་སྐྱོང་འཐབ་མི་འདུས་ཚོགས་ ཁྲིམས་སྲུང་འགག་སྡེ་དང་སྲུང་སྐྱོབ་དམག་སྡེ་ཚུ་ དེ་ལས་འབྲུག་གི་འོང་འབབ་དང་སྤྱི་དངུལ་བྱུང་ཐོ་དང་མ་དངུལ་གཞན་གྱི་བྱུང་ཐོ་སྔོན་བྱིན་དང་ གསོག་འཇོག་མ་དངུལ་གྱི་རྩིས་ཁྲ་ཚུ་ རྩིས་ཞིབ་འབད་དགོ།
\n༥ རྩིས་ཞིབ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ བློན་ཆེན་ སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ལུ་ ལོ་བསྟར་རྩིས་ཞིབ་སྙན་ཞུ་ཅིག་ཕུལ་དགོ།
\n༦ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ ཞིབ་བལྟས་དོན་ལུ་ཕུལ་བའི་ལོ་བསྟར་རྩིས་ཞིབ་སྙན་ཞུ་ ཡང་ན་ རྩིས་ཞིབ་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་གཞན་གང་རུང་ཅིག་ལུ་ བསྐྱར་ཞིབ་དང་སྙན་ཞུ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མིའི་གྲལ་ལས་ རང་སོའི་ཀུན་སྤྱོད་རྣམ་དག་གི་མིང་གཏམ་ཅན་གྱི་འཐུས་མི་ལྔ་ཡོད་པའི་དམངས་རྩིས་ཚོགས་ཆུང་ཅིག་ བསྐོ་བཞག་འབད་དགོ།
\n༧ རྒྱལ་གཞུང་རྩིས་ཞིབ་དབང་འཛིན་གྱིས་ རྩིས་ཞིབ་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བྱ་སྒོ་བསྒྲུབ་དགོ།
","changes":[]},{"id":9434,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 26","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢༦ པ།","changes":[]},{"id":9436,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The Royal Civil Service Commission","clause_dzo":"རྒྱལ་གཞུང་ཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས།","changes":[]},{"id":9468,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. There shall be a Royal Civil Service Commission, which shall promote and ensure an independent and apolitical civil service that will discharge its public duties in an efficient, transparent and accountable manner.
\n\n
2. The Commission shall consist of a Chairperson and four other members appointed by the Druk Gyalpo from among eminent persons having such qualifications and experience as would enhance the performance of the Commission, from a list of names recommended jointly by the Prime Minister, the Chief Justice of Bhutan, the Speaker, the Chairperson of the National Council and the Leader of the Opposition Party.
\n\n
3. The term of office of the Chairperson and members of the Commission shall be five years or until they attain the age of sixty-five years, whichever is earlier.
\n\n
4. The Commission shall endeavour to ensure that civil servants render professional service, guided by the highest standards of ethics and integrity to promote good governance and social justice, in implementing the policies and programmes of the Government.
\n\n
5. The Commission shall, in the interest of promoting merit, productivity and equity, ensure that uniform rules and regulations on recruitment, appointment, staffing, training, transfers and promotion prevail throughout the civil service.
\n\n
6. The Commission shall ensure that all civil servants shall have recourse to justice through the Administrative Tribunal established under section 16 of Article 21 to hear their appeals against administrative decisions including those of the Commission.
\n\n
7. Every civil servant who has been adversely affected by an administrative action shall have the right of access to the Commission.
\n\n
8. The Commission shall meet regularly and shall be supported by a permanent Secretariat, which shall function as the central personnel agency of the Government.
\n\n
9. The Commission shall submit an Annual Report on its policies and performances to the Druk Gyalpo and to the Prime Minister.
\n\n
10. The Royal Civil Service Commission shall function in accordance with the Civil Service Act.
","clause_dzo":"༡ རྒྱལ་གཞུང་ཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་འདི་གིས་ འཇོན་ཚད་དང་ དྭངས་གསལ་འཁྲི་འགན་ལྡན་པའི་རྣམ་གཞག་གི་སྒོ་ལས་སྤྱི་འགན་སྒྲུབ་མི་རང་དབང་ཅན་དང་ སྲིད་དོན་འབྲེལ་མེད་ཀྱི་ཞི་གཡོག་ཅིག་ཡར་དྲག་གཏང་ནི་དང་ ངེས་གཏན་ཡོདཔ་བཟོ་དགོ།
\n༢ ལྷན་ཚོགས་འདི་ནང་ བློན་ཆེན་དང་ འབྲུག་ཁི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་ ཚོགས་དཔོན་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ཁྲི་འཛིན་ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིདཔ་བཅས་ཀྱིས་ མགྲིན་མཐུན་ཐོག་ལས་གྲོས་འདེབས་ཕུལ་བའི་མི་ངོ་ཚུ་གི་མིང་ཐོའི་ནང་གསེས་ལས་ ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ལས་དོན་འཕེལ་རྒྱས་གཏང་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཚད་དང་ ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་ཁྱད་ལྡན་མི་ངོ་ཚུ་གི་གྲལ་ལས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་བསྐོ་བཞག་གནང་བའི་ཁྲི་འཛིན་ཅིག་དང་ འཐུས་མི་བཞི་ཚུདཔ་ཨིན།
\n༣ ལྷན་ཚོགས་དེའི་ཁྲི་འཛིན་དང་ འཐུས་མི་ཚུ་གི་གནས་ཡུན་ལོ་ངོ་ལྔའམ་ སྐྱེས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལོན་མི་གཉིས་ལས་ ག་ཧ་མི་དེ་ལུ་གནས་དགོ།
\n༤ ལྷན་ཚོགས་དེ་གིས་ གཞུང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་ལས་རིམ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་པའི་སྐབས་ གཞུང་སྐྱོང་ལེགས་ལྡན་དང་ མི་སྡེའི་དྲང་ཁྲིམས་ཡར་དྲག་ལུ་གནས་ཚད་མཐོ་བའི་བཟང་སྤྱོད་དང་ གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་ལམ་སྟོན་ཐོག་ལས་ ཞི་གཡོགཔ་ཚུ་གིས་ཁྱད་རིག་གི་ཞབས་ཏོག་ཞུ་ཚུགསཔ་ ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་ལུ་བརྩོན་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོ།
\n༥ ལྷན་ཚོགས་དེ་གིས་ གཟེངས་ཐོན་དང་ གྲུབ་འབྲས་ཅན་ སྤྱི་སྙོམས་ཡར་སྤེལ་གཏང་ནིའི་དོན་ལུ་ གསར་བསྐོས་དང་ བསྐོ་བཞག་ ལས་བྱེད་གཞི་བཀོད་ སྦྱོང་བརྡར་ གནས་སོར་ གོ་གནས་ཡར་སེང་བཅས་ཀྱི་བཅའ་ཡིག་དང་སྒྲིག་གཞི་ཚུ་ ཞི་གཡོགཔ་ཡོངས་རྫོགས་ལུ་གཅིག་མཚུངས་ཁྱབ་ཚུགསཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
\n༦ ལྷན་ཚོགས་དེ་གིས་ རང་གི་གྲོས་ཆོད་བརྩིས་པའི་བདག་སྐྱོང་གི་གྲོས་ཆོད་ཚུ་གི་རྒྱབ་འགལ་ལུ་ མཐོ་གཏུགས་སྙན་གསན་གྱི་དོན་ལུ་རྩ་ཚན་༢༡ གི་དོན་ཚན་༡༦ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་གཞི་བཙུགས་གྲུབ་པའི་བདག་སྐྱོང་ཁྲིམས་ཞིབ་ཚོགས་སྡེ་བརྒྱུད་དེ་ ཞི་གཡོགཔ་ཆ་མཉམ་ལུ་ དྲང་ཁྲིམས་ཀྱི་ཞུ་གཏུགས་འབད་ནི་ཡོདཔ་ངེས་གཏན་བཟོ་དགོ།
\n༧ བདག་སྐྱོང་གི་དང་ལེན་ལས་བརྟེན་གནོད་པ་བྱུང་མི་ཞི་གཡོགཔ་ག་ར་ཨིན་རུང་ ལྷན་ཚོགས་འདི་ནང་ཐོགས་མེད་བཅར་ཆོག་པའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༨ ལྷན་ཚོགས་འདི་ དུས་རྒྱུན་ཚོགས་ནི་དང་ དེ་ལུ་གཞུང་གི་ལས་གཡོག་པའི་ལས་འབྲེལ་ལྟེ་བ་སྦེ་ བྱ་སྒོ་སྒྲུབ་མི་གཏན་འཇགས་དྲུང་ཆེན་ཡིག་ཚང་ཅིག་གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་འབད་དགོ།
\n༩ ལྷོན་ཚོགས་དེ་གིས་ རང་སོའི་སྲིད་བྱུས་དང་ལས་དོན་སྐོར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ བློན་ཆེན་ལུ་ ལོ་བསྟར་སྙན་ཞུ་ཅིག་ཕུལ་དགོ།
\n༡༠ རྒྱལ་གཞུང་ཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ ཞི་ གཡོག་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བྱ་སྒོ་བསྒྲུབ་དགོ།
","changes":[]},{"id":9473,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 27","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢༧ པ།","changes":[]},{"id":9478,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The Anti-Corruption Commission","clause_dzo":"ངན་ལྷད་བཀག་སྡོམ་ལྷན་ཚོགས།","changes":[]},{"id":9480,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. There shall be an Anti-Corruption Commission, headed by a Chairperson and comprising two members, which shall be an independent authority and shall take necessary steps to prevent and combat corruption in the Kingdom.
\n\n
2. The Chairperson and members of the Commission shall be appointed by the Druk Gyalpo from a list of names recommended jointly by the Prime Minister, the Chief Justice of Bhutan, the Speaker, the Chairperson of the National Council and the Leader of the Opposition Party.
\n\n
3. The term of office of the Chairperson and members of the Commission shall be five years or until attaining the age of sixty-five years, whichever is earlier.
\n\n
4. The Commission shall submit an Annual Report on its policies and performances to the Druk Gyalpo, the Prime Minister and Parliament.
\n\n
5. Prosecution of individuals, parties or organizations on the basis of the findings of the Commission shall be undertaken expeditiously by the Office of the Attorney General for adjudication by the courts.
\n\n
6. The Anti-Corruption Commission shall function in accordance with the Anti-Corruption Act.
","clause_dzo":"༡ ངན་ལྷད་བཀག་སྡོམ་ལྷན་ཚོགས་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་དེ་ནང་ ཁྲི་འཛིན་ཅིག་གིས་འགོ་ཁྲིད་ཐོག་འཐུས་མི་གཉིས་དགོ་པའི་ཁར་ ལྷན་ཚོགས་དེ་ རང་དབང་ཅན་གྱི་དབང་འཛིན་ཅིག་ཨིནམ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ནང་ ངན་ལྷད་སྔོན་འགོག་དང་འཛོམས་ཐབས་ལུ་མཁོ་བའི་ཐབས་ལམ་ཚུ་དང་ལེན་འབད་དགོ།
\n༢ ངན་ལྷད་བཀག་སྡོམ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲི་འཛིན་དང་འཐུས་མི་ཚུ་ བློན་ཆེན་དང་ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་ ཚོགས་དཔོན་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་སྡེའི་ཁྲི་འཛིན་ ལྡོག་ཕྱོགས་ཚོགས་པའི་འགོ་ཁྲིདཔ་བཅས་ཀྱིས་ མགྲིན་མཐུན་ཐོག་ལས་གྲོས་འདེབས་ཕུལ་བའི་མིང་ཐོའི་ནང་གསེས་ལས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི།
\n༣ ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲི་འཛིན་དང་ འཐུས་མི་ཚུ་གི་གནས་ཡུན་ལོ་ངོ་ལྔའམ་ སྐྱེས་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་ལོན་མི་གཉིས་ལས་ ག་ཧ་མི་དེ་ལུ་གནས་དགོ།
\n༤ ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ རང་གི་སྲིད་བྱུས་དང་ལས་དོན་སྐོར་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ བློན་ཆེན་ སྤྱི་ཚོགས་བཅས་ལུ་ ལོ་བསྟར་སྙན་ཞུ་ཅིག་ཕུལ་དགོ།
\n༥ ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཞིབ་བཤེར་ལུ་གཞི་བཞག་སྟེ་ ངོ་རྐྱང་ ཡང་ན་ རྩ་ཕན་ ལས་ཚོགས་ཀྱི་ཉེས་བཤེར་ཚུ་ ཁྲིམས་འདུན་གྱིས་རྩོད་བཤེར་དོན་ལུ་ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་ཡིག་ཚང་གིས་ གང་མགྱོགས་འགན་ལེན་འབད་དགོ།
\n༦ ངན་ལྷད་བཀག་སྡོམ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ ངན་ལྷད་བཀག་སྡོམ་གྱི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བྱ་སྒོ་བསྒྲུབ་དགོ།
","changes":[]},{"id":9483,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 28","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢༨ པ།","changes":[]},{"id":9488,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Defence","clause_dzo":"སྲུང་སྐྱོབ།","changes":[]},{"id":9497,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The Druk Gyalpo shall be the Supreme Commander in Chief of the Armed Forces and the Militia.
\n\n
2. The Royal Body Guards shall be responsible for the security of the Druk Gyalpo while the Royal Bhutan Army shall serve as a professional standing army and both forces shall form the core of Bhutan’s defence against security threats.
\n\n
3. The Royal Bhutan Police shall, as a trained uniform force under the Ministry of Home Affairs, be primarily responsible for maintaining law and order and prevention of crime, and shall also be considered an important part of the nation’s security force.
\n\n
4. Parliament may, by law, require compulsory militia service for adult citizens to strengthen the defence of the country.
\n\n
5. The State shall be responsible for the maintenance of the Armed Forces to safeguard the security of the country and the well-being of the nation.
\n\n
6. Bhutan shall not use military force against a foreign State except in self-defence or for the purpose of maintaining its security, territorial integrity and sovereignty.
","clause_dzo":"༡ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ དྲག་པོའི་དམག་སྡེ་དང་ཞི་བའི་དཔའ་རྩལ་པའི་མངོན་མཐོའི་བཀོད་དཔོན་སྤྱི་ཁྱབ་ཨིན།
\n༢ རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་སྡེའི་ཁག་འགན་འདི་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གི་སྐུའི་བདེ་སྲུང་གི་དོན་ལུ་ཕྱག་ཕྱིད་ཞུ་ནིའི་ཁར་ རྒྱལ་གཞུང་འབྲུག་གི་དམག་སྡེ་གིས་ ཁྱད་རིག་ལྡན་པའི་གཏན་འཇགས་ཀྱི་དྲག་པོའི་དམག་སྡེ་ཅིག་སྦེ་ཕྱག་ཕྱིད་ཞུ་ནི་ཨིནམ་དང་ དམག་སྡེ་གཉིས་པོ་བདེ་སྲུང་ལུ་འཇིགས་བསྐུལ་གྱི་ཟློག་ཐབས་བསྒྲིག་མི་ འབྲུག་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་སྲོག་ཤིང་ཨིན།
\n༣ རྒྱལ་གཞུང་འབྲུག་གི་འགག་སྡེ་འདི་ སྦྱོང་བརྡར་གྲུབ་པའི་སྒྲིགས་ཆས་ཅན་གྱི་དམག་སྡེ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ནང་སྲིད་ལྷན་ཁག་འོག་ལུ་ སྒྲིགས་དང་ཁྲིམས་ལུགས་རྒྱུན་སྐྱོང་འཐབ་ནི་དང་ ཉེས་ལས་སྔོན་འགོག་གི་ཁག་འགན་གཙོ་བོ་བཟུང་ནིའི་ཁར་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་སྲུང་དམག་སྡེའི་ཆ་ཤས་གལ་ཅན་ཅིག་སྦེ་ཡང་བརྩི་འཇོག་འབད་དགོ།
\n༤ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ ཁྲིམས་ཐོག་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་མཐའ་བཙན་གྱི་དོན་ལུ་ ན་ལོན་མི་སེར་ཚུ་ངེས་པར་མཁོ་བའི་ཞི་བའི་དཔའ་རྩལ་པའི་ཞབས་ཏོག་ཞུ་ཐབས་བསྒྲིག་ཆོག།
\n༥ རྒྱལ་ཁམས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་སྲུང་དང་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཉེན་སྲུང་འཐབ་ནིའི་དོན་ལུ་ འབྲུག་གི་དྲག་དམག་ཚུ་རྒྱུན་སྐྱོང་འཐབ་ནིའི་ཁག་འགན་འབག་དགོ།
\n༦ འབྲུག་གིས་ རང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ ཡང་ན་ བདེ་སྲུང་ མངའ་ཁོངས་གཅིག་སྒྲིལ་ རང་བཙན་རྒྱུན་སྐྱོང་གི་དོན་ལུ་མ་གཏོགས་ ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁམས་ཀྱི་རྒྱབ་འགལ་ལུ་དྲག་དམག་སྤྱོད་ནི་མེད།
","changes":[]},{"id":9501,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 29","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༢༩ པ།","changes":[]},{"id":9506,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The Attorney General","clause_dzo":"རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ།","changes":[]},{"id":9515,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. There shall be an Office of the Attorney General, which shall be autonomous, to carry out the responsibilities within the domain and authority of the Government and such other legal matters as may be entrusted to the office.
\n2. The Druk Gyalpo shall, by warrant under His hand and seal, appoint an eminent jurist as the Attorney General on the recommendation of the Prime Minister.
\n\n
3. The Attorney General as the chief legal officer shall be the legal advisor to and legal representative of the Government.
\n\n
4. In the performance of his or her duties, the Attorney General shall have the right to appear before all courts.
\n\n
5. The Attorney General shall have the power to institute, initiate, or withdraw any case in accordance with the law.
\n\n
6. The Attorney General shall have the right to appear and express opinions on any legal question in Parliament.
\n\n
7. The Attorney General shall submit an Annual Report to the Druk Gyalpo and to the Prime Minister.
\n\n
8. The Attorney General’s Office shall function in accordance with the Office of the Attorney General’s Act.
","clause_dzo":"༡ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ཡིག་ཚང་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་དེ་ རང་སྐྱོང་ཅན་ཨིནམ་དང་ དེ་གིས་གཞུང་གི་དབང་ཁྱབ་དང་ དབང་འཛིན་གྱི་ནང་འཁོད་ལས་འབྱུང་བའི་ཁག་འགན་ཚུ་དང་ ཡིག་ཚང་དེ་ལུ་སྤྲོད་དེ་ཡོད་པའི་ཁྲིམས་ཀྱི་གནད་དོན་གཞན་ཚུ་ བསྟར་སྤྱོད་བསྒྲུབ་དགོ།
\n༢ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་རྟགས་དང་ཕྱག་དམ་ཅན་གྱི་བཀའ་ཐམ་ཐོག་ལུ་ ཁྱད་ལྡན་ཁྲིམས་ཀྱི་མཁས་མཆོག་ཅིག་ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་སྦེ་བསྐོ་བཞག་གནང་ནི།
\n༣ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་འདི་ ཁྲིམས་དོན་འགོ་དཔོན་གཙོ་བོ་འབད་ནི་འདི་གིས་ གཞུང་གི་ཁྲིམས་དོན་གྲོས་དཔོན་དང་ཁྲིམས་དོན་གྱི་སྐུ་ཚབ་ཨིན།
\n༤ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་ ཁོའམ་མོ་རའི་འགན་ཁུར་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་ ཁྲིམས་འདུན་ཡོངས་ཀྱི་མདུན་ས་ལུ་བཅར་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༥ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་ལུ་ རྩོད་གཞི་གང་རུང་ཅིག་གི་བཤེར་གཏུགས་ ཡང་ན་ འགོ་བཙུགས་ནི་ ཕྱིར་བཏོན་ཚུ་ ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་འབད་ནིའི་དབང་ཚད་ཡོད།
\n༦ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་ལུ་ ཁྲིམས་དོན་གྱི་དྲི་བ་གང་རུང་ཅིག་གི་སྐོར་ལས་ སྤྱི་ཚོགས་ནང་ ངོ་བཅར་དང་བསམ་འཆར་བརྗོད་ནིའི་ཐོབ་དབང་ཡོད།
\n༧ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་དང་ བློན་ཆེན་ལུ་ལོ་བསྟར་སྙན་ཞུ་ཅིག་ཕུལ་དགོ།
\n༨ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་ཡིག་ཚང་གིས་ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་བྱ་སྒོ་བསྒྲུབ་དགོ།
","changes":[]},{"id":9521,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 30","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༣༠ པ།","changes":[]},{"id":9524,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The Pay Commission","clause_dzo":"དངུལ་ཕོགས་ལྷན་ཚོགས།","changes":[]},{"id":9551,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. There shall be a Pay Commission, headed by a Chairperson, which shall be autonomous and shall be constituted, from time to time, on the recommendation of the Prime Minister.
\n\n
2. The Pay Commission shall recommend to the Government revisions in the structure of the salary, allowances, benefits, and other emoluments of the Royal Civil Service, the Judiciary, the members of Parliament and Local Governments, the holders and the members of constitutional offices and all other public servants with due regard to the economy of the Kingdom and other provisions of this Constitution.
\n\n
3 The recommendations of the Commission shall be implemented only on the approval of the Lhengye Zhungtshog and subject to such conditions and modifications as may be made by Parliament.
","clause_dzo":"༡ དངུལ་ཕོགས་ལྷན་ཚོགས་ཅིག་ཡོད་དགོ་མི་འདི་ ཁྲི་འཛིན་ཅིག་གིས་འགོ་ཁྲིད་ཐོག་ རང་སྐྱོང་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་དང་ བློན་ཆེན་གྱི་གྲོས་འདེབས་ཐོག་ དུས་དང་དུས་ཚོད་ལུ་བཙུགས་དགོ།
\n༢ དངུལ་ཕོགས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ གཞུང་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དགོངས་དོན་གཞན་ལུ་ འོས་འབབ་རན་པའི་བརྩི་མཐོང་དང་བསྟུན་ རྒྱལ་གཞུང་ཞི་གཡོགཔ་དང་ དྲང་ཁྲིམས་ལྷན་སྡེ་ སྤྱི་ཚོགས་དང་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་གི་འཐུས་མི་ དེ་ཁར་རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི་དང་དེའི་འཐུས་མི་ཚུ་ སྤྱི་གཡོགཔ་གཞན་ཆ་མཉམ་གྱི་དངུལ་ཕོགས་དང་ཟུར་འཐུས་ ཁེ་ཕན་ཐོབ་ལམ་གཞན་གྱི་གཞི་བཀོད་བསྐྱར་བཟོའི་གྲོས་འདེབས་ཕུལ་དགོ།
\n༣ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཆ་རྐྱེན་དང་སྒྱུར་བཅོས་ཚུ་ལས་མ་འགལ་བར་ ལྷན་རྒྱས་གཞུང་ཚོགས་ཀྱི་གནང་བ་ཁོ་ན་དང་བསྟུན་ ལྷན་ཚོངས་ཀྱི་གྲོས་འདེབས་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་དགོཔ་ཨིན།
","changes":[]},{"id":9580,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 31","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༣༡ པ།","changes":[]},{"id":9588,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Holders of Constitutional Offices","clause_dzo":"རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི།","changes":[]},{"id":9599,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. No person shall hold a constitutional office or post under this Constitution unless the person is:
\n\n
(a) A natural born citizen of Bhutan; and
\n\n
(b) Not married to a person who is not a citizen of Bhutan.
\n\n
2. The holders of constitutional offices under this Constitution shall be:
\n\n
(a) The Chief Justice of Bhutan and the Drangpons of the Supreme Court;
\n\n
(b) The Chief Justice and the Drangpons of the High Court;
\n\n
(c) The Chief Election Commissioner;
\n\n
(d) The Auditor General;
\n\n
(e) The Chairperson of the Royal Civil Service Commission; and
\n\n
(f) The Chairperson of the Anti-Corruption Commission.
\n\n
3. The holders of the constitutional offices shall have no political affiliation.
\n\n
4. The holders of the constitutional offices shall not be eligible for re-appointment.
\n\n
5. Parliament may, by law, prescribe necessary educational and other qualifications for the holders of constitutional offices.
\n\n
6. The holders of constitutional offices shall take an Oath or Affirmation of Office, as provided for in the Third Schedule of this Constitution, before assuming office.
\n\n
7. The salary, tenure, discipline and other conditions of service of the holders of constitutional offices shall be as prescribed by law, provided that the salary and benefits of the holders of constitutional offices shall not be varied to their disadvantage after appointment.
","clause_dzo":"༡ མི་ག་ར་ཨིན་རུང་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འིདི་ནང་གསལ་ལྟར་ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་ཡིག་ཚང་ ཡང་ན་ གོ་གནས་འཆང་ཆོག་པ་འདི་ཡང་།
\nཀ༽ རང་བཞིན་སྐྱེས་ལུང་ལས་བརྟེན་པའི་འབྲུག་པའི་མི་སེར་དང་།
\nཁ༽ འབྲུག་པའི་མི་སེར་མིན་མི་དང་གཉེན་དུ་མ་བསྡོམས་མི།
\n༢ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ནང་གསལ་ལྟར་ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི་ཚུ་གཤམ་གསལ།
\nཀ༽ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་དང་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་དྲང་དཔོན་ཚུ་དང་།
\nཁ༽ ཆེ་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་ཁྲིམས་སྤྱི་དང་ དྲང་དཔོན་ཚུ།
\nག༽ བཙག་འཐུའི་ལྷན་འཛིན་སྤྱི་ཁྱབ།
\nང་༽ རྩིས་ཞིབ་ཡོངས་ཁྱབ།
\nཅ༽ རྒྱལ་གཞུང་ཞི་གཡོག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲི་འཛིན།
\nཆ༽ ངན་ལྷད་བཀག་སྡོམ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲི་འཛིན།
\n༣ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི་ཚུ་ སྲིད་དོན་དང་འབྲེལ་གཏོགས་མེདཔ་ཅིག་དགོ།
\n༤ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི་ཚུ་ སླར་ལོག་བསྐོ་བཞག་འབད་ནིའི་གོ་སྐབས་མེད།
\n༥ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་མཁོ་བའི་ཤེས་ཡོན་དང་ ཁྱད་ཚད་གཞན་ཚུ་ ཁྲིམས་ཐོག་ཆེད་དུ་བཀོད་ཆོག།
\n༦ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི་ཚུ་གིས་ རང་སོའི་གོ་གནས་མ་ལེན་པའི་ཧེ་མར་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་ཟུར་དེབ་གསུམ་པའི་ནང་བཀོད་པའི་གོ་གནས་ཀྱི་དམ་བཅའམ་ ངོས་ལེན་ཕུལ་དགོ།
\n༧ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི་ཚུ་གི་དངུལ་ཕོགས་དང་ གནས་ཡུན་ སྒྲིགས་ཁྲིམས་ལས་གཡོག་གི་ཆ་རྐྱེན་གཞན་ཚུ་ ཁྲིམས་ཐོག་ཆེད་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ཨིན་ དེ་ཡང་ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི་ཚུ་གི་དངུལ་ཕོགས་དང་ཁེ་ཕན་ཚུ་ བསྐོ་བཞག་གྲུབ་ཞིནམ་ལས་ ཁོང་ལུ་མ་བཏུབ་པའི་ཁྱད་པར་བཟོ་ནི་མེད།
","changes":[]},{"id":9604,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 32","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༣༢ པ།","changes":[]},{"id":9606,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Impeachment","clause_dzo":"གནས་དབྱུང་།","changes":[]},{"id":9618,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The holders of constitutional offices shall be removed only by way of impeachment by Parliament.
\n\n
2. A holder of constitutional office shall be liable to be impeached only on the ground of incapacity, incompetency or serious misconduct with the concurrence of not less than two-thirds of the total number of members of Parliament.
\n\n
3. The Chief Justice of Bhutan shall preside over all impeachment proceedings and, in the case of the impeachment of the Chief Justice of Bhutan, the senior most Drangpon of the Supreme Court shall preside.
\n\n
4. The Attorney General shall submit a written report on the Articles of impeachment to the Speaker.
\n\n
5. The procedure for impeachment, incorporating the principles of natural justice, shall be as laid down by law made by Parliament.
","clause_dzo":"༡ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི་ཚུ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་གནས་དབྱུང་ཁོ་ནིའི་ཐོག་ལས་བཏོན་གཏང་ནི།
\n༢ རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་གོ་གནས་འཆང་མི་ཚུ་ འཇོན་ཐངས་ ཡང་ན་ ལྕོགས་གྲུབ་མེདཔ་ མི་དགེ་བའི་ཀུན་སྤྱོད་ཚབས་ཆེན་གྱི་གཞི་གནད་ཁོ་ན་ལུ་བརྟེན་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་གསུམ་དཔྱ་གཉིས་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་མོས་མཐུན་འབྱུང་ཚེ་ གནས་དབྱུང་གཏང་དགོ།
\n༣ གནས་དབྱུང་གི་དབྱེ་བཤེར་རིམ་པ་ཆ་མཉམ་ནང་ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོ་གིས་ ཚོགས་གཙོ་འབད་ནི་དང་ འབྲུག་གི་ཁྲིམས་སྤྱི་བློན་པོའི་གནས་དབྱུང་ཡིན་ཚེ་ མངོན་མཐོ་ཁྲིམས་འདུན་གྱི་རྒན་རིམ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་དྲང་དཔོན་དེ་གིས་ ཚོགས་གཙོ་འབད་དགོ།
\n༤ རྩོད་དཔོན་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་ཚོགས་དཔོན་ལུ་ གནས་དབྱུང་གི་དོན་ཚན་སྐོར་ལས་ཡིག་ཐོག་སྙན་ཞུ་ཅིག་ཕུལ་དགོ།
\n༥ གནས་དབྱུང་གི་བྱ་བའི་གནད་སྤྱོད་འདི་ རང་བཞིན་དྲང་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ཚུ་མཉམ་བསྡེབས་འབད་དེ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ཁྲིམས་ནང་བཀོད་དོན་དང་འཁྲིལ་དགོ།
","changes":[]},{"id":9621,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 33","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༣༣ པ།","changes":[]},{"id":9909,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Emergency","clause_dzo":"ཚབས་རྡོལ།","changes":[]},{"id":9633,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The Druk Gyalpo may, on the written advice of the Prime Minister, proclaim an emergency if the sovereignty, security, and territorial integrity of Bhutan or any part thereof is threatened by an act of external aggression or armed rebellion.
\n\n
2. The Druk Gyalpo may, on the written advice of the Prime Minister, proclaim that a public emergency or calamity, which threatens or affects the nation as a whole or part thereof, exists in which case the Government may take measures to the extent strictly required by the exigencies of the situation.
\n\n
\n
\n
3. The Proclamation of Emergency under section 1 or 2 of this Article shall remain in force for a period of not more than twenty-one days from the date of the Proclamation unless Parliament, in a joint sitting, resolves by not less than two-thirds of the total number of members of Parliament to extend it within the said period.
\n\n
4. Not less than one-fourth of the total number of members of the National Assembly may move a resolution to disapprove such a Proclamation of Emergency or disapprove the continuance in force of such Proclamation by writing to the Druk Gyalpo if the House is not in session and to the Speaker if the House is in session.
\n\n
5. A joint sitting shall be held at the earliest date within twenty-one days from the day on which the motion is received by the Speaker or, as the case may be, by the Druk Gyalpo, failing which the Proclamation of Emergency shall lapse.
\n\n
6. Where a Proclamation of Emergency is in operation, the Government shall be empowered to give appropriate directions to the concerned Local Government.
\n\n
7. Where a Proclamation of Emergency is in operation, the enforcement of the rights conferred by this Constitution under sections 2, 3, 5, 12 and 19 of Article 7 may be suspended.
\n\n
8. The Druk Gyalpo may, on the written advice of the Prime Minister, proclaim a Financial Emergency if His Majesty is satisfied that a situation has arisen whereby the financial stability or credit of Bhutan is threatened. Such a Proclamation shall be laid before each House within a period of twenty-one days after such Proclamation unless Parliament, in a joint sitting, resolves by not less than two-thirds of the total number of members of Parliament to extend it within the said period.
\n\n
9. The Constitution shall not be amended during a state of emergency.
","clause_dzo":"༡ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ བློན་ཆེན་གྱིས་ཡིག་ཐོག་ཕུལ་བའི་གྲོས་འབུལ་ཐོག་ འབྲུག་ ཡང་ན་ དེའི་ཆ་ཤས་གང་རུང་ཅིག་གི་རང་བཙན་དང་བདེ་སྲུང་ ས་ཁོངས་གཅིག་སྒྲིལ་ཚུ་ ཕྱིའི་བཙན་གནོན་ ཡང་ན་ གོ་མཚོན་ཅན་གྱི་ངོ་རྒལ་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་འཇིགས་བསྐུལ་འབྱུང་ཚེ་ ཚབས་རྡོལ་གྱི་བཀའ་ཁྱབ་གནང་ཆོག།
\n༢ དམངས་ཀྱི་ཚབས་རྡོལ་ ཡང་ན་ རྐྱེན་ངན་ཅིག་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་ཡོངས་རྫོགས་སམ་ དེའི་ཆ་ཤས་གང་རུང་ཅིག་ལུ་འཇིགས་བསྐུལ་བྱུང་བ་ ཡང་ན་ གནོད་ཉེན་ཐོན་ཚེ་ བློན་ཆེན་གྱིས་ཡིག་ཐོག་ཕུལ་བའི་གྲོས་འབུལ་ཐོག་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ ཚབས་རྡོལ་གྱི་བཀའ་ཁྱབ་གནང་ཆོགཔ་དང་ དེའི་སྐབས་ལུ་གཞུང་གིས་ གནས་སྟངས་ལུ་ཉེ་བར་མཁོ་དོན་ལས་མ་ལྷག་པར་ཐབས་ལམ་བསྒྲིག་ཆོག།
\n\n
༣ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡ པ་ ཡང་ན་ ༢ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་གྱི་ཚབས་རྡོལ་བཀའ་ཁྱབ་གནང་བའི་ཚེས་གྲངས་ལས་ དུས་ཡུན་ཉིན་གྲངས་ཉེར་གཅིག་གི་རིང་ལུ་གནས་ནི་ཨིནམ་དང་ གལ་སྲིད་དུས་ཡུན་དེའི་ནང་འཁོད་ལུ་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་ གསུམ་དཔྱ་གཉིས་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་ དུས་ཡུན་ཡར་སེང་གཏང་ནིའི་གྲོས་ཐག་བཅད་ན་མ་གཏོགས་ ཚབས་རྡོལ་གྱི་བཀའ་ཁྱབ་དེ་ལུ་ གོང་གི་དུས་ཡུན་ལས་ལྷག་པའི་ཁྱབ་དབང་མེད།
\n༤ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་བཞི་དཔྱ་གཅིག་ལས་མ་ཉུང་པའི་འཐུས་མི་ཚུ་གིས་ ཚབས་རྡོལ་བཀའ་ཁྱབ་འདི་ལུ་དགག་ཆ་ ཡང་ན་ བཀའ་ཁྱབ་དེའི་ཁྱབ་དབང་འཕྲོ་མཐུད་ནི་ལུ་དགག་ཆའི་གྲོས་ཆོད་ཅིག་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་མ་འཚོགས་པའི་སྐབས་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་ཡིག་ཐོག་ཕུལ་ནི་དང་ རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པའི་སྐབས་ཡིན་ཚེ་ ཚོགས་དཔོན་ལུ་བཙུགས་ཆོག།
\n༥ གྲོས་དོན་འདི་ སྐབས་ཐོབ་དང་བསྟུན་ཏེ་ ཚོགས་དཔོན་ ཡང་ན་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལུ་ འབྱོར་བའི་ཉིནམ་ལས་ ཉིན་གྲངས་ཉེར་གཅིག་ནང་འཁོད་ གང་མགྱོགས་སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཅིག་འཚོགས་དགོཔ་དང་ འཚོགས་མ་ཚུགས་ཚེ་ ཚབས་རྡོལ་བཀའ་ཁྱབ་འདི་ཆ་མེད་ཨིན།
\n༦ ཚབས་རྡོལ་གྱི་བཀའ་ཁྱབ་བསྟར་སྤྱོད་སྐབས་ གཞུང་གིས་ འབྲེལ་ཡོད་ས་གནས་ཀྱི་གཞུང་ལུ་ འོས་འཚམས་ལྡན་པའི་བཀོད་ཁྱབ་བྱིན་ནིའི་དབང་ཚད་ཡོད།
\n༧ ཚབས་རྡོལ་གྱི་བཀའ་ཁྱབ་བསྟར་སྤྱོད་སྐབས་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་རྩ་ཚན་༧ པའི་དོན་ཚན་༢ པ་དང་ ༣ པ་ ༥ པ་ ༡༢ པ་ ༡༩ པ་བཅས་ཀྱི་ནང་གསལ་ལྟར་གནང་བའི་ཐོབ་དབང་ཚུ་གི་ཁྱབ་དབང་སྤྱོད་ནིའི་མཚམས་འཇོག་འབད་ཆོག།
\n༨ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ བློན་ཆེན་གྱིས་ཡིག་ཐོག་ཕུལ་བའི་གྲོས་འབུལ་ཐོག་ འབྲུག་གི་དངུལ་འབྲེལ་བརྟན་གཞི་ ཡང་ན་ སྐྱིན་འགྲུལ་ལུ་འཇིགས་བསྐུལ་བྱུང་ཉེན་ཡོད་པའི་གནས་སྟངས་ཐོད་མི་ལུ་ མངའ་ཞབས་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་འདྲོངས་ཚེ་ དངུལ་གྱི་ཚབས་རྡོལ་བཀའ་ཁྱབ་གནང་ཆོགཔ་དང་ དེ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་ཁྱབ་གནང་སྟེ་ཉིན་གྲངས་ཉེར་གཅིག་གི་ནང་འཁོད་སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཅིག་ནང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམ་ཀྱི་གསུམ་དཔྱ་གཉིས་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་ གོང་གི་དུས་ཡུན་ནང་འཁོད་ བཀའ་ཁྱབ་འདི་གི་དུས་ཡུན་ཡར་སེང་གཏང་ནིའི་གྲོས་ཐག་བཅད་ན་མ་གཏོགས་ བཀའ་ཁྱབ་དེ་ ཚོགས་ཁང་གཉིས་ཆ་རའི་ནང་བཙུགས་དགོ།
\n༩ ཚབས་རྡོལ་གྱི་བཀའ་ཁྱབ་ཅིག་གནས་པའི་རིང་ལུ་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ལུ་འཕྲི་སྣོན་འབད་ནི་མེད།
","changes":[]},{"id":9639,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 34","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༣༤ པ།","changes":[]},{"id":9641,"type":"HEADING_1","clause_eng":"National Referendum","clause_dzo":"རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས།","changes":[]},{"id":9659,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. The will of the people shall be expressed in a National Referendum. A simple majority of the total number of votes cast and counted shall be required for the referendum to be adopted.
\n\n
2. The Druk Gyalpo may command a National Referendum if:
\n\n
(a) In His opinion a Bill, which is not passed in a joint sitting of Parliament, is of national importance; or
\n\n
(b) An appeal is made by not less than fifty percent of the total number of members of all Dzongkhag Tshogdues.
\n\n
3. A National Referendum shall not be held on the question of imposition, variation, repeal of taxes or any other grounds as may be prescribed by law made by Parliament.
\n\n
4. Parliament shall, by law, prescribe the procedure for holding a National Referendum.
","clause_dzo":"༡ མི་སེར་གྱི་བསམ་དོན་འདི་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་ཅིག་ནང་ གསལ་སྟོན་འབད་དགོ། རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་ཆ་འཇོག་གི་དོན་ལུ་ ཚོགས་རྒྱན་བསྐྱུར་ཏེ་གྲངས་བརྩིས་ཚར་བའི་ཡོངས་བསྡོམས་ལས་ ཕྱེད་མང་ཞིག་དགོཔ་ཨིན།
\n༢ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་ཅིག་གི་བཀའ་རྒྱ་གནང་ཆོག་པ་འདི་ཡང་གལ་སྲིད།
\nཀ༽ སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་ལུ་ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཅིག་ནང་ཆ་འཇོག་མ་གྲུབ་པའི་དཔྱད་ཡིག་ཅིག་ རྒྱལ་ཡོངས་ལུ་གལ་ཅན་ཨིནམ་སྦེ་འཆར་བ་ ཡང་ན།
\nཁ༽ རྫོང་ཁག་ཚོགས་འདུ་ཆ་མཉམ་གྱི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་བརྒྱ་དཔྱ་ལྔ་བཅུ་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་ མཐོ་གཏུགས་ཕུལ་བའི་སྐབས།
\n༣ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་བཀོད་པའི་གཞི་གནད་གཞན་ ཡང་ན་ ཁྲལ་འབབ་བཀལ་ནི་ ཁྱད་པར་བཟོ་ནི་དང་ཆ་མེད་ གཏང་ནིའི་སྐོར་ལས་རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་འབད་ནི་མེད།
\n༤ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་བྱ་བའི་གནད་སྤྱོད་ ཁྲིམས་ཐོག་ཆེད་དུ་བཀོད་དགོ།
","changes":[]},{"id":9664,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Article 35","clause_dzo":"རྩ་ཚན་༣༥ པ།","changes":[]},{"id":9668,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Amendment & Authoritative Text","clause_dzo":"འཕྲི་སྣོན་དང་ཚིག་དོན་གྱི་དབང་ཚད།","changes":[]},{"id":9685,"type":"CLAUSE","clause_eng":"1. Subject to the provision of section 26 of Article 2 and section 9 of Article 33, Parliament shall have the power to amend by way of addition, variation, or repeal the provisions of this Constitution in accordance with the procedure set out in this Article.
\n\n
2. A motion to amend the Constitution under section 1 of this Article shall be initiated by a simple majority of the total number of members of Parliament at a joint sitting and, on being passed by not less than three-fourths of the total number of members in the next session at a joint sitting of Parliament, the Constitution shall stand amended on Assent being granted by the Druk Gyalpo.
\n3. Parliament may call for a National Referendum if, in its opinion, a Constitutional Bill, which is not granted Assent by the Druk Gyalpo is of national importance. Accordingly, sections 1, 3 and 4 of Article 34 shall apply.
\n\n
4. In any instance of a difference in meaning between the Dzongkha and the English texts of this Constitution, each text shall be regarded as equally authoritative and courts shall reconcile the two texts.
","clause_dzo":"༡ རྩ་ཚན་༢ པའི་དོན་ཚན་༢༦ དང་ རྩ་ཚན་༣༣ དོན་ཚན་༩ པའི་དགོངས་དོན་ལས་མ་འགལ་བར་ སྤྱི་ཚོགས་ལུ་ རྩ་ཚན་འདི་ནང་བཀོད་པའི་བྱ་བའི་གནད་སྤྱོད་དང་བསྟུན་ཏེ་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་དགོངས་དོན་ཚུ་ལུ་ ཁ་སྐོང་ ཡང་ན་ ཁྱད་པར་ ཆ་མེད་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ལས་འཕྲི་སྣོན་འབད་ནིའི་དབང་ཚད་ཡོད།
\n༢ སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཅིག་ནང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ལས་ཕྱེད་མང་ཞིག་གིས་ རྩ་ཚན་འདིའི་དོན་ཚན་༡ པའི་ནང་གསལ་ལྟར་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ལུ་འཕྲི་སྣོན་འབད་ནིའི་གྲོས་དོན་ཅིག་བཙུགས་དགོ་པའི་ཁར་ དེ་ལུ་སྤྱི་ཚོགས་ལྷན་བཞུགས་ཀྱི་ཚོགས་ཐེངས་རྗེས་མའི་ནང་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་འཐུས་མི་ཡོངས་བསྡོམས་ཀྱི་བཞི་དཔྱ་གསུམ་ལས་མ་ཉུངམ་ཅིག་གིས་ཆ་གནས་གྲུབ་ཚེ་ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་གནང་བ་གྲོལ་ཞིན་ན་ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་འཕྲི་སྣོན་གྲུབ་ཨིན།
\n༣ འབྲུག་རྒྱལ་པོ་མཆོག་གིས་ གནང་བ་མ་གྲོལ་བའི་རྩ་ཁྲིམས་ཅན་གྱི་དཔྱད་ཡིག་ཅིག་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བཞེད་དོན་ནང་ རྒྱལ་ཡོངས་ལུ་གལ་ཅན་སྦེ་འཆར་ཚེ་ སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ རྒྱལ་ཡོངས་འོས་འདེམས་འབད་དགོ་པའི་གསལ་བསྒྲགས་སྤེལ་ཆོག། དེ་དང་བསཏུན་ཏེ་རྩ་ཚན་༣༤ པའི་དོན་ཚན་༡ པ་དང་ ༣ པ་ ༤ པ་བཅས་ སྦྱོར་འཇུག་འབད་དགོ།
\n༤ རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདིའི་རྫོང་ཁ་དང་དབྱིན་སྐད་ གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ གོ་དོན་མ་འདྲ་བའི་གནད་རེ་ཐོན་ཚེ་ ཚིག་དོན་གཉིས་ཆ་ར་ལུ་ དབང་ཚད་འདྲ་མཉམ་གྱི་བརྩི་འཇོག་འབད་དགོཔ་དང་ཁྲིམས་འདུན་གྱིས་ ཚིག་དོན་གཉིས་འགྲིག་འཇགས་འབད་དགོཔ་ཨིན་ནོ།
","changes":[]},{"id":9699,"type":"HEADING_1","clause_eng":"First Schedule","clause_dzo":"ཟུར་དེབ་དང་པ།","changes":[]},{"id":9708,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The National Flag and the National Emblem of Bhutan","clause_dzo":"འབྲུག་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དར་དང་ རྒྱལ་རྟགས།","changes":[]},{"id":9716,"type":"SUBSECTION_H1","clause_eng":"The National Flag","clause_dzo":"རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་དར།","changes":[]},{"id":9722,"type":"CLAUSE","clause_eng":"The upper yellow half that touches the base symbolizes the secular tradition. It personifies His Majesty the King, whose noble actions enhance the Kingdom. Hence, it symbolizes that His Majesty is the upholder of the spiritual and secular foundations of the Kingdom.
\n\n
The lower orange half that extends to the top symbolizes the spiritual tradition. It also symbolizes the flourishing of the Buddhist teachings in general and that of the Kagyu and Nyingma traditions in particular.
\n\n
The dragon that fully presses down the fimbriation symbolizes the name of the Kingdom, which is endowed with the spiritual and secular traditions.
\n\n
The white dragon symbolizes the undefiled thoughts of the people that express their loyalty, patriotism and great sense of belonging to the Kingdom although they have different ethnic and linguistic origins.
","clause_dzo":"སྟེང་ནས་ཕྱེད་སེར་པོས་རྩ་བ་འཛིན་པ་ནི། སྲིད་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཚོན་པས་ཆབ་སྲིད་མཐའ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བའི་ མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་རུ་གོ་བས་ དེས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་གཞི་མ་འཛིན་པའི་དོན།
\n\n
འོག་ནས་ཕྱེད་ལི་ཁྲིས་གཡབ་རྩེ་བྱས་པ་ནི། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དོན་མཚོན་རྒྱལ་བསྟན་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བཀའ་རྙིང་ཟུང་འཇུག་གི་རིང་ལུགས་ཀུན་ཏུ་སྤེལ་བའི་དོན།
\n\n
མཐུད་མཚམས་འབྲུག་གིས་ཁྱབ་པར་གནོན་པ་ནི། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་འབྲུག་རྒྱལ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་འདིའི་མིང་བརྡ་མཚོན་པ།
\n\n
འབྲུག་གི་ཁ་དོག་དཀར་པོ་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ནང་གི་མི་རིགས་དང་ ལུས་ངག་གི་ཀུན་སྤྱོད་སོགས་མི་གཅིག་པ་མང་ཡང་ ནང་བསམ་སྦྱོར་དྲི་མེད་རྒྱལ་གཅེས་བརྩི་ཞེན་ཆེན་པོས་རྗེ་འབངས་ཀྱི་དམ་ཚིག་དྲི་མེད་དཀར་བའི་དོན་མཚོན་པའོ།
","changes":[]},{"id":9729,"type":"SUBSECTION_H1","clause_eng":"The National Emblem","clause_dzo":"རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་རྒྱལ་རྟགས།","changes":[]},{"id":9735,"type":"CLAUSE","clause_eng":"Within the circle of the national emblem, two crossed-vajras are placed over a lotus. They are flanked on either side by a male and female white dragon. A wish-fulfilling jewel is located above them. There are four other jewels inside the circle where the two vajras intersect. They symbolize the spiritual and secular traditions of the Kingdom based on the four spiritual undertakings of Vajrayana Buddhism. The lotus symbolizes absence of defilements, the wish-fulfilling jewel, the sovereign power of the people, and the two dragons, the name of the Kingdom.
","clause_dzo":"རྒྱལ་ཡོངས་རྒྱལ་རྟགས་ཀྱི་སྒོར་ཐིག་ནང་ རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་པདྨའི་སྟེང་དུ་བཞུགས་པའི་གཡས་གཡོན་ལུ་ འབྲུག་དཀར་པོ་ཕོ་མོ་ཟུང་གིས་བསྐོར་བའི་རྩེ་མོར་ ནོར་བུ་དགོས་འདོད་དཔུང་འཇོམས་བཞུགས་ཡོད། རྡོ་རྗེ་རྒྱ་གྲམ་གྱི་ ལྟེ་བར་ནོར་བུ་དགའ་འཁྱིལ་བཞི་ལྡན་འདི་ སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་བའི་ངོ་བོ་ལས་གྲུབ་པའི་ ཕྲིན་ལས་རྣམ་བཞི་མཚོན་པའི་འབྲུག་གི་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་དོན། པདྨའི་གདན་དེནི་དྲི་མ་མེད་པ། ནོར་བུ་དགོས་འདོད་དཔུང་འཇོམས་དེནི་ རང་བཙན་གྱི་དབང་ཚད་དང་། འབྲུག་ཕོ་མོ་དེནི་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་གི་མིང་ལུ་ འབྲུག་ཟེར་གྲགས་པའི་འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མཚན་བྱང་ལུ་གོཝ་ཨིན་ནོ།
","changes":[]},{"id":9740,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Second Schedule","clause_dzo":"ཟུར་དེབ་གཉིས་པ།","changes":[]},{"id":9746,"type":"HEADING_2","clause_eng":"The National Anthem of Bhutan","clause_dzo":"རྒྱལ་ཡོངས་བརྟན་བཞུགས།","changes":[]},{"id":9755,"type":"CLAUSE","clause_eng":"In the Kingdom of Bhutan adorned with cypress trees,
\nThe Protector who reigns over the realm of spiritual and secular traditions,
\n\n
He is the King of Bhutan, the precious sovereign.
\n\n
May His being remain unchanging, and the Kingdom prosper, May the teachings of the Enlightened One flourish,
\n\n
May the sun of peace and happiness shine over all people.
","clause_dzo":"འབྲུག་བཙན་དན་བཀོད་པའི་རྱལ་ཁབ་ནང་། །དཔལ་ལུགས་གཉིས་བསྟན་སྲིད་སྐྱོང་བའི་མགོན། །
\nའབྲུག་རྒྱལ་པོ་མངའ་བདག་རིན་པོ་ཆེ། །སྐུ་འགྱུར་མེད་བརྟན་ཅིང་ཆབ་སྲིད་འཕེལ། །
\nཆོས་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས། །འབངས་བདེ་སྐྱིད་ཉི་མ་ཤར་བར་ཤོག །
","changes":[]},{"id":9764,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Third Schedule","clause_dzo":"ཟུར་དེབ་གསུམ་པ།","changes":[]},{"id":9770,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Oath or Affirmation of Office","clause_dzo":"གོ་གནས་ཀྱི་དམ་བཅའམ་ ངོས་ལེན།","changes":[]},{"id":9778,"type":"CLAUSE","clause_eng":"“I, ….., do solemnly swear/affirm that I shall uphold the sovereignty and integrity of Bhutan faithfully, conscientiously discharge my duties in the service of the Tsawa-sum and perform the duties of my office without fear or favour to the best of my ability, and that I shall bear true faith and allegiance to the Constitution of Bhutan.”
","clause_dzo":"གུས་ཕྲན་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་རང་གིས་ འབྲུག་གི་རང་བཙན་དང་གཅིག་སྒྲིལ་གོང་ལུ་བཀུར་ཏེ་ འབྲུག་གི་རྩ་བ་གསུམ་ལུ་དད་དམ་གཙང་ཞིང་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ལས་ ང་རའི་འགན་ཁུར་ཕྱག་ཕྱིད་ཞི་ནི་དང་ འཇིགས་སྣང་ ཡང་ན་ མཐུན་འགྱུར་མེད་པར་ ཡིག་ཚང་གི་འགན་ཁུར་བསྒྲུབ་ནི་ལུ་ ང་རའི་ལྕོགས་གྲུབ་གང་དྲག་བཏོན་ཏེ་ འབྲུག་གི་རྩ་ཁྲིམས་ཆེན་མོ་འདི་ལུ་ ངེད་ཀྱིས་དམ་ཚིག་གཙང་མའི་ཤ་ཞེན་གྱི་བརྩི་བཀུར་ཞུ་ནིའི་དམ་བཅའམ་ངོས་ལེན་ ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ལས་ཕུལ་བ་དགེ། གནམ་ལོ་་་་་་་་ཟླ་་་་་་་་ཚེས་་་་་་་ལ།
","changes":[]},{"id":9784,"type":"HEADING_1","clause_eng":"Fourth Schedule","clause_dzo":"ཟུར་དེབ་བཞི་པ།","changes":[]},{"id":9792,"type":"HEADING_2","clause_eng":"Oath or Affirmation of Secrecy","clause_dzo":"གསང་བའི་དམ་བཅའམ་ ངོས་ལེན།","changes":[]},{"id":9817,"type":"CLAUSE","clause_eng":"“I, …., do solemnly swear/affirm that I shall not directly or indirectly communicate or reveal to any person any matter which shall be brought under my consideration or shall become known to me as a ……….for the Royal Government of Bhutan except as may be required for the due discharge of my duties as ...”
","clause_dzo":"གུས་ཕྲན་་་་་་་་་་་་རང་ཉིད་ ་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་འགན་ཁུར་ཚུལ་མཐུན་བསྒྲུབ་ནིའི་དོན་ལུ་དགོས་མཁོ་བྱུང་ ན་མ་གཏོགས་ དཔལ་ལྡན་འབྲུག་གཞུང་ གི་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་་སྦེ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ ཡང་ན་ ངོས་ཀྱི་བསམ་གཞིག་ཆེད་དུ་བྱུང་བའི་གནད་དོན་ག་ཅི་ཨིན་རུང་ མི་ངོ་ག་ལུ་ཡང་ང་གིས་ ཐད་ཀར་རམ་ བརྒྱུད་དེ་ རྒྱུན་འབྲེལ་ ཡང་ན་ གསང་སྒྲོག་མི་འབད་ནིའི་གསང་བའི་དམ་བཅའམ་ངོས་ལེན་ ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ལས་ཕུལ་བ་དགེ། གནམ་ལོ་་་་་་་་་་་་ཟླ་་་་་་་་་་ཚེས་་་་་་་་ལ།
","changes":[]}]